Sáng 17/10, tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa 16, Thủ tướng Lê Minh Hưng trình bày báo cáo tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.

Tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định vĩ mô

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực diễn biến hết sức phức tạp, nhiều vấn đề mới phát sinh vượt dự báo, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, xung đột gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, điều chỉnh chính sách của các nước đã tác động mạnh, trực tiếp làm suy giảm tăng trưởng kinh tế của các quốc gia và thương mại quốc tế, gia tăng lạm phát, đặc biệt giá xăng dầu, giá nhiều mặt hàng chiến lược tăng mạnh.

Với sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm, sâu sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã bám sát các Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội, khẩn trương cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động; đồng thời quyết liệt đổi mới căn bản phương thức làm việc, tổ chức thực hiện theo hướng khoa học, hợp lý, hiệu quả; chủ động nhận diện, xử lý ngay các vấn đề đột xuất, phát sinh.

Các cấp, các ngành, các địa phương quyết liệt triển khai, tạo chuyển biến rõ nét, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện; dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu KTXH. 

Tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; các động lực tăng trưởng được phát huy, tạo nền tảng cho đổi mới mô hình phát triển. Tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước; GDP quý III tăng 9,95%, 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới. Chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác được điều hành chủ động, linh hoạt. Thu NSNN cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Lần đầu tiên thị trường chứng khoán được nâng hạng. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao sức chống chịu và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam.

Trong bối cảnh giá dầu thô và nhiều mặt hàng tăng mạnh nhưng nhờ chủ động quyết liệt kết hợp các biện pháp, cơ chế, chính sách: Đẩy mạnh sản xuất xăng dầu trong nước, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, sử dụng kịp thời các công cụ thuế, phí, ứng NSNN nên vẫn bảo đảm nguồn cung, giữ giá xăng dầu ở mức thấp so với khu vực; Huy động, điều tiết hợp lý nguồn điện nên bảo đảm cung ứng và không tăng giá trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao nhất từ trước tới nay, nhất là phục vụ mục tiêu tăng trưởng, đầu tư cho khoa học công nghệ, trung tâm dữ liệu. Đồng thời, thực hiện hiệu quả công tác quản lý, điều hành giá nên CPI bình quân 9 tháng chỉ tăng ở mức 4,52%.

Cả ba khu vực kinh tế đều tăng khá; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, các động lực tăng trưởng truyền thống được tập trung đẩy mạnh, các động lực mới bước đầu được thúc đẩy.

Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; kiến tạo thể chế phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW. Chính phủ đã và đang trình Quốc hội nhiều luật, nghị quyết quan trọng với các cơ chế, chính sách đột phá hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh, nhất là: miễn, giảm thuế, nâng ngưỡng chịu thuế; cơ chế vượt trội huy động nguồn lực cho các vùng, cực tăng trưởng; chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân; khơi thông nguồn lực đất đai, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; xử lý triệt để, hiệu quả các vấn đề tồn đọng kéo dài, đặc biệt là các dự án về đất đai, năng lượng, y tế; hợp nhất 04 Chương trình mục tiêu quốc gia, tăng quyền chủ động cho địa phương.

Thực hiện đồng bộ, hiệu quả công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, từng bước vận hành thông suốt chính quyền địa phương 02 cấp theo các Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. sự nghiệp công lập. Quyết liệt xử lý khó khăn, vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; nâng cao năng lực thực thi cấp cơ sở.

Tập trung phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng, khai thác không gian phát triển mới. Hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, khởi công đồng loạt 05 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, triển khai nhiều dự án hạ tầng quan trọng trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, văn hoá, xã hội... Quyết liệt tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, giải phóng nguồn lực cho phát triển; đến hết tháng 9, có 4.688 dự án đã được xử lý và có phương án xử lý (với tổng diện tích gần 196 nghìn ha, tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng). Hoàn thiện cơ sở chính trị, pháp lý để xử lý dứt điểm vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời, khoáng sản...

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có nhiều chuyển biến tích cực gắn với giải quyết các bài toán lớn của quốc gia

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội được quan tâm, an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân được cải thiện. Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai quyết liệt và đạt nhiều kết quả.

Đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân được tích cực triển khai theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW và 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Nâng cao hiệu quả công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu.

Quốc phòng, an ninh được củng cố, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển; đối ngoại và hội nhập quốc tế được triển khai toàn diện.

Đánh giá tổng quát tình hình kinh tế xã hội năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, từng bước hình thành và củng cố những nền tảng quan trọng cho phát triển đất nước.

“Thể chế và quản trị quốc gia theo hướng kiến tạo phát triển; Tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; các động lực tăng trưởng ngày càng được thúc đẩy, các nguồn lực được khơi thông; phân bổ, sử dụng nguồn lực gắn với hiệu quả KTXH; điều hành hiệu quả giá cả các mặt hàng thiết yếu, đầu vào của nền kinh tế, góp phần kiểm soát lạm phát; Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao có bước phát triển mới; Văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục được quan tâm, ưu tiên nguồn lực phát triển; an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống Nhân dân được nâng lên; Quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục được củng cố, tăng cường, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao vị thế đất nước. Những kết quả này góp phần tạo đà, tạo thế, tạo lực để tăng tốc, bứt phá, phát triển nhanh, bền vững, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, giải pháp, mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng” - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhận định.

Tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng Lê Minh Hưng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục chịu áp lực lớn; thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài. Do nhu cầu vốn đầu tư lớn và sức ép lạm phát nên mặt bằng lãi suất huy động và cho vay còn cao. Huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế. Tiếp cận đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn. Cơ cấu xuất nhập khẩu chưa bền vững. Còn một số hạn chế, tồn tại trong lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp và môi trường, xây dựng, điện. Đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn; tăng trưởng kinh tế chưa lan tỏa đồng đều; ô nhiễm không khí, ngập úng, ùn tắc giao thông, cháy nổ… chưa được xử lý triệt để; thiên tai, thời tiết cực đoan khó lường; an ninh mạng, tội phạm công nghệ cao, ma túy... còn phức tạp.

Về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu những tháng cuối năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, trong đó tập trung quyết liệt, hiệu quả giảm lãi suất cho vay; bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu; thúc đẩy thị trường trong nước thông qua các biện pháp kích cầu, khai thác hiệu quả mùa tiêu dùng, du lịch cuối năm gắn với kiểm soát, bình ổn giá; đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu;

 Các địa phương phải phấn đấu đạt mức tăng trưởng cao nhất, đặc biệt là các cực tăng trưởng lớnlớn. Phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công; thúc đẩy đầu tư tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài, tháo gỡ các dự án tồn đọng;

Đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giải ngân hiệu quả nguồn vốn được giao; hoàn thành “100 ngày cao điểm” xử lý các điểm nghẽn để triển khai hiệu quả Cổng Dịch vụ công quốc gia, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả điều hành của các cấp chính quyền…

Tại Báo cáo, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2027. Theo đó, tập trung thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, nâng cao chất lượng, tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực thi.

Đẩy mạnh cơ cấu lại, đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực nội tại, tính độc lập, tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Phát triển đồng bộ, hiện đại kết cấu hạ tầng chiến lược, nhất là các dự án quan trọng, trọng điểm, liên vùng.

Phát triển đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW, tạo thêm động lực mới cho tăng trưởng.Tạo chuyển biến thực chất, rõ nét về chất lượng giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo Nghị quyết 71-NQ/TW.

Tạo chuyển biến căn bản, thực chất về phát triển văn hóa, xã hội, y tế, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Tạo chuyển biến căn bản trong quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu.Củng cố vững chắc quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế, nhất là ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ. Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.

Đức Anh