Thời gian qua, cổ phiếu VSC thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư khi Viconship liên tục mua cổ phần và sở hữu 15,31% vốn điều lệ tại CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH), đồng thời đưa Chủ tịch Nguyễn Xuân Dũng và Tổng giám đốc Tạ Công Thông vào Hội đồng quản trị Vận tải và Xếp dỡ Hải An.

Ngoài ra, Viconship còn góp 600 tỷ đồng với Vận tải và Xếp dỡ Hải An để thành lập Công ty TNHH Hải An Green Shipping Lines, chiếm 60% vốn điều lệ. Đây được xem là động thái mở rộng lĩnh vực hoạt động sang vận tải, bên cạnh lĩnh vực cảng của Viconship.

Kể từ khi thâu tóm cảng Nam Hải Đình Vũ, Viconship liên tục đầu tư vào hãng tàu để mở rộng hệ sinh thái. Với câu chuyện đầu tư vào Hải An, từ ngày 9/4 tới 20/8, cổ phiếu VSC đã tăng 223,2%, từ 10.830 đồng lên 35.100 đồng/cp. Sau đó, cổ phiếu VSC có xu hướng điều chỉnh.

Đà tăng nóng đã đẩy cổ phiếu VSC giao dịch ở mức P/E 32,47 lần, so với trung bình ngành 18,06 lần. Trong khi đó, ở giai đoạn bình thường, P/E của VSC thường dưới 10 lần.

Đáng chú ý, trong giai đoạn cổ phiếu diễn biến tích cực, các cổ đông lớn và lãnh đạo Viconship lại liên tục thực hiện các giao dịch bán ra. Cụ thể, Quỹ đầu tư VietinBank Capital đã có những đợt thoái vốn quy mô lớn. Sau khi bán 17,5 triệu cổ phiếu ngày 25/7 và 10,1 triệu cổ phiếu ngày 29/7, tổ chức này tiếp tục bán ra hơn 30 triệu cổ phiếu VSC trong hai ngày 12 và 14/8. Sau các giao dịch, tỷ lệ sở hữu của VietinBank Capital tại Viconship giảm từ 18,2% xuống còn 2,8% vốn điều lệ và chính thức không còn là cổ đông lớn.

Không chỉ có cổ đông tổ chức, nhiều lãnh đạo cấp cao của Viconship cũng đăng ký bán ra cổ phiếu. Từ tháng 5/2025, các giao dịch được ghi nhận bao gồm Giám đốc Tài chính Trương Anh Thư bán 204.250 cổ phiếu, Phó Tổng Giám đốc Vũ Ngọc Lâm bán 25.000 cổ phiếu và thành viên Hội đồng quản trị Trần Thị Phương Anh bán 62.500 cổ phiếu.

Động thái của cổ đông lớn và các lãnh đạo cấp cao công ty diễn ra trong bối cảnh Viconship đối mặt với gánh nặng nợ vay và áp lực cạnh tranh gia tăng.

Để có nguồn vốn cho các thương vụ mở rộng, Viconship đã tăng cường sử dụng đòn bẩy tài chính. Giai đoạn năm 2021, cơ cấu vốn của doanh nghiệp gần như không có nợ vay. Tuy nhiên, kể từ năm 2022, nợ vay đã liên tục gia tăng. Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2025, tổng dư nợ của Viconship tính đến ngày 30/6/2025 đã lên tới 2.608,3 tỷ đồng, chiếm 51,4% vốn chủ sở hữu. Tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với mức trung bình của ngành là 24%.

Để cơ cấu lại nguồn vốn, Viconship đã thoái vốn khỏi một số tài sản. Trong nửa đầu năm 2024, nhóm Viconship đã rút toàn bộ vốn góp trong dự án khách sạn Hyatt Place Hải Phòng và được đối tác T&D Group hoàn trả 823,6 tỷ đồng. Đến tháng 7/2025, doanh nghiệp tiếp tục bán 6,325 triệu cổ phiếu của CTCP Cảng Xanh Vip (VGR), giảm tỷ lệ sở hữu tại đơn vị vận hành cảng VIP Green Port từ 74,35% xuống 64,35%.

Về hoạt động kinh doanh, Viconship đang phải đối mặt với một môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt. Khu vực cảng Hải Phòng dự kiến sẽ có thêm nguồn cung công suất cực lớn trong giai đoạn 2025 - 2027. Các dự án mới như cảng Lạch Huyện 3-4 (công suất 1,1 triệu TEU/năm) và Lạch Huyện 5-6 (công suất 1,8 triệu TEU/năm) đã đi vào vận hành từ đầu năm 2025. Cảng Nam Đình Vũ 3 (công suất 0,7 triệu TEU/năm) dự kiến hoạt động vào cuối năm 2025, và cảng Lạch Huyện 7-8 (công suất 1,5 triệu TEU/năm) dự kiến khai thác vào năm 2027.

Khi các dự án này hoàn thành, tổng công suất cụm cảng Hải Phòng sẽ tăng thêm 5,1 triệu TEU/năm, gần gấp đôi tổng công suất hiện tại của cả hệ thống Viconship. Chính ban lãnh đạo Viconship cũng nhìn nhận tình trạng dư cung tại Hải Phòng và Cái Mép - Thị Vải ngày càng rõ rệt, gây áp lực lớn lên việc duy trì thị phần và hiệu quả khai thác trong thời gian tới.

Châu Anh