Bộ Tài chính cho biết Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s Investors Service (Moody’s) vừa xem xét hạ mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam. Kéo theo đó, Moody’s cho biết 17 ngân hàng của Việt Nam có thể bị đánh giá hạ mức tín nhiệm. Thông tin này đã làm cho không ít lãnh đạo ngân hàng lo lắng.

Nguy cơ chịu lãi cao hơn

Hệ số tín nhiệm quốc gia hoặc doanh nghiệp (DN) là chỉ số phản ánh khả năng và sự sẵn sàng hoàn trả đúng hạn tiền gốc, lãi trong tương lai đối với danh mục nợ của một quốc gia hoặc DN.

Trên thị trường tài chính, để đánh giá mức độ rủi ro của các khoản vay nợ thông qua trái phiếu hoặc tín dụng của các tổ chức như quốc gia hoặc DN thì nhà đầu tư hay người cho vay thường căn cứ vào hệ số tín nhiệm.

Theo các chuyên gia, việc hạ xếp hạng tín nhiệm của 17 ngân hàng (ABB, ACB, HDBank, BIDV, LienVietPostBank, MB, NamABank, OCB, SHB, TPBank, Agribank, VIB, VietinBank, MSB, VP Bank, Techcombank, MSB) có thể ảnh hưởng đến sự quan tâm của các nhà đầu tư. Nhiều ngân hàng trong số này có kế hoạch phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế, vì vậy sẽ ảnh hưởng đến việc kêu gọi vốn ngoại.

Thậm chí, Moody’s còn cho biết 4 ngân hàng bị xem xét hạ xếp hạng tín nhiệm cơ sở (BCA), 9 ngân hàng bị cân nhắc hạ đánh giá rủi ro đối tác (CR Assessments) dài hạn.

Tín nhiệm quốc gia là yếu tố chính ảnh hưởng đến xếp hạng của Moody’s với các ngân hàng Việt Nam, do nó sẽ quyết định đánh giá của Moody’s về khả năng Chính phủ hỗ trợ các ngân hàng trong thời kỳ khó khăn. Nếu tín nhiệm quốc gia bị hạ, Chính phủ sẽ khó hỗ trợ các nhà băng, từ đó khiến tín nhiệm một số ngân hàng thấp đi.

Trong trường hợp BCA hoặc tín nhiệm dài hạn của các ngân hàng hiện bằng tín nhiệm quốc gia hoặc đã chạm trần, Moody’s cũng sẽ phải hạ các đánh giá này xuống để đảm bảo tính tương xứng.

Vì thế, tác động của tín nhiệm quốc gia với các nhà băng sẽ khác nhau. Các ngân hàng quốc doanh, gồm Vietcombank, VietinBank, Agribank và BIDV sẽ bị đánh giá lại về xếp hạng tiền gửi bằng nội tệ dài hạn và nhà phát hành nợ ngoại tệ và nội tệ. Nguyên nhân là bởi các nhà băng này đang có cùng mức tín nhiệm với quốc gia.

Các ngân hàng tư nhân như ACB, MB và Techcombank, các xếp hạng bị xem xét lại là BCA, tín nhiệm tiền gửi bằng nội tệ dài hạn và nhà phát hành nợ bằng nội tệ/ngoại tệ, do hiện cùng hạng với quốc gia. Trong khi đó, đánh giá với ABB, OCB, TPBank, VIB và VP Bank chỉ giới hạn tại xếp hạng tiền gửi bằng ngoại tệ.

Moody’s cho biết có thể giữ nguyên xếp hạng của 17 nhà băng này với triển vọng ổn định, nếu tín nhiệm của Việt Nam cũng được giữ ở Ba3 với triển vọng tương tự. Ngược lại, Moody’s sẽ hạ xếp hạng và đánh giá của các nhà băng này nếu tín nhiệm của Việt Nam đi xuống.

Ảnh hưởng không nhiều

Lãnh đạo nhiều ngân hàng thương mại cổ phần khẳng định Moody’s xem xét hạ tín nhiệm 17 ngân hàng không phải dựa vào “sức khỏe” nhà băng.

Thực tế, thanh khoản, đặc biệt là thanh khoản ngoại tệ của hệ thống ngân hàng đang ở mức tốt nhất từ trước đến nay. Ngân hàng Nhà nước cho biết dự trữ ngoại hối hiện đang ở mức 71 tỷ USD. Đồng thời, vốn FDI, FII tăng mạnh, thậm chí Ngân hàng Nhà nước thời gian qua phải tung tiền đồng ra mua bớt ngoại tệ vì đang dư cung.

Bên cạnh đó, kinh tế vĩ mô của Việt Nam ngày càng ổn định, tăng trưởng kinh tế tiếp tục tăng cao, bản thân năng lực tài chính, trình độ quản trị của các ngân hàng cũng ngày càng được củng cố, tiệm cận với chuẩn quốc tế.

Từ những phân tích trên, theo đánh giá của các chuyên gia và lãnh đạo ngân hàng, quyết định của Moody’s dựa trên yếu tố kỹ thuật hơn là đánh giá về khả năng, năng lực hay triển vọng.

“Do đó, không có lý do gì để giảm xếp hạng tín nhiệm với quốc gia, DN”, một chuyên gia nhận định.

Lãnh đạo một ngân hàng thương mại cổ phần lạc quan cho rằng ngay cả khi Moody’s hạ tín nhiệm ngân hàng do hạ tín nhiệm quốc gia thì ảnh hưởng tới ngân hàng Việt Nam sẽ không nhiều.

Tổng giám đốc OCB Nguyễn Đình Tùng đánh giá: “Không phải nhà đầu tư nào cũng sẽ tăng lãi suất cho vay với ngân hàng Việt. Lý do là bởi nếu nhà đầu tư thấy rằng việc Moody’s hạ xếp hạng tín nhiệm là nguy hiểm cho khoản vay thì họ sẽ nâng lãi suất cho vay. Tuy nhiên, nếu thấy việc hạ tín nhiệm này chỉ mang tính kỹ thuật, có thể họ sẽ không tăng lãi suất cho vay, vì bản thân các nhà đầu tư cũng sợ mất cơ hội kinh doanh”.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng đưa ra khuyến cáo các ngân hàng cần quản lý thông tin tốt, giải thích thông tin đúng đắn cho người dân, nhà đầu tư hiểu.

PGs.Ts. Nguyễn Quốc Khắc Bảo, Trưởng khoa Tài chính, Đại học Kinh tế Tp.HCM, cho rằng các cơ quan quản lý nên sớm chủ động công bố thông tin, làm việc, giải thích rõ ràng với các hãng xếp hạng để có góc nhìn đầy đủ và không ảnh hưởng đến hạng tín nhiệm của Việt Nam cũng như các ngân hàng.

Hoàng Hà