Đạm Cà Mau và Đạm Phú Mỹ (mã: DPM) là hai nhà máy có công suất lớn nhất hiện nay, đều đạt 800.000 tấn/năm, và đều thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN). DPM được coi như đàn anh vì đã có tuổi đời gần 13 năm, trong khi DCM mới được có 5 năm. Nhưng hiệu quả hoạt động của hai “anh em”, không hẳn theo thứ tự.
 

“Người em” mau lớn

Tuy sinh sau đẻ muộn, nhưng người anh em song sinh với Đạm Phú Mỹ cũng đã dần khẳng định vị thế “ông lớn” trong ngành phân bón. Thậm chí là có phần nhỉnh hơn người anh – Đạm Phú Mỹ.

Mới đây, Đạm Cà Mau vừa công bố BCTC công ty mẹ quý III/2017 với doanh thu thuần đạt hơn 1.156 tỷ đồng, tăng 35,7% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, giá vốn tăng 39% đã kéo lợi nhuận gộp từ bán hàng cung cấp dịch vụ đạt 173,5 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2017, doanh thu DCM đạt 4.336 tỷ đồng, trong đó riêng doanh thu mặt hàng urea đạt 3.772 tỷ đồng (chiếm 87% tổng doanh thu), còn lại là doanh thu bán Amo và các hàng hóa khác.
Trong 9 tháng đầu năm nay, doanh thu tài chính của DCM đạt gần 123,5 tỷ đồng, bằng một nửa cùng kỳ.

Theo giải trình của DCM, nguyên nhân khiến doanh thu tài chính sụt giảm là do khoản lãi chênh lệch tỷ giá Đạm Cà Mau ghi nhận chỉ chưa đến 8 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ thu được hơn 122 tỷ đồng. Tính đến 30/9/2017, tổng vay nợ ngắn hạn còn dư 1.120 tỷ đồng, giảm 230 tỷ đồng so với đầu năm, còn tổng vay nợ dài hạn cũng giảm 790 tỷ đồng.

Chi phí bán hàng trong 9 tháng đầu năm tăng gần 100 tỷ đồng, lên mức 291 tỷ đồng, chi phí quản lý doanh nghiệp cũng tăng lên 256 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là do tăng chi phí vận chuyển, bốc xếp, chi phí quảng cáo, lưu kho…

Quan trọng nhất, 9 tháng đầu năm, lợi nhuận sau thuế DCM đạt gần 600 tỷ đồng, tăng 57,6% so với lợi nhuận đạt được 9 tháng đầu năm ngoái và hoàn thành 95% chỉ tiêu lợi nhuận cả năm mà ĐHCĐ giao phó. Năm 2017, Đạm Cà Mau đặt mục tiêu doanh thu 5.328 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế dự kiến 633 tỷ đồng.

Theo thông tin từ DCM, với những thuận lợi trong sản xuất, kinh doanh, DCM dự kiến sẽ hoàn thành 116% kế hoạch sản lượng năm 2017, tạo động lực quan trọng giúp DCM hoàn thành vượt các chỉ tiêu doanh thu và lợi nhuận đã đề ra. Hiện DCM đang nghiên cứu, triển khai dự án sản sản xuất phân bón phức hợp NPK cao cấp với công suất 300.000 tấn/ năm. Dự án sẽ khởi công trong quý IV năm nay và dự kiến vận hành vào cuối năm 2018. 

Dự án được kỳ vọng mang lại hiệu quả đột phá cho Đạm Cà Mau bởi nhu cầu thị trường đang rất lớn, trong khi tổng mức cung của các nhà máy trong nước mới chỉ đáp ứng được 25% nhu cầu.

Ai tốt hơn?

Trong những năm qua, dù phải chịu áp lực cạnh tranh mạnh của phân bón nhập khẩu, đặc biệt là từ Trung Quốc, tình hình kinh doanh khó khăn, DCM vẫn duy trì tốt hiệu quả hoạt động, quản lý tài sản. Thậm chí, thời gian đầu mới hoạt động, DCM gặp khó trong phát triển thị trường đến nỗi xuất hiện tin đồn sẽ sáp nhập vào Đạm Phú Mỹ để duy trì kinh doanh. Tuy nhiên sau đó, DCM đã dần chiếm được thị trường, làm ăn có lãi, thậm chí là chất lượng hoạt động của DCM còn có phần tốt hơn Đạm Phú Mỹ.

Theo BCTC công ty mẹ quý III/2017, tính đến 30/9, vốn chủ sở hữu của DCM đạt 6.105 tỷ đồng tăng 4,7% so với đầu năm (5.816 tỷ đồng). Tổng tài sản của DCM tính đến 30/9 đạt 12.555 tỷ đồng, giảm 2,6 % so với thời điểm đầu năm (12.892 tỷ đồng). Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 10,3% chỉ trong 9 tháng đầu năm, tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (PE) đạt 13,8%.

Những chỉ số tăng trưởng tốt cho thấy, DCM luôn kinh doanh có lãi, với lợi thế riêng là thuế thu nhập đang được hưởng ưu đãi với thuế suất danh nghĩa hiện là 5%, và duy trì trong 8 năm tới, sau đó sẽ là 10% cho đến năm 2025. Đồng thời được áp dụng cơ chế giá khí đầu vào để đảm bảo lợi nhuận đạt 12% trên vốn chủ sở hữu đến năm 2018.

Với Đạm Phú Mỹ, đến 30/9, tổng tài sản tính của doanh nghiệp này đạt 10.224 tỷ đồng, tăng 10% so với đầu năm (9.179 tỷ đồng). Vốn chủ sở hữu đạt 8.201 tỷ đồng tăng 1,85% so với đầu kỳ (8.049 tỷ đồng). Lũy kế 9 tháng 2017, doanh thu thuần của Đạm Phú Mỹ đạt 5.947 tỷ đồng; doanh thu từ hoạt động tài chính đạt 127,5 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế giảm 36,4% so với cùng kỳ còn 610 tỷ đồng; chỉ số ROE đạt 7,5%, tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (PE) đạt 10,2%.

Các chỉ số quan trọng này của Đạm Phú Mỹ đều thấp hơn hẳn “người em” Đạm Cà Mau. Điều đó cho thấy chất lượng tăng trưởng của hai doanh nghiệp cũng chênh lệch rõ rệt với nhau. Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu DCM đã tăng 18,4%, tính từ đầu năm đến nay. Chốt phiên giao dịch ngày 21/11 cổ phiếu DCM đóng cửa tại mức giá 12.500 đồng/cổ phiếu, với khối lượng khớp lệnh đạt 3,3 triệu đơn vị, vốn hóa thị trường đạt 6.617 tỷ đồng.

Cổ phiếu DPM chốt phiên giao dịch ngày 21/11, với mức gía 20.800 đồng/ cổ phiếu giảm 1,2% so với phiên ngày hôm 20/11, với gần 380 triệu cổ phiếu được khớp lệnh trong phiên hôm nay, vốn hóa thị trường DPM đạt 8.139 tỷ đồng.

Được biết, Đạm Phú Mỹ hoạt động trước Đạm Cà Mau tới gần 8 năm. Đạm Phú Mỹ tuy ít được ưu đãi thuế hơn, nhưng lại hơn hẳn Đạm Cà Mau về uy tín thương hiệu và về thị trường do xuất hiện sớm hơn, sản phẩm lại phục vụ cả miền Trung, miền Bắc. 

Thùy Linh