Văn phòng Chính phủ vừa có công văn gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh Đắk Lắk truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Trần Hồng Hà về việc xử lý thông tin báo chí nêu liên quan đến "sầu riêng xuất khẩu bị ùn ứ do nhiều phòng thử nghiệm chất vàng O và Cadimi tạm ngừng hoạt động để bảo trì, nâng cấp hệ thống".

Về việc này, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan, khẩn trương kiểm tra, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm tổ chức, cá nhân để gián đoạn hoạt động kiểm nghiệm gây ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu sầu riêng.

Phó thủ tướng cũng yêu cầu Bộ tăng cường công tác quản lý, giám sát hoạt động phòng thí nghiệm và rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật, thủ tục hành chính liên quan đến phòng thí nghiệm.

Đồng thời yêu cầu bộ phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan đẩy nhanh tiến độ phê duyệt, việc gia hạn hoặc cấp phép mới các phòng thí nghiệm phục vụ xuất khẩu sầu riêng, bảo đảm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, môi trường và tiêu chuẩn quốc tế; theo dõi, giám sát việc xử lý, báo cáo Phó thủ tướng kết quả xử lý trước ngày 7/11.

Phó thủ tướng giao UBND các tỉnh tập trung chỉ đạo triển khai công tác cấp phép phòng thí nghiệm, chủ động phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các cơ sở rà soát, hoàn thiện điều kiện kỹ thuật của các phòng thí nghiệm trên địa bàn, hoàn thiện hồ sơ đề nghị gia hạn, đăng ký lại hoặc xin cấp phép mới phòng thí nghiệm, không để gián đoạn hoạt động kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu.

Tính đến nay, Việt Nam có 24 phòng kiểm nghiệm chất vàng O và cadimi trong sầu riêng xuất khẩu được Tổng cục Hải quan Trung Quốc công nhận. Tổng năng lực xét nghiệm lên đến 3.200 mẫu/ngày.

Tuy nhiên một số phòng thử nghiệm cho biết thời gian qua Đắk Lắk và các tỉnh khu vực Tây Nguyên vào vụ thu hoạch sầu riêng nên các máy xét nghiệm đã chạy hết công suất, một số máy bị hỏng nên đang đặt trang thiết bị để thay thế hoặc phải thuê máy xét nghiệm.

Còn một số phòng thử nghiệm khác thì hết thời hạn định kỳ, do đó phải xin phép đăng ký lại.

Theo đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, trước đây việc cấp đăng ký lại cho các phòng thử nghiệm do Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường phụ trách.

Từ ngày 1/7, việc công nhận lại các phòng thử nghiệm được phân cấp cho các địa phương thực hiện, song các địa phương đang gặp một số khó khăn trục trặc nên chưa thể triển khai.

Trước tình hình này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Hoàng Trung đã chỉ đạo Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường rà soát lại toàn bộ tình hình hoạt động của các phòng thử nghiệm đã được công nhận, đơn vị nào còn đang thực hiện, đơn vị nào đang xin cấp lại đăng ký thì báo cáo lại bộ ngay để chỉ đạo triển khai.

Thứ trưởng Nông Nghiệp và Môi trường Hoàng Trung yêu cầu rà soát các đơn vị đã được công nhận, cử cán bộ hỗ trợ địa phương nếu cần. Bộ cũng giao Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật làm việc với phía Trung Quốc để đẩy nhanh phê duyệt các phòng mới. Ngay sau khi Hiệp hội sầu riêng tỉnh Đắk Lắk kiến nghị sự việc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã họp khẩn với các cơ quan liên quan, rà soát và chỉ đạo khắc phục tình trạng đình trệ ở các phòng xét nghiệm. Tính đến chiều 30/10, phần lớn các mẫu xét nghiệm tồn đọng đã được xử lý, nhiều phòng kiểm nghiệm hoạt động trở lại, tình hình dần ổn định.

Trước đó, Hiệp hội sầu riêng tỉnh Đắk Lắk cho biết, gần 2.000 container sầu riêng đang tồn tại kho, nhà máy và khu vực cửa khẩu. Một số lô đã bị mắc kẹt 10-15 ngày, có nguy cơ hư hỏng, nứt vỏ, giảm chất lượng. Giá sầu riêng loại A tại kho đã giảm hơn 10 giá, từ trên 100.000 xuống còn khoảng 80.000 đồng mỗi kg.

Việc ngừng xét nghiệm không chỉ khiến doanh nghiệp thiệt hại, mà còn làm các nhà máy và hợp tác xã phải dừng thu mua, khiến giá sầu riêng trong dân giảm mạnh. Hàng nghìn tấn sầu riêng chín rộ không thể tiêu thụ, trong khi nông dân vẫn phải gánh chi phí chăm sóc, vận chuyển và bảo quản.

Hồng Hương