Nghị định mới đã gỡ bỏ quyền giám sát của cơ quan lập pháp đối với ngân hàng Trung ương, bao gồm cả quyền bổ nhiệm và cách chức lãnh đạo ngân hàng.

Loạn dữ liệu lạm phát

Đây là diễn biến mới nhất trong cuộc chiến quyền lực giữa Tổng thống đương nhiệm Nicolás Maduro và phe đối lập, trong bối cảnh quốc gia dầu mỏ này đang vướng vào một cuộc khủng hoảng chính trị, xã hội và kinh tế đầy biến động.

Theo quy định, Ngân hàng Trung ương Venezuela sẽ được phép phân cấp dữ liệu và tài trợ cho các cơ quan khối nhà nước, mà không cần xin phê duyệt của cơ quan lập pháp. Cơ chế này đi ngược lại kỳ vọng của số đông, về việc quốc gia Nam Mỹ sẽ có những thay đổi nào đó thiết thực hơn, trong lúc khủng hoảng tiền mặt trầm trọng như hiện nay.

Theo nhận định của chuyên gia, việc Tổng thống của một nước mà Hiến pháp quy định ngân hàng Trung ương là một định chế độc lập, lại toàn quyền tự do kiểm soát ngân hàng Trung ương, chính là minh chứng rõ nhất cho thấy Venezuela đang rơi vào tình trạng “khổ sở”.

Cuối tháng 12/2015, sau một thời gian giữ bí mật thông tin, ông Maduro mới công bố lạm phát gần chạm mốc 100%. Tuy nhiên, theo ông Asdrúbal Oliveros, kinh tế trưởng của công ty tư vấn Ecoanalítica, con số đó phải hơn 200%. Đây là hậu quả từ việc chính phủ liên tục in tiền để bù thâm hụt ngân sách, ước tính khoảng 20% GDP.

Một chuyên gia nghiên cứu về siêu lạm phát tại Viện Cato, là Steve Hanke, khẳng định tình hình thực tế thậm chí còn tồi tệ hơn, tức là lên đến 382%. Siêu lạm phát thường được ghi nhận khi tỷ lệ lạm phát hàng tháng vượt quá 50%.

Venezuela - quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, phải hứng chịu tác động dồn dập của việc giá dầu lao dốc và năng lực quản lý kinh tế yếu kém của chính phủ suốt thời gian qua. Ông Francisco Rodríguez - chuyên gia kinh tế cấp cao tại Bank of America, dự báo lạm phát Venezuela thậm chí sẽ lên tới 4 chữ số trong năm 2016, nếu chính phủ không thay đổi phương thức quản lý.

Người dân Venezuela đã mất niềm tin đối với nền kinh tế

Sửa đổi ngay, nếu cần

Trong cuộc tổng tuyển cử tháng 12/2015, người dân Venezuela mang trong lòng nỗi thất vọng chán chường về tình trạng thiếu thốn lương thực, cũng như lạm phát phi mã, đã quay sang ủng hộ đảng đối lập và kết quả là lần đầu tiên sau 17 năm, đảng đối lập ở Venezuela được nắm đa số ghế trong Quốc hội.

Ông Henry Ramos Allup, người đứng đầu cơ quan lập pháp mới được bổ nhiệm, cho biết sẽ triệu tập một số bộ trưởng và quan chức chính phủ có liên quan, đồng thời rà soát lại quy định vừa ban hành và “nếu cần thiết, sẽ sửa đổi ngay”.

Lạm phát là câu chuyện buồn chưa có hồi kết ở Venezuela. Tờ New York Times từng thuật lại câu chuyện của một kỹ sư tên Pedro Venero bị một toán cướp tấn công, nhưng khi biết anh chẳng có tờ USD nào, mà chỉ giữ đồng nội tệ bolivar trong ngân hàng, toán cướp tỏ ra thông cảm và bỏ đi.

Câu đúc kết “Đáng thương cho đồng bolivar, đến cướp cũng chẳng thèm lấy” tuy ngắn gọn nhưng đầy chua chát và phản ánh chân thực thái độ lạnh nhạt với đồng bolivar và niềm tin bị đánh mất của người dân Venezuela đối với nền kinh tế, hay khả năng tìm ra lối thoát của chính quyền nước này.

Một năm trước, mỗi USD mua được khoảng 100 bolivar trên thị trường chợ đen, nhưng nay, tỷ giá lên tới hơn 900 bolivar. Đây là thảm họa đối với một đất nước vốn ngồi trên một trong những mỏ dự trữ dầu lửa lớn nhất thế giới và từng được xem là giàu hơn nhiều so với các quốc gia láng giềng.

Trong khi lạm phát khiến giá trị thực tế của đồng nội tệ ngày càng rẻ như giấy vụn, chính quyền vẫn kiên quyết đóng băng tỷ giá ở mức 6,35 bolivar ăn 1 USD. Điều này tạo nên những chênh lệch đáng ngạc nhiên, giữa giá trị ảo và thật của hàng hóa trên thị trường.

Mức lương tối thiểu tại đây xấp xỉ 7.500 bolivar mỗi tháng. Theo chính phủ, số tiền này gần bằng 1.200 USD, nhưng thực chất, nếu người dân Venezuela mang đổi ra bạc xanh, thì chỉ được 8 USD. Theo khảo sát, chi phí cho 1 tháng thực phẩm của 1 hộ gia đình 5 người đã lên tới 50.625 bolivar trong tháng 8/2015, tức là cao gấp 6 lần mức lương tháng cơ bản.

Hùng Anh