Ghi nhận thực tế những ngày cận Tết Bính Ngọ 2026 tại Hà Nội, cảnh tượng người dân xếp hàng rút tiền tại các cây ATM – hình ảnh quen thuộc của 5 năm trước – đã hoàn toàn biến mất. Các cây ATM trở nên vắng vẻ, phản ánh rõ nét xu hướng thay thế tiền mặt trong đời sống.

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 17,3% về số lượng và hơn 6% về giá trị. Ở chiều ngược lại, thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng ấn tượng với giá trị gấp khoảng 28 lần GDP. Cụ thể, giao dịch qua kênh Internet tăng gần 54%, qua điện thoại di động tăng gần 37%. Đáng chú ý, phương thức quét mã QR tăng trưởng đột biến: hơn 50% về số lượng và tới 124% về giá trị.

Ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Tổng Giám đốc NAPAS cho biết, trong 5 năm (2020–2025), lượng rút tiền mặt qua hệ thống NAPAS đã giảm hơn một nửa. Ngược lại, giao dịch thanh toán số tăng hơn 11 lần, đạt trung bình 40 triệu giao dịch/ngày với giá trị khoảng 200 nghìn tỷ đồng.

Tại các ngân hàng lớn như MB và TPBank, tỷ lệ giao dịch trên kênh số đã tiệm cận mức tuyệt đối (99% - 99,5%), cho thấy chuyển đổi số đã đi vào thực chất.

Trong văn bản gửi các đơn vị liên quan vừa được ban hành, NHNN yêu cầu bám sát tình hình kinh tế để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô.

Về tín dụng, dòng vốn được định hướng tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng theo chỉ đạo của Chính phủ. Đồng thời, cơ quan quản lý yêu cầu kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro, đẩy mạnh chuyển đổi số để đơn giản hóa thủ tục, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn. Đặc biệt, NHNN nhấn mạnh việc tăng cường các giải pháp quản lý thị trường vàng.

Người dân đã bớt dùng tiền mặt, thanh toán QR tăng vọt

Các tổ chức tín dụng phải chủ động cân đối nguồn vốn, đảm bảo đáp ứng kịp thời nhu cầu tín dụng và tiền mặt tăng cao trong dịp Tết. Công tác an ninh, an toàn kho quỹ, phòng chống tội phạm cướp tài sản và gian lận trong thanh toán điện tử được yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt.

Ngân hàng dự báo nhu cầu thanh toán số dịp Tết tăng 30-40%, các chuyên gia nhận định hệ thống sẽ không bị quá tải cục bộ như rút tiền mặt trước đây. Ông Trần Hoài Nam, Giám đốc Trung tâm ngân hàng số TPBank, khẳng định ngân hàng đã chuẩn bị đầy đủ hạ tầng và phương án giám sát để đảm bảo giao dịch thông suốt.

Ông Nguyễn Quốc Huy, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 cho biết, bên cạnh việc đảm bảo cung ứng tiền mặt hợp lý, đơn vị đang phối hợp với các sở, ngành khuyến khích người dân sử dụng mã QR tại các lễ hội, cơ sở tín ngưỡng. Việc này không chỉ giảm rủi ro, minh bạch dòng tiền mà còn góp phần hình thành thói quen sử dụng tiền văn minh, an toàn trong dịp Tết cổ truyền.

Thanh Hoa