Theo Đề án Tái cơ cấu các tổ chức tín dụng giai đoạn II, đến năm 2020, VAMC sẽ được tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng. Còn hiện nay, số vốn của VAMC mới đạt mức 2.000 tỷ đồng. Do đó, trong khoảng thời gian này, VAMC vẫn bị hạn chế những ưu thế sẵn có, đồng thời có thể phải đứng nhìn cơ hội xử lý nợ xấu vuột qua tầm tay.

Vốn mỏng khó xử lý

Theo các chuyên gia, Nghị quyết 42 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng vừa có hiệu lực thi hành chính là mấu chốt xử lý các khối nợ tài sản đảm bảo tại các ngân hàng hiện nay.

Như vậy, cơ chế, chính sách đã có, nhưng vấn đề quan trọng là nguồn lực kinh tế để VAMC mua các tài sản đảm bảo chủ yếu là nhà, đất vô cùng lớn. Bởi vì, với số vốn 2.000 tỷ đồng, VAMC sẽ không thể làm gì để tham gia xử lý khối tài sản đảm bảo khổng lồ này.

Tính đến hết quý I/2017, sau ba năm rưỡi hoạt động, VAMC đã mua tổng cộng được 25.631 khoản nợ xấu ở 42 tổ chức tín dụng tại Việt Nam, với tổng dư nợ gốc 282.124 tỷ đồng, giá mua nợ là 245.672 tỷ đồng, nhưng chủ yếu là thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt.

Hiện nay, VAMC mới xử lý được khoảng 50.000 tỷ đồng dưới nhiều hình thức khác nhau trong tổng cộng hơn 280.000 tỷ đồng nợ.

Cụ thể trong đó: tài sản là bất động sản trị giá 268.872 tỷ đồng, chiếm 62%; tài sản trên đất trị giá 31.308 tỷ đồng, chiếm 7,2%; giấy tờ có giá trị giá 12.902 tỷ đồng, chiếm 3%; máy móc thiết bị trị giá 22.097 tỷ đồng, chiếm 5,1%; phương tiện vận tải trị giá 18.333 tỷ đồng, chiếm 4,2%; quyền đòi nợ trị giá 11.610 tỷ đồng, chiếm 2,7%; quyền phát sinh tài sản 34.805 tỷ đồng, chiếm 8%; các loại tài sản khác trị giá 34.051 tỷ đồng, chiếm 7,8%.

Nhận định về vấn đề này, Ts. Trần Du Lịch cho rằng, với số tiền hiện tại là 2.000 tỷ đồng, so với hàng trăm nghìn tỷ đồng nợ xấu của hệ thống ngân hàng thì không thấm tháp vào đâu, trong khi việc xử lý nợ xấu đang được đặt trong tình thế cấp bách.

Vì vậy, theo ông Lịch, VAMC cần nguồn tiền tươi, dòng tiền từ bên ngoài hỗ trợ xử lý nợ xấu và phải tăng vốn, quyền lực cho VAMC. Không thể cứ chần chừ đợi đến năm 2020 mới đủ tiềm lực tài chính để xử lý khối nợ khổng lồ đó được.

“Hiện nay, VAMC phải mua nợ theo thị trường mà không thể mua kiểu trên giấy như trước nữa. Vì vậy, cần phải có nguồn vốn để “tăng lực” cho VAMC”, ông Lịch nói.

Đến hết quý I/2017, VAMC đã mua tổng cộng được 25.631 khoản nợ xấu ở 42 tổ chức tín dụng tại Việt Nam, với tổng dư nợ gốc 282.124 tỷ đồng, giá mua nợ là 245.672 tỷ đồng, nhưng chủ yếu là thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt.

Còn VAMC cho biết, thời gian qua đã thực hiện thí điểm việc mua nợ xấu theo giá trị thị trường và đã từng bước triển khai các công việc cụ thể như: đánh giá thực trạng khoản nợ để xem xét hiệu quả việc mua nợ thị trường, tìm kiếm đối tác mua nợ, đàm phán với các tổ chức tín dụng để thống nhất phương án triển khai.

Trên thực tế, khi các chính sách, công cụ nhằm gỡ “nút thắt” nợ xấu thông qua Nghị quyết 42 đã có hiệu lực, vướng mắc hiện nay của VAMC lại là nguồn tài chính đủ lớn để mua nợ theo giá trị thị trường. Nhưng câu hỏi đặt ra là nguồn vốn sẽ lấy ở đâu?

Hút vốn bằng trái phiếu

Nhằm giải quyết bài toán nguồn vốn, theo ông Lịch, có thể sử dụng một trong các phương thức như: sử dụng tiền vay nước ngoài của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước phát hành tín phiếu để làm phương tiện mua nợ xấu, trong đó tập trung mua nợ xấu của doanh nghiệp nhà nước…

Bên cạnh đó cũng có ý kiến cho rằng, VAMC có thể phát hành trái phiếu doanh nghiệp mở rộng cho mọi đối tượng có nhu cầu đều được mua. Đặc biệt, loại trái phiếu này sẽ có kỳ hạn và khi VAMC sử dụng tiền có được từ phát hành trái phiếu để mua bán tài sản đảm bảo, công ty bắt buộc phải tính toán thời điểm trả gốc và lãi trái phiếu cho phù hợp. Giả sử, đợt đầu tiên VAMC phát hành 30.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 1 – 3 năm, như vậy công

Có cơ chế, chính sách, nhiều quyền hạn hơn, song theo các chuyên gia ngành ngân hàng, khi các khoản nợ được bán theo giá thị trường đòi hỏi công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) phải có tiềm lực tài chính lớn mới có thể phát huy được hết ưu thế sẵn có hiện nay.
ty đã có kế hoạch mua bán những loại tài sản đảm bảo nào, nguồn gốc từ đâu, giải quyết nợ xấu cho những địa chỉ nào…

Liên quan đến việc thu giữ tài sản đảm bảo ở các khoản nợ xấu, chia sẻ với báo chí, ngày 21/8, đại diện VAMC cho biết mới đây VAMC đã triển khai thu giữ tài sản bảo đảm là Dự án đầu tư Cao ốc phức hợp Sài Gòn M&C của công ty Cổ phần Sài Gòn One Tower để xử lý nhằm thu hồi nợ.

Trước đó, VAMC đã ký Hợp đồng mua nợ với một số tổ chức tín dụng về khoản nợ của nhóm_khách hàng bao gồm: công ty Cổ phần Sài Gòn One Tower (trước đây là công ty Cổ phần Địa ốc Sài Gòn M&C); công ty Cổ phần Đầu tư Liên Phát; công ty Cổ phần TVĐT và XD Minh Quân; công ty Cổ phần Tân Superdeck M&C với tổng dư nợ (gốc và lãi) đến thời điểm hiện nay đã hơn 7.000 tỷ đồng.

Mặc dù VAMC đã nhiều lần có văn bản đôn đốc, làm việc và yêu cầu nhóm khách hàng nêu trên thực hiện nghĩa vụ trả nợ nhưng các khách hàng không thực hiện và cũng không có phương án trả nợ khả thi.

Đại diện VAMC cho rằng tới đây, VAMC sẽ tiếp tục triển khai việc thu giữ tài sản đảm bảo của những khách hàng có nợ xấu nhằm nâng cao ý thức trả nợ của khách hàng cho VAMC cũng như cho TCTD.

Huyền Anh