Thông tin này được đưa ra bởi Thứ trưởng Bộ Tài chính Chu Quang Diệu, một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Trung Quốc mở cửa hơn nữa, nhân cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Nới lỏng sợi dây trói

Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Bắc Kinh, ông Chu cho biết đơn vị soạn thảo vẫn đang hoàn thiện dự thảo để sớm công bố. Song, một số nội dung nổi bật có thể kể ra, gồm: 

Nhà đầu tư nước ngoài sẽ được sở hữu tối đa 51% trong các công ty chứng khoán Trung Quốc và 3 năm sau khi quy định mới có hiệu lực, mức trần này sẽ không còn nữa; tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ được nâng từ 49% lên 51% sau 3 năm và gỡ bỏ hoàn toàn hạn mức sau 5 năm; tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các công ty quản lý quỹ cũng được nâng lên 51% và gỡ bỏ hoàn toàn hạn mức sau 3 năm. 

Đối với ngân hàng và các công ty quản lý tài sản, sẽ không còn hạn chế nào về tỷ lệ sở hữu nữa. Ông Chu cũng khẳng định Trung Quốc đang “xây dựng lộ trình cải cách và mở cửa ngành tài chính”.

Các công ty tài chính nước ngoài đương nhiên là rất phấn khởi hoan nghênh động thái này. JPMorgan Chase và Morgan Stanley tái khẳng định mong muốn làm ăn lâu dài với Trung Quốc. Trong khi UBS Group cho biết sẽ tiếp tục mua thêm cổ phần trong liên doanh hiện tại ở nước này. 

Mặc dù Trung Quốc đã triển khai một số giải pháp từng bước mở cửa thị trường chứng khoán cho nhà đầu tư nước ngoài, song lâu nay, các ngân hàng và công ty chứng khoán quốc tế vẫn bị bó buộc bởi giới hạn về tỷ lệ sở hữu, khiến họ chỉ có vị thế bé nhỏ tại một trong những hệ thống tài chính phát triển nhanh nhất thế giới.

Việc Trung Quốc quyết định nới lỏng sợi dây quy định được đưa ra vào thời điểm hầu hết các ngân hàng nước ngoài đã không còn hứng thú đầu tư trực tiếp vào các nhà băng trong nước. Sau khi Citigroup, Goldman Sachs và nhiều ngân hàng khác thoái vốn, HSBC là ngân hàng quốc tế duy nhất còn nắm giữ số cổ phần đáng kể của một đối tác nội, với tỷ lệ 19% tại Ngân hàng Truyền thông

Trung Quốc từng bước mở cửa thị trường chứng khoán cho nhà đầu tư nước ngoài

Cơ hội nào cho “cậu bé tí hon”

Trong thời gian tới, giới đầu tư quốc tế có thể sẽ tập trung nhiều hơn vào lĩnh vực bảo hiểm, chứng khoán và quản lý quỹ của Trung Quốc, những mảnh đất được xem là còn màu mỡ. Đối với ngành ngân hàng, các chuyên gia cho rằng đó gần như là sân chơi riêng của các “ông lớn” có vốn nhà nước, lại tương đối bão hòa và nhà băng ngoại không có nhiều lợi thế cạnh tranh, vì thế sẽ khó thu hút được sự quan tâm. 

Theo Ủy ban giám sát ngân hàng Trung Quốc, tổng tài sản của khối ngân hàng ngoại ở nước này là 2.900 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 436 tỷ USD) tại thời điểm cuối năm 2016, tức là chỉ chiếm 1,26% tổng tài sản toàn ngành (mức thấp nhất kể từ năm 2003). 

Lợi nhuận của các nhà băng quốc tế trong năm ngoái xấp xỉ 12,8 tỷ Nhân dân tệ, chưa bằng 1% các ngân hàng Trung Quốc. Theo một nghiên cứu của KPMG, tỷ suất lợi nhuận trung bình trên tài sản và vốn chủ sở hữu của khối ngoại chỉ bằng một nửa so với khối nội.

Trong khi đó, hầu hết các công ty chứng khoán có vốn nước ngoài chỉ như những “cậu bé tí hon” ở thị trường Trung Quốc khổng lồ. Theo thống kê của Hiệp hội Chứng khoán Trung Quốc, JPMorgan First Capital đứng thứ 120 trong số 125 công ty tính theo thu nhập ròng năm 2015. UBS Securities làm ăn tốt nhất (lợi nhuận 296 triệu NDT) cũng chỉ có vị trí thứ 95.

Ngay cả khi được quy định mới mở đường cho thâu tóm đối tác nội, các công ty tài chính quốc tế vẫn sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức, một trong số đó là sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ có chính phủ đứng đằng sau, có quan hệ thân thiết với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước - lực lượng dẫn dắt hầu hết các hoạt động kinh tế ở quốc gia đông dân nhất thế giới.
 

Hải Châu