Hơn 30.000 tỷ đồng mà Thaco và các công ty đối tác rót vốn để đầu tư Khu công nghiệp ôtô Chu Lai - Trường Hải mở rộng 210ha tại tỉnh Quảng Nam (khởi công ngày 22/4), đang vẽ lên một tương lai sáng lạn cho ngành công nghiệp ôtô nội địa vốn từng bị chê là èo uột, không như kỳ vọng.

Năng lực là then chốt

Động thái đầu tư mở rộng này được đánh giá là rất tích cực. Bởi vì thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp (DN) ôtô trong nước vốn “ăn xổi ở thì” khi chuyển hướng sang nhập khẩu (NK) xe nguyên chiếc, hơn là chịu khó “bơm vốn” cho đầu tư mới.

Năm 2016, thị trường ôtô tại Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trưởng khoảng 20%. Nhưng để thị trường béo bở này không rơi vào bàn tay của khối ngoại, thì rất cần những DN ôtô nội thực sự mạnh và có tầm chiến lược đầu tư căn cơ.

Giới chuyên gia cho rằng Hiệp định TPP sẽ giúp ngành công nghiệp ôtô Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh, bởi các linh kiện, phụ tùng sản xuất tại Việt Nam lắp ráp vào ôtô các nước thành viên TPP (nếu đạt tỷ lệ 45%) sẽ được hưởng ưu đãi thuế suất 0% khi xuất khẩu (XK) vào các thị trường nội khối. Đây là lợi thế mà Việt Nam phải là thành viên TPP mới có được.

Theo PGs.Ts. Phạm Xuân Mai (Đại học Bách khoa Tp.HCM), đến năm 2018 khi thuế NK giữa các nước ASEAN được xóa bỏ theo Hiệp định AFTA, ngành công nghiệp ôtô Việt Nam sẽ lâm vào tình trạng khó khăn.

Tuy nhiên, việc gia nhập TPP có tiềm năng đưa ngành công nghiệp ôtô Việt Nam thoát khỏi những khó khăn này và mở ra hướng đi mới. Do đó, các DN ôtô Việt Nam cần có định hướng rõ ràng để biến tiềm năng này trở thành hiện thực.

Ông Phạm Xuân Mai cũng lưu ý năng lực của nhà sản xuất ôtô nội địa là tiêu chí then chốt cho công nghiệp ôtô Việt Nam. Năng lực của nhà sản xuất ôtô nội địa không đến từ vốn đầu tư, hoặc từ quy mô ban đầu, mà đến từ năng lực quản trị doanh nghiệp. Ngành công nghiệp ôtô Việt Nam phải có những chiến lược và kế hoạch phát triển nguồn lực kỹ thuật cao một cách bài bản và bền vững.

Năng lực nhà sản xuất ôtô nội địa là tiêu chí then chốt để phát triển công nghiệp ôtô Việt Nam

Chiến lược căn cơ

Trở lại câu chuyện của Thaco, việc khởi công KCN cơ khí ôtô Chu Lai - Trường Hải được xem như “nước cờ cao”, nhằm đón đầu những cơ hội và thách thức từ hội nhập mang lại.

Dự án dự kiến đưa vào hoạt động vào năm 2018 bao gồm: nhà máy xe con mới, với công nghệ hàn laser và công nghệ sơn tân tiến nhất, có công suất 100.000 xe/năm; nhà máy xe tải mới, có công suất trên 100.000 xe/năm; nhà máy xe bus có công suất 5.000 xe/năm và xe mini bus 12 - 16 chỗ, công suất 10.000 xe/năm.

Ngoài ra, việc mở rộng KCN này sẽ phát triển tổ hợp các nhà máy công nghiệp hỗ trợ bằng giải pháp kết nối các DNNVV trong nước với các nhà sản xuất linh kiện nước ngoài để cung ứng cho các nhà máy lắp ráp, nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Qua đó, triển khai sản xuất động cơ, máy móc phục vụ nông nghiệp, nhằm phát triển Chu Lai trở thành trung tâm cơ khí đa dụng miền Trung, theo đúng như chiến lược phát triển ngành công nghiệp ôtô đã phê duyệt.

Ông Trần Bá Dương - Chủ tịch HĐQT Thaco, cho biết mục tiêu của doanh nghiệp vào năm 2018 là đạt doanh số trên 150.000 xe, tổng doanh thu trên 95.000 tỷ đồng. Trong đó, tập trung đầu tư phát triển KCN cơ khí ôtô Chu Lai - Trường Hải có quy mô ngang tầm ASEAN và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo giới chuyên gia, đây chính là bước cụ thể hóa chiến lược phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 theo Quyết định số 1168/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ vào tháng 7/2014. Nhưng những dự án như vậy chỉ có thể làm được từ những DN Việt có tiềm lực rất mạnh.

Thế Vinh