Sáng 1/10, S&P Global công bố chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 9 đạt 50,4 điểm, giữ nguyên so với tháng trước. Kết quả cho thấy sức khỏe ngành sản xuất tiếp tục cải thiện nhẹ, đánh dấu ba tháng liên tiếp.

Một trong những điểm sáng của tháng 9 là số lượng đơn đặt hàng mới tăng trở lại sau khi giảm nhẹ vào tháng 8. Tuy nhiên, sự tăng trưởng chỉ ở mức khiêm tốn.

Trong khi đó, đơn hàng xuất khẩu tiếp tục giảm, nhưng tốc độ giảm đã chậm lại và chỉ còn ở mức yếu nhất trong chuỗi 11 tháng suy giảm vừa qua. Sự ổn định trong chính sách thuế quan của Mỹ đã giúp một số doanh nghiệp Việt Nam giành thêm đơn hàng quốc tế, dù nhu cầu toàn cầu vẫn ở mức thấp.

Nhờ tổng số lượng đơn đặt hàng mới tăng, các nhà sản xuất tiếp tục tăng sản lượng tháng thứ năm liên tiếp. Tuy vậy, tốc độ tăng chậm lại, ghi nhận mức thấp nhất kể từ tháng 6.

Sản lượng tăng một phần đến từ việc công việc tồn đọng giảm mạnh, với mức giảm trong tháng 9 là lớn nhất trong 5 tháng gần đây.

Các doanh nghiệp cũng tiếp tục cắt giảm lao động trong tháng 9, kéo dài giai đoạn suy giảm nhân sự lên đến tròn 1 năm. Các thành viên nhóm khảo sát cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do khối lượng công việc tương đối thấp và tình trạng lao động nghỉ hưu không được thay thế.

Ở một khía cạnh tích cực hơn, các công ty đã tăng cường hoạt động mua hàng tháng thứ ba liên tiếp. Việc sử dụng nguyên liệu đầu vào cho sản xuất khiến hàng tồn kho đầu vào giảm thêm. Tồn kho thành phẩm cũng giảm, với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 7/2024.

Chuỗi cung ứng tiếp tục gặp khó khăn khi thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục bị kéo dài. Tháng 9 là tháng thứ 13 liên tiếp diễn ra tình trạng này, dù mức độ chậm trễ ít nhất trong 4 tháng qua. Các thành viên nhóm khảo sát báo cáo tình trạng khan hiếm hàng hóa và những vấn đề liên quan đến khâu vận tải.

Đáng lo ngại hơn, áp lực lạm phát đang gia tăng. Chi phí đầu vào trong tháng 9 tăng nhanh nhất kể từ tháng 7/2024, được cho là do giá thị trường leo thang và biến động tỷ giá hối đoái bất lợi. Để bù đắp, các công ty đã tăng giá bán hàng với tốc độ nhanh nhất trong 14 tháng qua.

Theo S&P Global, môi trường kinh tế ổn định hơn dự kiến sẽ hỗ trợ đơn hàng mới và sản lượng trong năm tới. Ngoài ra, đầu tư công được dự báo sẽ tiếp tục là động lực quan trọng cho tăng trưởng. Tuy nhiên, niềm tin của doanh nghiệp đã giảm so với tháng 8 và thấp hơn mức trung bình lịch sử.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence phân tích, bức tranh rõ ràng hơn về thuế quan đã giúp cải thiện nhu cầu khách hàng cho các công ty Việt Nam. Tính ổn định cao hơn cũng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tăng trưởng trong năm tới, nhưng niềm tin của các công ty lúc này vẫn còn thấp vì bức tranh nhu cầu gần đây vẫn còn ảm đạm.

“Điều cần lưu tâm trong những tháng tới là bức tranh về lạm phát. Tốc độ tăng chi phí đầu vào và giá bán hàng của các công ty đã liên tục mạnh lên trong những tháng gần đây. Nếu xu hướng này tiếp tục, chúng ta có thể bắt đầu chứng kiến áp lực giá cả làm hạn chế nhu cầu”.

Đỗ Kiều