Spin-off là thuật ngữ mô tả việc doanh nghiệp tách một phần hoạt động của mình thành lập doanh nghiệp mới. Cổ phần của doanh nghiệp mới được chia cho các cổ đông hiện hữu của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, trong bộ tài liệu gửi tới Ủy ban Chứng khoán và Hối đoái Mỹ (SEC) rạng sáng ngày 18/7, Yahoo không quên cảnh báo cổ đông về khả năng hủy ngang kế hoạch trên, nếu cơ quan thuế liên bang không bảo đảm bằng văn bản trước đó rằng cổ đông Yahoo sẽ được miễn thuế.

Miễn sao được miễn thuế

384 triệu cổ phiếu Alibaba mà Yahoo đang nắm giữ hiện có giá trị khoảng 32 tỷ USD, dựa trên giá đóng cửa của Alibaba hôm 17/7 là 83,37 USD trên sàn chứng khoán New York.

Mục tiêu chính của kế hoạch spin-off, từng được Yahoo công bố hồi tháng 1 năm nay, là nhằm chuyển giá trị lượng cổ phiếu nói trên cho các cổ đông Yahoo mà không làm phát sinh thuế chuyển nhượng vốn. Nếu lựa chọn phương pháp đơn giản nhất là Yahoo bán hết số cổ phiếu rồi chia lại tiền cho cổ đông, thì nghĩa vụ thuế theo quy định sẽ lên tới hơn 10 tỷ USD.

Chính vì vậy, mà Yahoo không có phương án nào khác ngoài spin-off, theo đó tách luôn cả bộ phận dịch vụ doanh nghiệp nhỏ để hình thành một công ty mới có tên gọi là Aabaco Holdings.

Theo luật pháp liên bang của Mỹ, để đủ điều kiện hưởng miễn thuế, spin-off phải bao gồm cả một hoạt động kinh doanh nào đó chứ không chỉ dừng lại ở tách cổ phiếu đơn thuần. Trong lịch sử đã có nhiều công ty tách khối lượng lớn cổ phiếu khi spin-off và "hy sinh" một mảng hoạt động thứ yếu nào đó để đối phó với câu chữ trong luật.

Yahoo hiện đang nắm giữ 384 triệu cổ phiếu Alibaba, có giá trị khoảng 32 tỷ USD

Mối quan tâm về thuế lâu nay đã là áp lực đối với các nhà đầu tư Yahoo, kể từ khi công ty thông báo kế hoạch spin-off của mình vào đầu năm nay. Cách đây 2 tháng, quan chức Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) đã lên tiếng cảnh báo rằng chính phủ nước này đang cân nhắc thắt chặt quy định.

Giám đốc điều hành Yahoo, bà Marissa Mayer, đã phải trấn an nhà đầu tư tại một cuộc họp công nghệ cao diễn ra tháng trước, rằng động thái của IRS không nhằm trực tiếp vào Yahoo và cũng sẽ không ảnh hưởng đến kế hoạch spin-off, bởi Yahoo đã nộp xong hồ sơ từ trước đó. Tuy nhiên, trong tài liệu đăng ký thành lập Aabaco, Yahoo vẫn coi tình huống bị IRS bác bỏ là "yếu tố rủi ro" đầu tiên. Và, cổ phiếu của công ty vẫn giảm, khi nhà đầu tư phố Wall lo ngại kế hoạch của Yahoo không qua được "cửa ải" IRS.

Cổ đông thấp thỏm

Cũng trong bộ hồ sơ gửi lên SEC, Yahoo còn đề cập tới việc cơ quan thuế Trung Quốc đã đưa ra một số quy định mới trong tháng 2/2015, theo đó những trường hợp spin-off tương tự có thể bị đánh thuế 10%, song cho đến nay chưa có hướng dẫn cụ thể về việc triển khai áp dụng quy định mới.
Yahoo cũng cho biết thêm, nếu công ty quyết tâm tiến hành spin-off mà sau đó bị cơ quan thuế gõ cửa, thì Aabaco - và gián tiếp là các cổ đông - sẽ phải gánh mọi chi phí.

Yahoo chưa nêu thông tin cụ thể về ban điều hành Aabaco, trong khi bộ phận kinh doanh phải tách về công ty mới nhiều khả năng là Yahoo Small Business...

Bà Mayer chắc chắn sẽ phải đối mặt với nhiều câu hỏi về kế hoạch spin-off trong ngày thứ Ba tới, khi bà có cuộc trao đổi với giới phân tích về kết quả tài chính quý II của công ty.

Hoàn thành spin-off là một mục tiêu quan trọng đối với nữ CEO, người đã gần 3 năm ngồi "ghế nóng" ở Yahoo, nhưng chưa thể tạo ra tăng trưởng ấn tượng trong lĩnh vực kinh doanh quảng cáo cốt lõi. Cổ phiếu Yahoo tăng giá dưới thời bà Mayer phần lớn nhờ sự hào hứng quan tâm của nhà đầu tư đối với cổ phần của Alibaba và cam kết của nữ Giám đốc điều hành về việc trả cho cổ đông hàng tỷ USD thông qua spin-off.

Sau khi spin-off, Aabaco sẽ nắm giữ 384 triệu cổ phiếu Alibaba, chiếm khoảng 15% công ty thương mạiđiện tử Trung Quốc và kiểm soát 100% cổ phần công ty mới sở hữu Yahoo Small Business.
Aabaco dự kiến hoạt động như một quỹ đóng, với kế hoạch đầu tư ít nhất 80% tổng tài sản vào cổ phiếu của Alibaba trong điều kiện thị trường bình thường.

Hùng Anh