Trong văn bản góp ý kế hoạch kiểm toán năm 2020 của Kiểm toán Nhà nước, Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải đề nghị cần cân nhắc, bổ sung nhiệm vụ kiểm toán một số quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách lớn, trong đó có Quỹ bình ổn giá xăng dầu.

Việc bổ sung này, theo ông Hải là cần thiết nhằm khắc phục những hạn chế của Quỹ được nêu tại báo cáo Đoàn giám sát Uỷ ban Thường vụ Quốc hội với các quỹ tài chính ngoài ngân sách.

Trước đó, vào tháng 8/2019, trình bày báo cáo của Đoàn giám sát Quốc hội trước Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tuần này, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải nói, số tiền trích Quỹ bình ổn xăng dầu được để lại cho các doanh nghiệp đầu mối thực chất là "khoản thu trước của người dân, doanh nghiệp". Ông Hải đề nghị Chính phủ nghiên cứu, xác định rõ lộ trình hoặc bỏ ngay Quỹ bình ổn giá xăng dầu.

Theo báo cáo giám sát, số tiền trích quỹ bình ổn giá xăng dầu 300 đồng/lít để lại cho các doanh nghiệp đầu mối thực chất là "khoản thu trước của người dân, doanh nghiệp". Đoàn giám sát đề nghị nghiên cứu bỏ Quỹ bình ổn xăng dầu bởi "việc thu trước của người dân 300 đồng/lít để tạo quỹ gây ra lạm phát thực tế và lạm phát kỳ vọng trong điều chỉnh giá".

Trong văn bản kiến nghị gửi Chính phủ hồi tháng 5, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA) cho rằng, việc trích lập Quỹ bình ổn xăng dầu 300 đồng/lít theo quy định tại Nghị định 83 điều hành xăng dầu đang khiến "người tiêu dùng chịu thiệt hơn là lợi" khi bản chất là người dân đang phải ứng trước cho quỹ.

Ngoài ra, theo VINPA, việc sử dụng Quỹ bình ổn giá mang đậm tính can thiệp hành chính nên làm méo mó giá cả thị trường xăng dầu. Để kinh doanh xăng dầu hoạt động theo cơ chế thị trường và giá trong nước diễn biến theo xu hướng giá thế giới, hiệp hội này kiến nghị bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Bỏ Quỹ bình ổn giá, VINPA tin rằng, tính minh bạch công khai trong điều hành giá sẽ tốt hơn, tạo cơ hội bình đẳng trong hệ thống doanh nghiệp đầu mối.

Thực tế, Quỹ bình ổn giá xăng dầu đã được nhà điều hành xả mạnh từ quý IV/2018 và những tháng đầu năm 2019. Riêng năm 2018, cơ quan quản lý đã chi 1.600 tỷ đồng từ Quỹ bình ổn để "kìm" giá xăng dầu.

Thanh Hoa