Trong khi đó, sau khi thông tin 60 dự án bị thanh tra, Hiệp hội Bất động sản Tp.HCM (HoREA) đã liên tục có những văn bản kiến nghị lên Thủ tướng cho phép các chủ đầu tư được tiếp tục triển khai dự án. Dự án nào sai phạm sẽ xử phạt bổ sung, nếu không sẽ làm rối loạn thị trường.

Còn chủ đầu tư được tiếp tục thực hiện dự án với điều kiện phải cam kết các nghĩa vụ với khách hàng. Trong mọi trường hợp, cần đảm bảo quyền lợi của người mua nhà bởi họ mua theo giá thị trường mà không phải mua theo giá “phi thị trường” như chủ đầu tư.

Ngồi trên đống lửa

Trong văn bản báo cáo Chính phủ, Bộ Tài chính dẫn kết quả báo cáo rà soát của Tổng cục Thuế từ ngày 1/7/2014 đến ngày 30/11/2016, có 60 trường hợp doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa được cấp phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Bộ Tài chính nhận định, hiện các địa phương khi giao, cho thuê phần đất Nhà nước thu hồi do sắp xếp lại doanh nghiệp, trụ sở làm việc, một số dự án đã không thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất cũng như chưa được sự đồng ý của Thủ tướng. Trong khi đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa quy định cụ thể về phương pháp xác định giá đất bảo đảm minh bạch, sát giá thị trường. Do đó, nhiều dự án chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi xác định giá đất chưa sát với giá thị trường làm thất thu cho ngân sách nhà nước.

Từ đó, Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ. Theo đó, Phó Thủ tướng đồng ý Bộ Tài chính chuyển danh sách 60 cơ sở nhà, đất chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư cho Thanh tra Chính phủ tham khảo, phục vụ công tác thanh tra về việc quản lý đất đai theo kế hoạch thanh tra năm 2017.

Ngay sau khi thông tin trên được công bố, chủ đầu tư có dự án nằm trong danh sách “đen” vì lo sợ thanh tra nên đã khiến một số dự án rơi vào tình trạng “án binh bất động”, còn người dân mua nhà cảm thấy hoang mang bởi không biết chủ đầu tư có trả lại tiền không nếu dự án mình mua buộc phải dừng triển khai.

Trên thực tế, mấy ngày gần đây tại Tp.HCM, các dự án có tên trong danh sách này đã giảm mạnh giao dịch, nhiều khách hàng đến xin rút lại tiền cọc, hủy hợp đồng… khiến doanh nghiệp lao đao. Nhiều người mua nhà lo lắng dự án sau thanh tra sẽ bị định giá lại, khiến dân phải tăng đóng góp nên đã liên hệ với chủ đầu tư. Còn chủ đầu tư cũng lo ngại việc kiến nghị tạm thời đình chỉ thi công nếu chưa thực hiện đúng thẩm quyền giao sử dụng đất mà không qua đấu giá sẽ khiến khách hàng nghi ngờ về tiến độ dự án.

Cụ thể như dự án chung cư Riva Park của công ty Cổ phần Thương mại Địa ốc Việt – Vietcomreal nằm ở số 504 Nguyễn Tất Thành (phường 18, quận 4, Tp.HCM). Đây là dự án đã được công ty mua lại của công ty Công nghệ Cao su Miền Nam năm 2015 với giá chuyển nhượng hơn 103 tỷ đồng. Vietcomreal đã đóng xong tiền sử dụng đất, đã xây dựng và đang trong quá trình bàn giao nhà nhưng lại nằm trong danh sách đề nghị dừng thi công để thanh tra.

Nếu dự án này buộc phải ngừng thi công, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tiến độ và khó bảo đảm được thời gian giao nhà cho khách hàng. Một người dân thắc mắc: “Số tiền cả gia đình dành dụm suốt bao nhiêu năm mới mua nổi căn nhà ưng ý. Nay nghe tin thanh tra, không biết dự án có kịp giao đúng tiến độ hay không? Nếu dự án có dấu hiệu sai phạm rồi sẽ thế nào? Chủ đầu tư có thanh toán trả lại tiền cho chúng tôi không? Chúng tôi cũng mong sớm nhận được câu trả lời chứ thế này như ngồi trên đống lửa”.

Tương lai của 60 dự án “đất vàng” bị thanh tra

Không nên lo lắng

Trước những vấn đề này, nhiều chuyên gia bất động sản cho biết: “Người dân không nên quá lo lắng vì thanh tra là để xem xét, rà soát lại quy trình giao đất, xác định tiền sử dụng đất có sai gì không. Nếu không hợp lý sẽ sửa lại cho mọi thứ rõ ràng, minh bạch, tránh thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo sự thông thoáng cho doanh nghiệp (DN) làm ăn. Còn người dân đã mua nhà sẽ được Nhà nước bảo hộ nên không bị ảnh hưởng gì”.

Cũng ngay sau khi Bộ Tài chính kiến nghị thanh tra, tạm dừng 60 dự án chuyển đổi, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch của HoREA – đã nhiều lần gửi văn bản liên quan tới số phận của 60 dự án này.

Trong đó, ông Châu có đưa ra bốn kiến nghị gồm: Chính phủ cần sớm thay thế Quyết định 09, Quyết định 80, Quyết định 86 về sử dụng đất của các DN trong quá trình cổ phần hóa; Sửa đổi Luật đất đai về cơ chế đấu giá đất, tránh thất thoát tài sản của Nhà nước; tiếp tục cho phép chủ đầu tư thực hiện dự án dù có vi phạm, với điều kiện phải cam kết các nghĩa vụ về giá; trong trường hợp đó, cần đảm bảo quyền lợi của người mua nhà bởi họ mua theo giá thị trường, mà không phải mua theo giá “phi thị trường” như chủ đầu tư.

Trước những kiến nghị trên, trả lời với báo chí, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết: “Cả bốn kiến nghị trên đều đúng pháp luật, phù hợp với thực tiễn và chúng tôi đồng tình với kiến nghị của HoREA”.

Đăng Thanh