Cổ phiếu công nghệ đang trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh trên thị trường chứng khoán Việt Nam. FPT, CMC và VNG đều giảm sâu so với vùng giá cao nhất từng thiết lập, trong khi hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục gây sức ép lên nhóm cổ phiếu này.

Cổ phiếu công nghệ Việt Nam dò đáy

Kết phiên 29/10, cổ phiếu FPT giảm xuống 52.700 đồng/cp, đánh dấu phiên giảm thứ sáu liên tiếp và rơi xuống vùng giá thấp nhất kể từ tháng 8/2023. So với mức đỉnh lịch sử khoảng 118.000 đồng/cp hồi tháng 1/2025, thị giá đã giảm hơn 52%. Vốn hóa doanh nghiệp còn hơn 99.000 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với thời điểm FPT nằm trong nhóm doanh nghiệp có giá trị lớn nhất thị trường.

Áp lực bán từ khối ngoại là một trong những yếu tố thể hiện rõ nhất sự thay đổi trong dòng tiền. Đến ngày 29/10, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng FPT 9 phiên liên tiếp. Riêng phiên 28/10, lượng bán ra vượt 5,25 triệu cổ phiếu, trong khi lượng mua vào chỉ gần 494.000 đơn vị, tương ứng giá trị bán ròng khoảng 260 tỷ đồng.

Tính từ đầu năm 2026, khối ngoại đã bán ròng khoảng 211 triệu cổ phiếu FPT, tương đương khoảng 16.500 tỷ đồng. FPT trở thành một trong những mã bị bán ròng mạnh nhất toàn thị trường. Lượng cổ phiếu do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ còn hơn 455 triệu đơn vị, tỷ lệ sở hữu giảm xuống dưới 27%, thấp hơn nhiều so với giai đoạn cổ phiếu thường xuyên kín room ngoại.

Không chỉ FPT, các mã công nghệ khác cũng mất giá mạnh. CMG của CMC Corp đã giảm khoảng hai phần ba so với đỉnh giữa năm 2024, xuống vùng giá thấp nhất trong khoảng năm năm. VNZ của VNG dù phục hồi khỏi đáy nhưng vẫn chỉ bằng khoảng một nửa mức đỉnh sau khi lên sàn năm 2023. Những diễn biến này cho thấy áp lực không chỉ xuất phát từ hoạt động giao dịch tại một doanh nghiệp riêng lẻ.

Đáng chú ý, giá cổ phiếu giảm sâu không đồng pha với hoạt động kinh doanh. Trong 9 tháng đầu năm 2026, FPT ghi nhận doanh thu 40.023 tỷ đồng, tăng 12,4% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt 8.770 tỷ đồng, tăng 17%. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 7.778 tỷ đồng, tăng 13,3%.

Các số liệu cho thấy FPT vẫn duy trì tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận và đơn hàng. Vì vậy, đà giảm của cổ phiếu không thể được giải thích đơn thuần bằng kết quả kinh doanh 9 tháng. Thị trường đang phản ánh cả kỳ vọng tương lai, rủi ro từ mô hình kinh doanh và sự thay đổi trong cách định giá doanh nghiệp công nghệ.

Một mối lo là AI có thể làm thay đổi nhu cầu đối với dịch vụ gia công phần mềm (outsourcing), lĩnh vực đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của FPT. Các mô hình AI có khả năng hỗ trợ viết mã, kiểm thử và xử lý nhiều công việc vốn cần đội ngũ kỹ sư lớn. Nếu khách hàng có thể hoàn thành cùng khối lượng công việc với ít nhân lực và thời gian hơn, các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ sẽ chịu sức ép về giá, năng suất tính phí và biên lợi nhuận.

Tuy nhiên, mức độ tác động vẫn chưa thể xác định chỉ từ sự xuất hiện của các công cụ AI. Theo giới chuyên môn, công nghệ mới vừa tạo ra rủi ro đối với dịch vụ truyền thống, vừa mở ra nhu cầu về chuyển đổi số, phân tích dữ liệu và hạ tầng AI. FPT cũng theo đuổi định hướng AI-First, mở rộng từ cung cấp nhân lực công nghệ sang tư vấn và triển khai các giải pháp chuyển đổi toàn diện cho khách hàng.

Trong ngắn hạn, thị trường vẫn cần thêm dữ liệu để đánh giá liệu các dịch vụ mới có đủ sức bù đắp nguy cơ giảm giá dịch vụ truyền thống hay không. Tốc độ tăng doanh thu ký mới là tín hiệu tích cực, nhưng chưa tự động chứng minh khả năng duy trì biên lợi nhuận hoặc hiệu quả đầu tư AI trong dài hạn.

Giới đầu tư đòi hỏi hiệu quả thực tế

Sự điều chỉnh của nhóm công nghệ Việt Nam diễn ra trong bối cảnh cổ phiếu AI tại nhiều thị trường cũng chịu sức ép. Tại Trung Quốc, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và bán dẫn đã làm bốc hơi khoảng 480 tỷ USD vốn hóa trong chưa đầy 4 tháng, theo Reuters ngày 26/10.

Chỉ số STAR50, tập hợp nhiều doanh nghiệp công nghệ và bán dẫn trên sàn STAR Market, giảm khoảng 40% so với đỉnh trong chưa đầy 4 tháng. Chỉ số CSI300 cũng thấp hơn khoảng 20% so với đỉnh tháng 6. Đà giảm diễn ra sau một giai đoạn tăng mạnh, khi kỳ vọng kích thích kinh tế và triển vọng phát triển AI đẩy giá cổ phiếu lên cao.

Theo Reuters, không có một nguyên nhân duy nhất giải thích đợt bán tháo. Những yếu tố được thị trường đề cập gồm định giá cao so với kết quả tài chính, lo ngại nhu cầu hạ tầng AI trong tương lai, áp lực thuế và nguy cơ Mỹ hoặc các quốc gia khác hạn chế sử dụng thiết bị Trung Quốc trong trung tâm dữ liệu. Khi kỳ vọng tăng trưởng không còn đủ để bù đắp rủi ro, những cổ phiếu tăng mạnh trước đó trở thành đối tượng bị bán ra.

Mức giảm tại một số doanh nghiệp cho thấy tốc độ đảo chiều của dòng tiền. Cổ phiếu nhà sản xuất robot Unitree mất khoảng một nửa giá trị kể từ khi bắt đầu giao dịch trong tháng 8. Các nhà sản xuất chip như MetaX Integrated Circuits và Moore Threads Technology cũng giảm mạnh so với các mức giá đạt được trong mùa hè.

Cổ phiếu AI đã chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa và thanh khoản của thị trường cổ phiếu Trung Quốc, khiến đợt điều chỉnh tác động đến nhiều nhà đầu tư cá nhân.

Nhà quản lý quỹ Dong Baozhen tại Bắc Kinh nhận xét, thị trường đã chuyển thành một đợt tăng mang tính đầu cơ quá mức trước khi bong bóng bắt đầu xẹp xuống.

Trong khi đó, Leo Wang, đối tác tại Qianchuang Capital, cảnh báo việc quá nhấn mạnh tỷ trọng doanh nghiệp công nghệ trong các chỉ số có thể làm lệch hướng phân bổ vốn và tạo ra tình trạng định giá quá cao ở một số lĩnh vực.

Những nhận định này không có nghĩa triển vọng ứng dụng AI đã chấm dứt. Vấn đề là mức giá cổ phiếu có phản ánh hợp lý doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền mà doanh nghiệp có thể tạo ra hay không. Khi định giá đã đi trước kết quả kinh doanh quá xa, chỉ cần tốc độ tăng trưởng thấp hơn kỳ vọng hoặc chi phí đầu tư cao hơn dự tính, giá cổ phiếu có thể điều chỉnh mạnh.

Cổ phiếu FPT: Cơ hội hồi sinh hay cuộc định giá lại?

Áp lực tương tự đang xuất hiện ở các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ. Reuters cho biết nhà đầu tư đang yêu cầu những bằng chứng rõ hơn rằng chi tiêu cho AI có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng. Amazon, Microsoft và Alphabet dự kiến chi tổng cộng tới 600 tỷ USD trong năm 2026, trong khi lượng đơn hàng tồn đọng kết hợp của 3 tập đoàn gần 1.700 tỷ USD. Quy mô đầu tư lớn khiến khả năng mở rộng doanh thu điện toán đám mây, duy trì dòng tiền và thu hồi vốn trở thành những chỉ tiêu được theo dõi sát.

Trường hợp Meta cho thấy doanh thu tăng chưa chắc đủ làm hài lòng thị trường. Cổ phiếu công ty giảm gần 7% trong phiên sau khi doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh và nâng kế hoạch chi tiêu. Nhà đầu tư phản ứng với chi phí đầu tư tăng lên, dù doanh thu và triển vọng kinh doanh vẫn tích cực. Với ngành AI, thị trường không chỉ quan tâm doanh nghiệp có thể phát triển sản phẩm nhanh đến đâu, mà còn muốn biết ai sẽ trả tiền cho các sản phẩm đó và khi nào dòng tiền đủ bù đắp vốn đầu tư.

Có thể thấy, xu hướng công nghệ và hiệu quả đầu tư không phải hai khái niệm đồng nhất. AI có thể tiếp tục mở rộng thị trường, song không phải doanh nghiệp nào tham gia lĩnh vực này cũng tạo ra lợi nhuận tương xứng với kỳ vọng đã được phản ánh vào giá cổ phiếu.

Với nhóm công nghệ Việt Nam, hướng đi của thị trường trong thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng tăng trưởng, doanh thu ký mới, biên lợi nhuận và khả năng thương mại hóa các sản phẩm AI.

Hải Giang