Theo Quyết định 908/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ mới đây về việc phê duyệt danh mục các doanh nghiệp có vốn Nhà nước sẽ thực hiện thoái vốn từ nay cho đến cuối năm, Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco, mã: SAB) nằm trong danh sách chuyển giao vốn về Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) trước ngày 31/8.

Theo đó, cổ đông Nhà nước sẽ thực hiện thoái toàn bộ 231 triệu cổ phần, tương đương 36% vốn tại Sabeco. Tính theo thị giá cổ phiếu SAB tại phiên giao dịch gần nhất là 192.000 đồng/cp tổng giá trị của số cổ phiếu đạt khoảng 44.352 tỷ đồng (hơn 1,9 tỷ USD).

Nhà đầu tư sáng giá

Ông Trương Thanh Hoài - Cục trưởng Cục công nghiệp (Bộ Công thương) cho biết, việc chuyển giao Sabeco về SCIC sẽ nhanh chóng được triển khai và hoàn thành trong tháng 7-8/2020.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các nhà phân tích đầu tư, ngay cả khi SCIC lên kế hoạch chào bán phần vốn Nhà nước còn lại của Sabeco trong các tháng cuối năm 2020 thì nhiều khả năng mục tiêu thoái vốn cũng sẽ khó hoàn thành khi các yếu tố then chốt như Nghị định 100, dịch COVID-19, tiêu thụ nội địa suy yếu… đang "đe doạ" sức hấp dẫn của Sabeco.

Quan trọng hơn, hiệu quả kinh doanh của "ông lớn" ngành bia ở thời điểm hiện tại cũng không đang ở "phong độ" tốt nhất, nên "việc bất kỳ nhà đầu tư nào muốn rót vốn tiếp vào Sabeco nói riêng hay với ngành rượu bia nói chung cũng đều có sự cân nhắc hết sức cẩn trọng.

Thực tế thì kết quả kinh doanh quý I/2020 của Sabeco đã thể hiện rõ những tác động tiêu cực nêu trên khi doanh thu, lợi nhuận chỉ đạt 4.908 tỷ đồng và 717 tỷ đồng lần lượt giảm 47,4% và 44,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Với những khó khăn ngay trong nửa đầu năm, Sabeco chỉ đặt mục tiêu doanh thu năm 2020 ở mức 23.800 tỷ đồng - mức thấp nhất kể từ năm 2012, lợi nhuận sau thuế ở mức 3.252 tỷ đồng, giảm tương ứng 37% và 39% so với năm 2019.

Trong vòng 5 năm trở lại đây tương vụ Thaibev thông qua pháp nhân Vietnam Beverage chi hơn 5 tỷ USD để mua hơn 53,6% cổ phần của Sabeco luôn được coi là một điển hình thành công trong hoạt động mua bán - sáp nhập (M&A) và thoái vốn trên thị trường tài chính Việt Nam.

Nhìn vào diễn biến giá của cổ phiếu SAB kể từ năm 2018 đến nay thì khoản đầu tư vào Sabeco của tỷ phú Thái Lan đang được cho là thua lỗ nặng. Tuy nhiên, trước khi các sự kiện kể trên xuất hiện thì tính đến cuối năm ngoái, Sabeco vẫn đang là "át chủ bài" của Thaibev khi giúp nâng doanh thu mảng bia của tập đoàn lên 4 tỷ USD, lợi nhuận tăng 50% so với trước khi có Sabeco. Cùng với đó là mục tiêu đạt được tỷ trọng 50% doanh thu từ các thị trường bên ngoài Thái Lan.

Như vậy, nếu muốn tìm một đối tác để thoái nốt 36% vốn của Nhà nước còn lại tại Sabeco thì ứng cử viên hàng đầu sẽ là Thaibev để nắm giữ hoàn toàn Sabeco. Khi đó, việc quyết định các chiến lược kinh doanh sẽ trở nên rất dễ dàng và chủ động.

Quyền của 36%

Còn nhớ, hồi đầu năm 2020 có thông tin cho biết Thaibev đang lên kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và niêm yết mảng kinh doanh bia gồm thương hiệu Chang ở Thái Lan cùng Sabeco trên sàn chứng khoán Singapore với mục tiêu huy động 2,5 tỷ USD.

Tuy nhiên, gần đây, ThaiBaev đã phủ nhận thông tin này và khẳng định không có ý định bán lại hoạt động kinh doanh tại Việt Nam dưới bất kỳ hình thức nào, đồng thời cam kết hiện thực hóa toàn bộ tiềm năng của các mảng tại Việt Nam, đặc biệt với Sabeco nhằm củng cố vị thế nhà sản xuất đồ uống lớn nhất Đông Nam Á và dẫn đầu trong ngành bia.

Có thể hiện nay mảng bia đang không mang lại sức hấp dẫn cho Sabeco nhưng nếu nhìn vào quỹ đất “vàng” mà doanh nghiệp này nắm giữ đều nằm ở vị trí đắc địa và có diện tích lớn ở TP.HCM thì Sabeco hoàn toàn chưa hết nóng.

Cụ thể, các khu đất bao gồm: khu đất tại 46 Bến Vân Đồn (diện tích 3.872 mét vuông ở quận 4), khu đất 187 Nguyễn Chí Thanh (17.406 m2, quận 5), khu đất 474 Nguyễn Chí Thanh (7.729 m2, quận 10), khu đất 18/3B Phan Huy Ích (2.216 m2, quận Tân Bình).

Dù Thaibev là ứng viên sáng giá nhất cho 36% vốn còn lại của Nhà nước nhưng đấy là trong điều kiện họ có đủ tiềm lực và thật sự hứng thú với số cổ phần này bởi lẽ hiện nay với 53,6% vốn đang sở hữu thì Thaibev cũng đã nắm quyền chi phối tại Sabeco.

Có ý kiến nhận định, cũng có thể sẽ có các nhà đầu tư khác quan tâm đến khối cổ phần này nhưng nhiều khả năng sẽ chỉ là các nhà đầu tư tài chính thay vì các nhà đầu tư chiến lược. Tuy nhiên, nhận định này chưa chắc đúng bởi quyền của 36% cũng không xoàng nếu lựa chọn đầu tư chiến lược.

Thực tế, Luật pháp đã trao cho cổ đông sở hữu tối thiểu 36% tổng số cổ phần phổ thông của một công ty quyền phủ quyết, nếu không có sự đồng thuận của cổ đông này ĐHĐCĐ sẽ không thể thông qua bất kỳ một quyết định nào nằm trong thẩm quyền.

Do đó, sẽ còn quá sớm để nhận định ai sẽ mua lượng cổ phần của Nhà nước mà vấn đề ở đây là mức giá thoái vốn sẽ là bao nhiêu?

Linh Đan