Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Chính phủ về việc giám sát tình hình thực hiện chuyển đổi doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần. Bộ này cũng đã xây dựng kế hoạch triển khai, kế hoạch cơ cấu lại doanh nghiệp do bộ làm đại diện chủ sở hữu.

Theo đó, Bộ Công Thương đề xuất bàn giao đồng thời và nguyên trạng tất cả doanh nghiệp do Bộ đang làm đại diện chủ sở hữu sang Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và SCIC giai đoạn 2022-2025.

Lý do Bộ Công Thương đưa ra là nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp tốt thì nhận bàn giao, doanh nghiệp không tốt thì không nhận và làm ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước.

Các doanh nghiệp đề xuất chuyển giao gồm: Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM); Tổng Công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (Habeco); Tổng Công ty Giấy Việt Nam; Tổng Công ty Máy và Thiết bị công nghiệp (MIE); Tổng Công ty Cổ phần Xây dựng công nghiệp Việt Nam; Công ty Cổ phần Xây dựng và Xuất nhập khẩu tổng hợp; Công ty Cổ phần Nông thổ sản Việt Nam; Công ty Cổ phần Đầu tư xây lắp và Vật liệu xây dựng; Công ty TNHH MTV Xây lắp thương mại và vật liệu xây dựng BMC; Công ty Cổ phần Viện nghiên cứu dệt may; Công ty Cổ phần Viện máy và Dụng cụ công nghiệp IMI.

Trong số các đơn vị Bộ Công Thương muốn chuyển về Ủy ban vốn và SCIC, có những doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, như Habeco, VEAM... Chẳng hạn, năm 2022, Habeco ghi nhận doanh thu hơn 6.930 tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ 2021 và lãi trước thuế trên 517 tỷ, trong khi VEAM ghi nhận tổng lợi nhuận sau thuế là 5.627 tỷ đồng.

Bộ Công Thương cũng thực hiện quyết toán cổ phần hóa với các đơn vị chưa quyết toán khi chuyển sang công ty cổ phần. Tuy nhiên, Bộ này cho biết, đến nay, có 3 doanh nghiệp chưa thực hiện quyết toán cổ phần hóa gồm Tổng Công ty Thép (VNSteel), Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp (VEAM), Tổng Công ty Máy và Thiết bị công nghiệp (MIE) do còn tồn tại khó khăn, vướng mắc.

Trong đó, việc thực hiện quyết toán cổ phần hóa với VNSteel gặp vướng mắc liên quan đến đất đai khi cổ phần hóa công ty mẹ.

Tại VEAM là do xảy ra một số vi phạm pháp luật. Giai đoạn hiện tại, Bộ Công an đang điều tra làm rõ và xử lý trách nhiệm đối với các vụ việc có dấu hiệu vi phạm liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, quản lý sử dụng đất đai. Trong đó, có nội dung Thanh tra Chính phủ đã kiểm tra và ghi nhận tại Biên bản làm việc với VEAM ngày 18/9/2018 (diện tích đất chưa có đủ hồ sơ pháp lý về đất đai), chưa có hợp đồng thuê đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Công ty TNHH MTV Diesel Sông Công tại tỉnh Thái Nguyên… Thêm vào đó, việc xử lý các khoản công nợ phải thu, phải trả tại VEAM và các công ty con; việc xử lý các khoản phải thu đối với các Công ty thành viên do VEAM đã cho vay và hỗ trợ vốn.

Tại MIE là do vướng mắc liên quan đến khoản đầu tư của Công ty Cơ khí Hà Nội tại Công ty CP đầu tư và Phát triển địa ốc TP. Hoàng Gia. Theo đó, Bộ Công Thương đã yêu cầu xác định lại khoản đầu tư này.

Đồng thời, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục chủ trì nghiên cứu, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phương án xử lý dứt điểm Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam, trên cơ sở đó xem xét, chỉ đạo việc xây dựng phương án cổ phần hóa VINAPACO. 

Thy Lê