Quan điểm phải đánh đổi giữa kiểm soát nhập cư và cơ hội kinh doanh với châu Âu bị bà May đánh giá là một cách nhìn sai lầm.

Không trì hoãn thêm nữa

Phát biểu tại hội nghị thường niên của đảng Bảo thủ diễn ra ở Birmingham, miền Trung nước Anh, Thủ tướng Anh cho biết sẽ kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Lisbon vào cuối tháng 3/2017 tới, chính thức khởi động 2 năm đàm phán với EU. Cũng trong năm 2017, bà May sẽ đề xuất một đạo luật mới để nội luật hóa tất cả quy định hiện hành của EU cho hài hòa với pháp luật trong nước, nhằm tránh cú sốc cho cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư.

“Sẽ không có sự trì hoãn nào nữa. Chúng ta sẽ kích hoạt Điều 50 không muộn hơn cuối tháng 3 năm sau”, bà May tuyên bố hôm 2/10. Điều này có nghĩa quá trình đàm phán Brexit có thể sẽ kết thúc vào năm 2019, tức là 46 năm sau khi nước Anh gia nhập Cộng đồng Kinh tế châu Âu.

Bà May cũng cam kết sẽ kiểm soát vấn đề nhập cư nhằm bảo đảm lợi ích tối đa cho nước Anh trong khi vẫn duy trì được cơ hội tiếp cận thị trường chung châu Âu cho giới doanh nghiệp. Mặc dù vậy, ngay cả Thủ tướng Anh hẳn cũng không thể khẳng định ngay tại thời điểm này, chính phủ Anh sẽ đưa ra yêu cầu gì trên bàn đàm phán và liệu sẽ được phía EU chấp thuận bao nhiêu.

Ngoài chuyện thương mại và nhập cư, hai bên còn phải tìm tiếng nói chung về nhiều vấn đề khác, như quyền lợi của công dân, biên giới giữa Cộng hòa Ai-len và Bắc Ai-len, hay khả năng đóng góp của Anh cho ngân sách EU... Đó là chưa kể một chuỗi các vấn đề pháp lý, năng lượng, nông nghiệp, an ninh... cần thống nhất giải quyết.

Thủ tướng Anh Theresa May: "Sẽ không có sự trì hoãn nào nữa"

Các chuyên gia nhận định Thủ tướng Anh đã trả lời một câu hỏi lớn về thời gian kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Lisbon, tức là tạo ra sức ép tiến độ phải tiếp tục trả lời các câu hỏi khác. Cộng đồng doanh nghiệp cần thấy được triển vọng rõ ràng về môi trường kinh doanh chứ không thể cứ mãi lơ mơ như hiện nay. Họ cần biết cách thức giao thương với EU sẽ đi theo con đường nào, muốn sử dụng nhân lực EU thì phải làm sao...

Liên quan đến những ý kiến gần đây về việc Brexit sẽ “cứng” (rời hoàn toàn khỏi EU và thị trường chung rồi thiết lập quan hệ với khối này trên cơ sở các nguyên tắc WTO) hay “mềm” (vẫn giữ lại một phần tư cách thành viên thị trường chung EU nhưng chấp nhận nhượng bộ về vấn đề nhập cư), bà May cho rằng không cần thiết phải đặt nước Anh vào tình thế “giữa hai dòng nước” như vậy.

Tự quyết chứ không đánh đổi

“Tôi biết một số người đặt câu hỏi về việc đánh đổi giữa kiểm soát nhập cư và cơ hội kinh doanh với châu Âu. Nhưng đó là cách nhìn sai lầm. Chúng ta sẽ làm những gì mà một quốc gia có độc lập, chủ quyền vẫn làm. Chúng ta sẽ tự quyết định chính sách nhập cư. Chúng ta sẽ tự ban hành pháp luật của riêng mình”, nữ Thủ tướng Anh quả quyết.

Chính phủ Anh dự kiến sẽ ban hành luật “Great Repeal Bill” nhằm bãi bỏ hiệu lực áp dụng của Đạo luật Cộng đồng châu Âu năm 1972 - cơ sở pháp lý tiếp nhận Anh trở thành thành viên EU - đồng thời nội luật hóa quy định EU cho hài hòa với pháp luật trong nước vào ngày cuối cùng Anh hoàn tất Brexit.

Theo tiết lộ của Bộ trưởng Giao thông Vận tải Chris Grayling, dự luật này sẽ được trình Quốc hội trong khoảng thời gian từ tháng 5/2017 đến tháng 5/2018. Cựu Bộ trưởng Kinh doanh Anna Soubry thì nhận định, đây là một bước đi cần thiết trên cả phương diện pháp lý lẫn kinh doanh, nhưng điều quan trọng hơn tại thời điểm này là công chúng cần thêm thông tin về định hướng của chính phủ trong kế hoạch Brexit.

Chính vì mù mờ thông tin mà nhà đầu tư đã nảy sinh lo ngại. Giám đốc điều hành Nissan Motor - ông Carlos Ghosn, từng cảnh báo có thể sẽ không đầu tư thêm vào Anh nữa nếu chính phủ không cam kết bồi thường trong trường hợp Brexit tạo ra những tác động tiêu cực. Tương tự, Vodafone Group sẽ cân nhắc việc chuyển trụ sở khỏi Anh, nếu nước này không duy trì được sự kết nối thị trường chung EU.

Hải Châu