Báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình thanh toán vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước ước thực hiện 11 tháng năm 2021 cho thấy, ước tính đến cuối tháng 11, mới có 7 bộ và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên 70%. Đó là, Hội Nhà báo Việt Nam (100%), Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (92,04%), Văn phòng Quốc hội (89,93%), Ngân hàng Phát triển (85,39%), Hải Dương (84,46%), Thanh Hóa (84,44%), Hà Tĩnh (83,3%), Bộ Tài chính (80,59%)...

Trong khi đó, có tới 34/50 bộ, cơ quan trung ương và 18/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 55%. Trong số này, có 19 bộ và 2 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 30%.

Ước tính đến cuối tháng 11, giải ngân vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước chỉ đạt khoảng trên 294.589 tỷ đồng, trong khi đó kế hoạch Thủ tướng giao trong năm nay đạt 461.300 tỷ đồng. Như vậy, theo năm ngân sách (tính đến hết tháng 1 năm sau) thì chỉ còn 2 tháng nữa để thực hiện giải ngân nguồn vốn đầu tư công năm 2021, trong khi đó, số lượng vốn cần giải ngân còn khá nhiều, khoảng 166.711 tỷ đồng vẫn đang “cất két”.

Theo Bộ Tài chính, tỷ lệ giải ngân như vậy tiếp tục là khá chậm. Ngoài nguyên nhân do dịch Covid-19 thì công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương để tạo quỹ đất sạch xây dựng các công trình đã trở thành “rào cản” của các dự án, nguyên nhân là do đơn giá bồi thường chưa sát với thực tế, phương án và dự toán bồi thường chưa đồng nhất.

Điển hình, trong năm 2021, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp thành phố Hà Nội được giao 547 tỷ đồng cho 15 dự án (12 dự án được giao vốn đầu năm; 3 dự án giao bổ sung vốn), đến hết tháng 11/2021, tỷ lệ giải ngân của Ban ước đạt 76% kế hoạch.

Theo đại diện của Ban quản lý, làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4 bùng phát khiến cả thành phố Hà Nội phải thực hiện giãn cách xã hội trong gần 2 tháng, do đó, nhiều dự án do Ban quản lý đã không tập hợp được người dân để thỏa thuận phương án đền bù trong khâu GPMB. Vì thế, tiến độ thực hiện đã bị chậm lại, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân chung của cả Ban.

Tương tự, năm 2021, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) được giao kế hoạch vốn khoảng 43.397 tỷ đồng. Tính đến hết tháng 10/2021, Bộ đã giải ngân được khoảng 29.114 tỷ đồng, đạt 67,1% kế hoạch.

Nếu tính theo năm ngân sách thì chỉ còn 2 tháng nữa để giải ngân nguồn vốn đầu tư công thuộc kế hoạch năm 2021, trong khi đó vẫn còn một lượng vốn khá lớn cần giải ngân (166.711 tỷ đồng).

Trong đó, có nhiều dự án chậm tiến độ như: Dự án nâng cấp đường băng Tân Sơn Nhất (Ban QLDA Mỹ Thuận làm đại diện chủ đầu tư) chậm 192 tỷ đồng; dự án thành phần 2 thuộc dự án cải tạo, nâng cấp các đoạn xung yếu trên QL24 (Sở GTVT Kon Tum làm chủ đầu tư) chậm 118 tỷ đồng; dự án nâng cấp QL57 (Sở GTVT Bến Tre) chậm 116 tỷ đồng; dự án QL1 đoạn từ TX Ngã Bảy đến huyện Châu Thành (Ban QLDA7 làm đại diện chủ đầu tư) chậm 298 tỷ đồng…

Bộ GTVT đặt mục tiêu đến 31/1/2022, Bộ GTVT sẽ phải giải ngân khoảng 14.259 tỷ đồng nhằm đạt mục tiêu tỷ lệ giải ngân là 96% kế hoạch năm.

Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 11, để phấn đấu đạt tỷ lệ giải ngân cao nhất vốn đầu tư công năm 2021, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã đề nghị các bộ ngành, địa phương tập trung chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm túc, quyết liệt, hiệu quả các Nghị quyết của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; phát huy vai trò người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp công tác giải ngân vốn. Đây là yếu tố quyết định đến kết quả giải ngân của dự án.

Bên cạnh đó, chủ động điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2020 đã được kéo dài sang năm 2021 theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 138/NQ-CP ngày 10/11/2021 của Chính phủ.

Mới đây, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái yêu cầu các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương báo cáo hằng tháng về tình hình thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công hằng tháng cho Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (đồng gửi Văn phòng Chính phủ) theo quy định tại Công điện số 7036/CĐ-VPCP ngày 30/9/2021 của Văn phòng Chính phủ và Nghị định số 40/2020/NĐ-CP ngày 6/4/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công.

Thanh Hoa