Thanh tra Chính phủ mới đây đã công bố Kết luận thanh tra về công tác quản lý nhà nước về đất đai, môi trường và đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, thời kỳ 2011-2016.

Kết luận của Thanh tra Chính phủ cho thấy có 8 dự án giao đất, cho thuê đất do tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trực tiếp quản lý không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, với tổng diện tích gần 541.000 m2.

Giao đất không qua đấu giá

Trong đó, điển hình là việc UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giao 10.400m2 đất công tại góc đường 3/2 Thi Sách (phường 8, Tp.Vũng Tàu) cho công ty Cổ phần Trùng Dương – Thái Sơn không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, vi phạm pháp luật về đất đai.

Cụ thể, ngày 9/11/2010, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu có quyết định số 2933/QĐ-UBND về việc thu hồi 10.400m2 đất tại góc đường 3/2 – Thi Sách, phường 8, Tp. Vũng Tàu và giao toàn bộ đất thu hồi trên (giao đất có thu tiền sử dụng đất) cho công ty CP Trùng Dương – Thái Sơn để đầu tư cho công trình Dịch vụ Thương mại Ngọc Tước Pavilion.

Đến ngày 9/3/2011, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu có quyết định về việc phê duyệt giá đất để tính tiền sử dụng đất. Theo đó, tổng số tiền sử dụng đất là hơn 102,26 tỷ đồng. Ngày 23/12/2013, công ty CP Trùng Dương Thái Sơn nộp đủ tiền sử dụng đất và lệ phí trước bạ theo đúng thông báo.

Ngày 26/7/2013, công ty CP Trùng Dương Thái Sơn ký kết hợp đồng chuyển nhượng dự án với công ty TNHH Trung tâm Thương mại Lotte Việt Nam cam kết chuyển nhượng dự án với giá là hơn 187,3 tỷ đồng.

Ngày 24/1/2014, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu có Quyết định số 268/QĐ-UBND về việc thu hồi 10.400m2 công trước đây giao cho công ty CP Trùng Dương và cho công ty TNHH Trung tâm Thương mại Lotte Việt Nam thuê toàn bộ diện tích đất thu hồi nói trên để đầu tư xây dựng Trung tâm Thương mại Lotte Việt Nam Bà Rịa – Vũng Tàu.

Ngày 9/5/2014, Sở Tài nguyên và Môi trường đã ký hợp đồng thuê đất với công ty TNHH Trung tâm Thương mại Lotte Việt Nam.

Thanh tra Chính phủ cho biết, sau khi vụ việc này được đưa lên cơ quan ngôn luận, ngày 28/8/2015, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã có quyết định số 1996 về việc thu hồi, huỷ bỏ quyết định số 2933/QĐ-UBND. Đồng thời, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũng đã có Quyết định số 1997 về việc thu hồi, huỷ bỏ quyết định số 268 nói trên.

Tuy nhiên, đến ngày 2/6/2017, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu lại có Quyết định số 1501 về việc thu hồi huỷ bỏ Quyết định số 1997 ngày 28/8/2015 của UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, đồng thời tiếp tục chấp nhận cho công ty TNHH Trung tâm Thương mại Lotte Việt Nam thuê đất.

Thanh tra Chính phủ cho rằng đây là khu đất công và là đất sạch, không phải đền bù giải phóng mặt bằng, thuộc diện phải đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

Lotte xây dựng sai luật

"Việc UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu giao đất có thu tiền sử dụng đất này cho công ty Trùng Dương Thái Sơn không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất là vi phạm điều 58 Luật Đất đai 2003 và Điều 61 Nghị định số 181 của Chính phủ", Thanh tra Chính phủ khẳng định.

Cũng theo cơ quan thanh tra, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã có quyết định huỷ bỏ quyết định giao đất cho Trùng Dương Thái Sơn, đồng thời hoàn trả lại tiền sử dụng đất và phí trước bạ cho doanh nghiệp này với số tiền 101,26 tỷ đồng.

Tuy nhiên, do các sai phạm nêu trên, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã phải sử dụng hơn 17,6 tỷ đồng ngân sách nhà nước để trả tiền lãi vay và các khoản chi phí có liên quan cho Trùng Dương Thái Sơn, gây thiệt hại ngân sách nhà nước. "Cần phải thu hồi số tiền này về cho ngân sách nhà nước, Thanh tra Chính phủ nêu rõ.

Ngoài ra, thông qua hợp đồng chuyển nhượng dự án có sử dụng đất và được sự đồng ý của UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, công ty TNHH Trung tâm Thương mại Lotte Việt Nam chưa nộp tiền thuê đất, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đã sử dụng trái luật khu đất này để xây dựng Trung tâm thương mại Lotte và hoạt động từ tháng 12/2014 cho đến nay.

Theo quy định của pháp luật, cần phải thu hồi dự án, thu hồi đất và tiến hành đấu giá quyền sử dụng đất để tránh thất thoát ngân sách nhà nước.

Thanh tra Chính phủ cho rằng trách nhiệm trong những sai phạm này thuộc về Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường và Giám đốc Sở Tài chính thời kỳ 2011-2015.

Tuy nhiên, theo giải trình của UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, trên thực tế UBND tỉnh đã cho phép Lotte Việt Nam tiếp tục thuê đất. Bên cạnh đó, Lotte Việt Nam đã xây dựng tài sản trên đất và hoạt động từ cuối 2014 đến nay.

Do vậy, để bảo đảm môi trường đầu tư và tạo điều kiện thu hút vốn đầu tư nước ngoài, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng xem xét, quyết định cho phép UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tiếp tục cho Lotte Việt Nam thuê đất. Trong trường hợp được Thủ tướng chấp thuận, Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND tỉnh phải xác định tiền thuê đất trả một lần cho cả thời gian thuê với số tiền 187,3 tỷ đồng.

Ngoài ra, Lotte Việt Nam phải nộp thêm khoản tiền phạt chậm nộp trên số tiền chậm nộp 187,3 tỷ đồng từ thời điểm bàn giao đất thực tế.

Minh Sơn