Tiếp tục chương trình làm việc của Kỳ họp thứ 10, sáng 11/12, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Trước khi biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo luật. Sau đó, Quốc hội tiến hành biểu quyết điện tử. Kết quả, 424/431 đại biểu tán thành, chiếm 89,64% tổng số đại biểu Quốc hội, qua đó chính thức thông qua đạo luật này.

Theo báo cáo giải trình, dự thảo Luật lần này chỉ tập trung điều chỉnh ba nhóm vấn đề chính: sắp xếp tổ chức bộ máy; cải cách thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; và xử lý những điểm nghẽn “đã chín, đã rõ”.

Với những bất cập khác được đại biểu nêu, Chính phủ cho rằng cần thêm thời gian tổng kết, đánh giá tác động đầy đủ, từ đó sẽ đề xuất sửa đổi trong giai đoạn 2026 - 2030. Kế hoạch đặt ra là trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ trình sửa đổi, bổ sung tổng thể 14 dự án luật, trong đó Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sẽ được sửa ngay năm 2026.

Về đề xuất bỏ yếu tố nhạy cảm môi trường đối với đất chuyên trồng lúa hai vụ và di dân tái định cư, một số đại biểu đề nghị cân nhắc. Tiếp thu ý kiến, Chính phủ thống nhất giữ tiêu chí di dân tái định cư như quy định hiện hành.

Đối với tiêu chí đất chuyên trồng lúa từ 2 vụ trở lên, Chính phủ cho rằng không cần thiết tiếp tục quy định trong Luật Bảo vệ môi trường. Việc bỏ tiêu chí này nhằm tháo gỡ thủ tục hành chính mà không ảnh hưởng đến an ninh lương thực, cũng không gây mâu thuẫn với các luật liên quan.

Về vấn đề bảo vệ, sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước tại Luật Trồng trọt. Một số ý kiến đề nghị cân nhắc việc bãi bỏ Điều 57 về sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước. Báo cáo cho biết, thời gian qua, việc thực thi quy định về sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là trong triển khai các dự án. Từ thực tiễn trên, 30/34 địa phương kiến nghị bỏ nội dung Điều 57 tại Luật Trồng trọt. Việc bãi bỏ quy định sử dụng tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước không làm ảnh hưởng đến việc bảo vệ đất trồng lúa. Việc bảo vệ đất trồng lúa đã được quy định chặt chẽ tại Luật Đất đai, Luật Đầu tư và các pháp luật khác có liên quan.

Về quy định không phải thực hiện trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác quy định tại Luật Lâm nghiệp. Một số đại biểu đề nghị cân nhắc quy định không phải thực hiện trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác nhưng phải thực hiện nộp tiền trồng rừng thay thế đối với diện tích rừng trồng sau khai thác trắng. Báo cáo nêu rõ, theo quy định, diện tích rừng trồng sau khai thác trắng hoặc rừng trồng chưa đủ tiêu chí thành rừng không được thống kê vào hiện trạng rừng mà được thống kê tương tự như các loại đất trống quy hoạch cho đất nông nghiệp. Do vậy, diện tích này hiện nay không phải thực hiện quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng mà chỉ thực hiện quyết định chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích khác.

Tuy nhiên, để nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư, dự thảo Luật đã quy định bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ nộp tiền trồng rừng thay thế để bảo đảm nguồn lực để tiếp tục duy trì diện tích rừng, tỷ lệ che phủ rừng, thay thế cho diện tích đất nông nghiệp đã chuyển sang mục đích khác.

Ngoài ra, Chính phủ đã rà soát dự thảo Luật, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nhất là các luật, nghị quyết được Quốc hội xem xét tại kỳ họp này.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường gồm 17 điều, được thông qua tại kỳ họp với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, thể hiện sự thống nhất cao. Luật được ban hành nhằm mục đích thể chế hoá để kịp thời thực hiện chủ trương của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền 2 cấp; phân quyền, phân cấp; đơn giản hoá thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, góp phần giải phóng nguồn lực, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu thực tế trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Hồng Hương