Gần đây, trên thị trường xuất hiện sản phẩm xoài Kensington Pride được nhập khẩu trực tiếp từ Úc có giá bán lẻ lên tới 600.000 đồng/kg, cao gấp khoảng 7-8 lần so với xoài cùng giống trồng trong nước. Trong khi đó, những trái xoài chất lượng cao của Việt Nam hiện cũng chỉ có giá dao động từ 40.000 – 70.000 đồng.

Cụ thể, khảo sát tại một số cửa hàng trái cây nhập khẩu ở Hà Nội và TP.HCM, giống xoài Kensington Pride được nhập khẩu trực tiếp từ Úc, vận chuyển bằng đường hàng không đang có giá bán hơn 3,7 triệu đồng/thùng (thùng 7kg, khoảng 9 - 10 quả). Chủ cửa hàng cho biết, do chi phí vận chuyển cao và bảo quản lạnh liên tục khiến loại trái cây này có mức giá đắt đỏ như vậy.

Tại thị trường Úc, xoài Kensington Pride có giá khoảng 4 USD/trái (tương đương 6,7–8 USD/kg). Như vậy, sau khi qua các khâu logistics, thuế và bảo quản, giá bán lẻ tại Việt Nam đã tăng gấp khoảng ba lần so với giá gốc.

Tìm hiểu được biết, Kensington Pride là giống xoài phổ biến nhất tại Úc, chiếm hơn 40% sản lượng xoài toàn quốc. Tất cả quy trình trồng, thu hoạch, đóng gói đều được gắn mã truy xuất điện tử, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng.

Tại Việt Nam, giống xoài Kensington Pride hiện đã được trồng thử nghiệm nhiều năm tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, như Tiền Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ. Tuy nhiên, giá bán thấp hơn rất nhiều so với hàng nhập, tại vườn xoài Úc chỉ dao động từ 15.000 -25.000 đồng một kg; tại các cửa hàng cao cấp là 70.000 đồng một kg.

Theo người trồng xoài tại một số địa phương tại tỉnh Khánh Hòa, chính vụ xoài Úc trồng ở Việt Nam thường rơi vào tháng 3-5, khi nắng đầu mùa giúp quả đạt độ ngọt cao nhất. Năm nay, vụ xoài ở Khánh Hòa rộ đúng lúc xoài Trung Quốc vào mùa, khiến cung vượt cầu, giá tại vườn chỉ còn 6.000-8.000 đồng một kg, nhiều nông dân lỗ nặng. Ngược lại, thời điểm tháng 10-12 là nghịch vụ trong nước, nên nguồn cung ít, đẩy giá tăng. Đây cũng là lúc xoài tại Úc bước vào chính vụ, nhờ vậy hàng nhập về Việt Nam phong phú hơn.

Chia sẻ cùng VnBusiness, ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), cho hay, xoài Úc hiện đã trồng tại Việt Nam khá phổ biến, người dùng Việt Nam cũng quen thuộc với sản phẩm này.

Theo ông Mười, hiện nay ở Việt Nam có nhiều vùng trồng xoài với nhiều giống xoài ngon, trong đó có giống xoài Úc như nói ở trên. Song, chất lượng của xoài Úc chưa hẳn là giống có chất lượng ngon hơn các xoài khác. Ví dụ, xoài cát Hòa Lộc, xoài Cát Chu,... có chất lượng rất ngon và được nhiều người dùng trong nước và nước ngoài đánh giá cao.

Vị chuyên gia này cho rằng, xoài Úc nhập khẩu được bán với mức giá 600 nghìn đồng/kg là mức giá cao, tuy nhiên đó mới là thông tin một chiều, có thể đó là chiến lược xây dựng thương hiệu nhằm tạo hiệu ứng truyền thông của người bán hàng để gây tò mò từ người mua và sau một thời gian thì giá bán sẽ ổn định trở lại.

“Nếu là một loại trái cây độc lạ nào khác thì dù giá cao vẫn có thể thu hút người dùng, nhưng trái xoài ở Việt Nam thì không thiếu. Trên thị trường có rất nhiều loại xoài ngon, chất lượng cao. Do đó, việc bỏ ra 600 nghìn để mua 1 kg xoài có lẽ sẽ không phải là lựa chọn của nhiều người. Hơn nữa, đây mới là thông tin một chiều, chúng ta chưa có con số thống kê người dùng Việt Nam có thể chấp nhận hay không nên chưa thể đánh giá được hiệu quả của sản phẩm trái cây nhập khẩu trên khi xuất hiện tại thị trường Việt Nam”, Phó Tổng Thư ký Vinafruit nói.

Theo Cục Hải quan, 9 tháng đầu năm nay Việt Nam đã chi hơn 100 triệu USD để nhập khẩu rau quả từ Australia, tăng 27% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài xoài, cherry, nho, quýt, cam từ nước này là những sản phẩm được nhập nhiều về Việt Nam và bán với giá đắt đỏ.

Trong khi đó, nhiều loại trái cây Việt Nam như sầu riêng, vải thiều, thanh long khi xuất khẩu sang Úc hoặc Mỹ cũng có giá bán lẻ cao gấp 2–3 lần so với thị trường nội địa, do chi phí logistics, bảo quản lạnh và kiểm định chất lượng nghiêm ngặt.

Phân tích thêm về việc này, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, cho rằng, ngày nay chúng ta không phải chỉ cạnh tranh bằng giá thành mà còn phải cạnh tranh trên mặt bằng tiêu chuẩn khu vực, nhất là tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm, mẫu mã.

Trong xu thế mới, thị trường luôn quan tâm đến vấn đề chất lượng nông sản, an toàn vệ sinh thực phẩm, thậm chí là các tiêu chí chống phá rừng, bảo vệ môi trường, lạm dụng lao động trẻ em...

Về lâu dài, nếu chúng ta muốn cạnh tranh thì không có cách nào khách, các nhà sản xuất, HTX và bà con nông dân phải quan tâm đến việc hợp tác thực hành và tuân thủ các tiêu chuẩn để đảm bảo chất lượng ngay từ khâu đầu vào, quy trình chăm sóc, thu hoạch và bảo quản theo quy định về chất lượng.

“Để làm tốt điều đó, các HTX, DN và bà con nông dân cần đẩy mạnh quá trình quản trị chuỗi giá trị, thay đổi thói quen sản xuất, đảm bảo truy xuất rõ nguồn gốc sản phẩm. Khi đó, chúng ta mới mong có thể khẳng định vị thế của chính các sản phẩm của mình trên thị trường trong nước và quốc tế một cách thuận lợi”- ông Thịnh khuyến nghị.

Hồng Hương