Đó là thông tin được ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) nêu tại hội thảo “Xúc tiến đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ” do Cục Xúc tiến thương mại phối hợp với Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Hà Nội và các đơn vị liên quan tổ chức sáng 5/8.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình, Việt Nam nổi lên như là một trung tâm sản xuất chiến lược mới tại khu vực Đông Nam Á. Chính phủ đặc biệt chú trọng phát triển công nghiệp hỗ trợ với nhiều chính sách ưu đãi về đầu tư, thương mại và hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc nhập khẩu.

Các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang tích cực đổi mới công nghệ, phương thức quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và tận dụng hiệu quả làn sóng chuyển dịch đầu tư mới.

Trong bối cảnh này, việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có chọn lọc, thúc đẩy kết nối giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa được nhận định sẽ là yếu tố then chốt trong việc nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.

Thông tin tại hội thảo, ông Vũ Bá Phú cho biết, vốn FDI đang ngày càng đóng vai trò quan trọng với ngành công nghiệp hỗ trợ. Năm 2024, riêng ngành chế biến chế tạo đã thu hút được 25,5 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới, chiếm gần 67% tổng vốn FDI vào Việt Nam.

Các lĩnh vực như sản xuất linh kiện điện tử, cơ khí chính xác, phụ tùng ô tô, xe máy điện đang được nhiều tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp FDI chú trọng và phát triển.

Theo khảo sát của JETRO năm 2024, hơn 56% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng đầu tư trong 1 - 2 năm tới. Trong đó, gần một nửa hoạt động trong ngành sản xuất công nghiệp với ưu tiên hàng đầu là mở rộng chuỗi cung ứng, đầu tư tại chỗ.

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 1.700 doanh nghiệp FDI đang hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, chiếm khoảng 40% tổng số doanh nghiệp toàn ngành. Điều này phản ánh rõ mức độ quan tâm và vai trò của Việt Nam ngày càng gia tăng trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, một vấn đề nổi lên là tỷ lệ nội địa hóa trong nhiều lĩnh vực vẫn còn khiêm tốn, như ngành dệt may, da giày khoảng 45 - 50%, cơ khí chế tạo khoảng 15 - 20%, lắp ráp ô tô khoảng 15 - 20%.

“Trên 6.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang mới chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu linh kiện, phụ tùng cho sản xuất trong nước. Nếu chỉ tính riêng các doanh nghiệp Việt Nam, tỷ lệ nội địa hóa chỉ đạt khoảng 15,7%”, ông Phú cho biết.

Theo đại diện Cục Xúc tiến thương mại, thực tế trên cho thấy Việt Nam còn rất nhiều dư địa để phát triển lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực sản xuất, tiêu chuẩn sản phẩm, kỹ năng quản trị và liên kết hợp tác theo chuỗi giá trị của doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp FDI.

Tại hội thảo, ông Masaru Onaga, CEO Công ty TNHH Onaga Việt nam - một doanh nghiệp sản xuất linh kiện ngành hàng không cho biết, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá Việt Nam là một điểm đến đầu tư hấp dẫn, tuy nhiên hiện nay việc gia nhập thị trường, xây dựng hệ thống tại Việt Nam còn những điểm chưa thuận lợi. Doanh nghiệp rất mong được Chính phủ hai nước tăng cường phối hợp hỗ trợ để có thể tham gia thị trường Việt Nam mạnh mẽ hơn.

Hội thảo đã cung cấp một bức tranh toàn diện về dòng chảy đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam, đặc biệt từ các đối tác chiến lược như Nhật Bản, thông qua phần trình bày của ông Takahiro Kono, Giám đốc dự án, JETRO tại Hà Nội và đại diện doanh nghiệp FDI.

Bên cạnh đó, các diễn giả đã giới thiệu tiềm năng, chính sách ưu đãi và định hướng thu hút đầu tư từ cấp trung ương, các địa phương, khu công nghiệp và cụm công nghiệp của địa phương, thông tin về hạ tầng sản xuất công nghiệp hỗ trợ... giúp nhà đầu tư có cái nhìn trực quan, so sánh và đánh giá cơ hội hợp tác.

Đỗ Kiều