Chỉ còn hơn một tháng trước khi World Cup khởi tranh, thời điểm từng được xem là “mùa vàng” của ngành điện máy, nhưng thực tế tại nhiều siêu thị lại diễn ra trái ngược với kỳ vọng. Không khí mua sắm tivi đang khá trầm lắng, dù đây là mặt hàng thường hưởng lợi trực tiếp từ các sự kiện thể thao lớn.

Sức mua chững lại, tivi “lỡ sóng” mùa cao điểm?

Tại các trung tâm điện máy ở Hà Nội, lượng khách đến tham khảo sản phẩm vẫn duy trì, song tỷ lệ chuyển đổi sang mua thực tế ở mức thấp. Khu vực trưng bày tivi, đặc biệt ở phân khúc trung và cao cấp, không còn cảnh đông đúc như các mùa World Cup trước. Nhân viên bán hàng cho biết khách chủ yếu dừng lại ở việc tìm hiểu giá, so sánh sản phẩm rồi rời đi.

Anh Minh Tuấn, nhân viên bán hàng tại một hệ thống điện máy trên đường Cầu Giấy chia sẻ: “Những năm trước, càng gần World Cup sức mua càng tăng. Năm nay, dù giảm giá 10 - 20%, thậm chí nhiều sản phẩm giảm 50% nhưng vẫn khó bán, nhiều mẫu vẫn bán chậm, nhất là các dòng giá cao”. 

Ở phía người tiêu dùng, xu hướng trì hoãn chi tiêu thể hiện khá rõ. Chị Hoàng Thị Mai (phường Đống Đa) cho biết, gia đình từng dự định đổi tivi mới để phục vụ nhu cầu giải trí dịp World Cup, nhưng cuối cùng đã quyết định giữ lại thiết bị cũ. “Chi phí sinh hoạt tăng lên đáng kể, nên những khoản chi lớn như tivi phải cân nhắc kỹ,” chị nói.

Cùng quan điểm, anh Quang Huy (phường Thanh Xuân) cho rằng nhu cầu nâng cấp không còn cấp thiết như trước. Tivi hiện tại vẫn đáp ứng tốt. Nếu mua mới thì phải là nâng cấp rõ rệt, còn không thì tôi chọn xem trên điện thoại hoặc máy tính.

Trong khi đó, áp lực lại dồn về phía các nhà bán lẻ. Chị Lan Anh, quản lý một cửa hàng điện máy trên đường Phạm Văn Đồng (Phường Bắc Từ Liêm) cho biết, lượng hàng phục vụ mùa World Cup đã được nhập về từ sớm với kỳ vọng doanh số tăng trưởng. Nếu sức mua không cải thiện, doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh khuyến mại sâu hơn, đồng nghĩa biên lợi nhuận bị co hẹp.

Không chỉ các chuỗi lớn, các cửa hàng quy mô nhỏ cũng ghi nhận doanh số sụt giảm. Nhiều cửa hàng ghi nhận mức giảm từ 30 - 50% so với kỳ World Cup trước. Tuy lượng khách vẫn đều nhưng giao dịch mua bán lại giảm rõ rệt.

Hành vi tiêu dùng đổi chiều

Diễn biến kém sôi động của thị trường tivi mùa World Cup năm nay không chỉ là hiện tượng nhất thời, mà phản ánh những thay đổi sâu sắc trong cấu trúc tiêu dùng và chu kỳ phát triển của ngành điện máy.

Trước hết, bối cảnh kinh tế đang ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua sắm của người dân. Khi thu nhập không tăng tương ứng với chi phí sinh hoạt, người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên các nhu cầu thiết yếu, đồng thời cắt giảm hoặc trì hoãn các khoản chi lớn. Điều này khiến những “cú hích” theo mùa vụ, như World Cup, không còn đủ lực để kích thích cầu như trước.

Bên cạnh đó, thị trường tivi tại các đô thị lớn đã tiến gần đến trạng thái bão hòa. Tỷ lệ sở hữu cao khiến dư địa tăng trưởng thu hẹp, trong khi vòng đời sản phẩm kéo dài hơn nhờ chất lượng được cải thiện. Việc thay thế thiết bị không còn mang tính bắt buộc, mà phụ thuộc nhiều vào nhu cầu trải nghiệm và khả năng chi trả.

Một yếu tố khác là sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng nội dung. Sự phổ biến của các nền tảng số và thiết bị di động khiến vai trò trung tâm của tivi trong gia đình dần suy giảm. Người dùng, đặc biệt là giới trẻ, ngày càng linh hoạt hơn trong việc lựa chọn thiết bị xem nội dung, từ smartphone đến máy tính bảng.

Ở góc độ sản phẩm, những cải tiến công nghệ như độ phân giải cao hơn hay tích hợp trí tuệ nhân tạo chưa đủ tạo ra làn sóng thay thế mạnh mẽ. Khi chênh lệch trải nghiệm không quá lớn so với chi phí bỏ ra, người tiêu dùng có xu hướng trì hoãn nâng cấp.

Trong khi đó, kênh phân phối cũng đang trải qua sự chuyển dịch đáng kể. Sự phát triển của thương mại điện tử khiến hành vi mua sắm trở nên thận trọng và có tính so sánh cao hơn. Người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra giá, săn khuyến mại, từ đó làm giảm lợi thế của các chương trình kích cầu tại cửa hàng truyền thống.

Ông Ngô Quang Thắng - Quản lý một siêu thị điện máy trên đường Cầu Giấy nhận định, thị trường có thể cải thiện nhẹ khi World Cup chính thức diễn ra, nhưng khó tạo ra đột biến về doanh số. Về dài hạn, ngành điện máy cần tìm kiếm động lực tăng trưởng mới thay vì phụ thuộc vào các sự kiện mang tính chu kỳ.

Việc tái cấu trúc danh mục sản phẩm, tập trung vào phân khúc phù hợp với sức mua thực tế, cùng với tối ưu hóa kênh bán hàng đa nền tảng sẽ là hướng đi cần thiết. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải nâng cao trải nghiệm khách hàng để kích thích nhu cầu thay thế, trong bối cảnh thị trường đã bước qua giai đoạn tăng trưởng nóng.

Sự trầm lắng của thị trường tivi ngay trước World Cup vì thế không chỉ là một “điểm trũng” ngắn hạn, mà còn là dấu hiệu cho thấy ngành điện máy đang đứng trước yêu cầu thích nghi với một chu kỳ tiêu dùng mới.

Không chỉ riêng mặt hàng tivi, nhiều nhóm sản phẩm điện máy khác như tủ lạnh, máy giặt hay điều hòa cũng ghi nhận sức mua tăng chậm hơn kỳ vọng trong các dịp cao điểm gần đây. Xu hướng thắt chặt chi tiêu khiến người tiêu dùng ưu tiên kéo dài vòng đời sản phẩm thay vì nâng cấp sớm.

Tiến Anh