Theo thống kê của Bộ LĐ-TB&XH, hiện cả nước có 282 DN XKLĐ. Từ năm 2014 - 2016 tổng số lao động đi làm việc ở nước ngoài đạt gần 350.000 người. Riêng năm 2016, có trên 126.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Có phép nhưng chưa đưa người đi

Hiện nay, thị trường tập trung nhiều lao động Việt Nam đang làm việc nhất là Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ả rập Xê út. Trong đó, lao động đang làm việc tại Đài Loan chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 186.000 người, Nhật Bản 60.000 người, Hàn Quốc 51.000 người, Malaysia 30.000 người…

Đáng nói, tỷ lệ lao động Việt Nam bỏ trốn ra nước ngoài làm việc bất hợp pháp và vi phạm pháp luật nước bạn vẫn rất lớn và phức tạp. Ông Phạm Hoàng Tùng - Phó Cục trưởng Lãnh sự (Bộ Ngoại giao), cho biết lao động Việt Nam bất hợp pháp ở Hàn Quốc cao nhất, lên đến hơn 17.000 người; Đài Loan chiếm hơn 8.000 lao động và Nhật Bản là 3.000 lao động chui.

Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Doãn Mậu Diệp, những năm qua, hoạt động XKLĐ đã đạt được nhiều kết quả đáng mừng, nhưng bên cạnh đó vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần phải chấn chỉnh.

Chỉ ra những vẫn đề tồn tại, Thứ trưởng cho hay, nguồn lao động còn yếu, tay nghề chưa phù hợp yêu cầu của thị trường, chưa quen với tác phong công nghiệp. Nhận thức về chất lượng của người lao động (NLĐ) chưa thể nâng cao trong thời gian ngắn.

Cùng với đó tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, giành hợp đồng cung cứng lao động giữa các DN cả trong và ngoài nước dẫn đến giảm quyền lợi, tăng chi phí đóng góp của NLĐ.

Ngoài ra, còn tồn tại tình trạng DN được cấp phép hoạt động nhưng không trực tiếp khai thác tìm kiếm hợp đồng cung ứng lao động, tư vấn, tuyển chọn lao động, mà khoán trắng mọi hoạt động từ việc tìm kiếm thị trường, thực hiện hợp đồng cung ứng lao động cho chi nhánh, hoặc trung tâm trực thuộc, trong khi không quản lý chặt chẽ hoạt động của chi nhánh, trung tâm này.

Theo thống kê Bộ LĐ-TB&XH, hiện nay còn 44/282 DN có giấy phép nhưng chưa đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài. Ông Diệp cho hay, thời gian tới, Bộ sẽ xây dựng những quy định và điều kiện chặt chẽ hơn nữa, để chỉ những DN thực sự đáp ứng đủ và bảo đảm duy trì các điều kiện theo quy định của pháp luật mới được tham gia hoạt động XKLĐ.

Chấn chỉnh XKLĐ để mang lại lợi ích cho NLĐ

Cần tạo dựng uy tín

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Đức Đam, hoạt động XKLĐ không những xóa đói giảm nghèo mà còn mang lại lợi ích cho quốc gia, qua đó thể hiện hình ảnh đất nước. Vì thế phải chấn chỉnh những tồn tại và mở những thị trường mới, bớt dần lao động phổ thông. “Muốn công tác XKLĐ đạt hiệu quả cao, toàn thể hệ thống chính quyền địa phương phải vào cuộc. Bộ LĐ-TB&XH cần xem xét các văn bản quy định trong lĩnh vực XKLĐ để điều chỉnh”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Đại diện Bộ LĐ-TB&XH cho biết, trong 6 tháng qua, Bộ đã dừng việc cấp giấy phép mới trong lĩnh vực XKLĐ, để chấn chỉnh lại hoạt động của các DN.

Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cho biết, Bộ LĐ-TB&XH đã tổ chức đoàn kiểm tra đột suất một số DN XKLĐ về việc chấp hành quy định của pháp luật về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Qua đó, phát hiện công ty CP Petromaning có hành vi vi phạm pháp luật, nên đã tạm dừng hoạt động công ty này.

Đại diện Bộ LĐ- TB&XH khẳng định, Bộ luôn hỗ trợ các DN mở rộng thị trường và XKLĐ, nhưng với những hành vi sai trái, Bộ sẽ kiên quyết xử lý. Qua đó sẽ giảm bớt đi những lời kêu cứu của NLĐ khi tham gia XKLĐ.

Thời gian tới, Bộ LĐ-TB&XH sẽ công khai thông tin và quy trình giúp DN tiếp cận nguồn lao động dễ dàng hơn, sẽ nghiên cứu việc đăng ký và cấp giấy phép hoạt động dịch vụ XKLĐ qua mạng internet.

Cùng với đó, Bộ sẽ rà soát kiên quyết loại bỏ các thủ tục rườm rà, nhằm giúp DN và người lao động dễ theo dõi và tiếp cận nhằm tạo điều kiện cho DN dễ dàng hoạt động và tạo điều kiện cho NLĐ có việc làm ổn định.

Ngoài ra, để nâng cao được năng lực cạnh tranh cũng như hình ảnh con người Việt Nam ra nước ngoài, đại diện Bộ LĐ-TB&XH cho rằng, các DN XKLĐ không nên bằng mọi giá tuyển lao động không đủ trình độ, tay nghề thấp như vậy sẽ ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu của mình.

“Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trước hết DN cần có sự tuyển chọn, sau đó cần đào tạo bài bản, không chỉ về nghiệp vụ chuyên môn mà còn về trình độ ngoại ngữ. Có như vậy mới tăng được sức cạnh tranh, cũng như uy tín và thương hiệu của mình”, ông Diệp cho hay.

Huyền Anh