Thời gian gần đây, Trung Quốc đang có chính sách hỗ trợ nền sản xuất trong nước như giảm thuế, hoàn thuế... Từ đó giúp giảm giá hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc, điều này có thể cạnh tranh trực tiếp với hàng Việt Nam trên chính thị trường trong nước. 

Hàng ngoại giá rẻ tràn vào 

Đơn cử với ngành thép, mới đây, Hiệp hội Thép Việt Nam cho biết Trung Quốc đang dần trở lại hoạt động sản xuất từ tác động xấu nhất của dịch Covid-19. Các cản phẩm thép hợp kim và không hợp kim, thép không gỉ, thép thanh, ống thép, đồ dùng nhà bếp làm từ thép của Trung Quốc được hoàn thuế ở mức 9-10%.

"Việc tăng hoàn thuế sẽ giúp các nhà xuất khẩu thép Trung Quốc linh hoạt để giảm giá thành xuất khẩu, từ đó thép Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh hơn so với thép của chúng ta ở ngay tại thị trường Việt Nam", Hiệp hội Thép Việt Nam cảnh báo. 

Được biết, trong quý I/2020, sắt thép các loại nhập vào Việt Nam có xuất xứ chủ yếu từ Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn nhất với 932.000 tấn, trị giá đạt 576 triệu USD.

Bộ Công Thương cho rằng, lo ngại hàng ngoại giá rẻ tràn vào Việt Nam là hoàn toàn có cơ sở. Dịch Covid-19 tác động tiêu cực tới kinh tế toàn cầu, không loại bỏ khả năng hàng tồn kho một số nước sẽ nhập khẩu vào Việt Nam với giá rẻ, tạo sức ép lên sản xuất và doanh nghiệp trong nước.

Theo Cục Phòng vệ thương mại, thực tế cho thấy, sản xuất công nghiệp của một số quốc gia có quy mô khá lớn, sự đình trệ của các ngành kinh tế do dịch bệnh khiến lượng tồn kho tăng nhanh, dẫn đến giá thấp. Với thị trường nhỏ hơn như Việt Nam, chỉ cần lượng hàng nhập khẩu giá rẻ tăng vài phần trăm là sức ép lên sản xuất trong nước cũng sẽ tăng theo cấp số nhân.

Trong 3 tháng đầu năm 2020, Cục Phòng vệ thương mại cho biết, Việt Nam đã khởi xướng điều tra 9 vụ việc chống bán phá giá, 6 vụ việc tự vệ và 1 vụ việc lẩn tránh biện pháp tự vệ. Số lượng vụ việc trong thời gian gần đây có chiều hướng gia tăng. Sự gia tăng các vụ việc thể hiện mức độ cạnh tranh của hàng hóa nhập khẩu đối với hàng hóa trong nước ngày càng gay gắt.

Cần lập "rào" bảo vệ hàng Việt 

Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), người tiêu dùng tích cực hưởng ứng Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” của Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để hỗ trợ doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm dịch vụ nhằm trụ vững và vượt qua dịch bệnh. Đây là thời điểm thích hợp để đẩy mạnh Cuộc vận động với một xung lực mới: Gần 100 triệu người dân Việt hậu thuẫn cho hàng Việt và doanh nghiệp Việt.

Chủ tịch VCCI cho rằng, thị trường trong nước gần 100 triệu dân với tầng lớp trung lưu bùng nổ, với một nền kinh tế đang lên phải là điểm tựa, là tài nguyên lớn nhất cho sự phát triển quốc gia. Những diễn biến hiện nay cho thấy thị trường thế giới ngày càng trở nên bất định, khó lường. Và không ai có thể bảo đảm rằng trong tương lai không chỉ Mỹ, Trung Quốc mà ngay cả Nhật Bản, Hàn Quốc..., khi gặp khó khăn sẽ không tìm cách quay trở lại bảo vệ thị trường nội địa của chính mình.

"Chúng ta không thể không tính tới điều này trong một chiến lược bài bản hơn, thực chất và hiệu quả hơn cho phát triển thị trường trong nước ngay từ lúc này. Các cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” và “Hàng Việt Nam chinh phục người tiêu dùng Việt Nam" cần có thêm những xung lực mới...", ông Lộc nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, dịch Covid-19 đang ngày càng phức tạp đặt ra nhiều vấn đề mới, nhu cầu toàn cầu sụt giảm và đa số các ngành sản xuất trong nước đều bị ảnh hưởng theo. Do đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu Cục Phòng vệ thương mại chủ động nghiên cứu và dự báo khả năng lượng hàng tồn kho của các quốc gia do dịch bệnh có thể tràn vào Việt Nam với mức giá cạnh tranh, để từ đó sẵn sàng các phương án biện pháp phòng vệ thương mại bảo vệ sản xuất trong nước.

"Trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu rộng vào rất nhiều hiệp định thương mại tự do, gần đây nhất là EVFTA, các biện pháp phòng vệ thương mại đã và đang ngày càng đóng vai trò tích cực đối với nền kinh tế cũng như các ngành sản xuất, doanh nghiệp trong nước, góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao hiệu quả của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế", Bộ Công Thương nhận định.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cũng lưu ý các doanh nghiệp không phải chỉ nhăm nhắm tới thị trường xuất khẩu, mà còn phải chú trọng tới thị trường 100 triệu dân trong nước. "Thị trường này mới bền vững nhất với chúng ta, vì vậy doanh nghiệp phải sản xuất ra nông sản tốt nhất để cung cấp cho người tiêu dùng trong nước", Bộ trưởng lưu ý.

Lê Thúy