Sáng 1/7, S&P Global công bố Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam đạt 51,8 điểm trong tháng 6/2026. Mặc dù giảm so với mức 52,8 điểm của tháng 5, việc chỉ số này vẫn duy trì trên ngưỡng 50 điểm cho thấy sức khỏe ngành sản xuất tiếp tục được cải thiện.

Theo S&P Global, động lực chính trong tháng 6 đến từ sự gia tăng của số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng sản xuất.

Sau khi tăng trở lại trong tháng 5, số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng trong tháng 6 nhờ nhu cầu khách hàng cải thiện. Mức tăng mới nhất được đánh giá là mạnh, dù thấp hơn so với kỳ khảo sát trước. Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới cũng tăng, nhưng chỉ là mức tăng nhẹ hơn so với tổng số đơn đặt hàng mới.

Sự cải thiện của đơn hàng đã hỗ trợ sản lượng sản xuất tiếp tục đi lên. Sản lượng tăng tháng thứ 14 liên tiếp, với tốc độ tăng đáng kể và nhanh nhất kể từ tháng 2/2026. Bên cạnh đó, nhu cầu sản xuất tăng cũng khuyến khích các nhà sản xuất gia tăng hoạt động mua hàng tháng thứ hai liên tiếp. Tốc độ tăng mua hàng trong tháng 6 nhanh hơn một chút so với tháng 5.

Tuy nhiên, tồn kho hàng hóa đầu vào lại giảm mạnh và nhanh hơn trong tháng 6. Đây là mức giảm đáng chú ý nhất trong vòng một năm. Một số doanh nghiệp cho biết hàng hóa đầu vào được sử dụng trực tiếp cho sản xuất thay vì đưa vào lưu kho, trong khi những khó khăn trong khâu nhập khẩu cũng tiếp tục được ghi nhận.

Việc mua hàng hóa đầu vào nhìn chung vẫn còn khó khăn đối với các doanh nghiệp khi thời gian giao hàng của nhà cung cấp tiếp tục bị kéo dài. Dù vậy, mức độ suy giảm hiệu suất hoạt động của nhà cung cấp chỉ ở mức nhẹ và là mức ít đáng kể nhất trong bốn tháng.

Về giá cả, chi phí đầu vào tiếp tục tăng mạnh trong tháng 6, nhưng tốc độ tăng đã chậm hơn nhiều so với tháng 5 và thấp nhất kể từ đầu năm. Các doanh nghiệp cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng khan hiếm nguồn cung nguyên vật liệu và chi phí vận tải tăng. Tương tự, tốc độ tăng giá bán đầu ra cũng giảm trong tháng 6, xuống mức thấp nhất trong sáu tháng.

Trái với bức tranh nhìn chung tích cực, việc làm trong ngành sản xuất tiếp tục giảm tháng thứ tư liên tiếp. Mức giảm tuy nhẹ nhưng mạnh hơn so với tháng 5, khi một số doanh nghiệp ghi nhận tình trạng nhân viên nghỉ việc. Dù lực lượng lao động giảm, lượng công việc chưa thực hiện vẫn tiếp tục đi xuống với tốc độ giảm mạnh.

Các nhà sản xuất vẫn duy trì sự lạc quan về triển vọng sản lượng trong năm tới. Niềm tin kinh doanh trong tháng 6 tăng lên mức cao nhất trong bốn tháng, được hỗ trợ bởi kỳ vọng số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng, hoạt động phát triển sản phẩm mới và nỗ lực mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, S&P Global cho biết tâm lý kinh doanh vẫn thấp hơn mức ghi nhận trước khi cuộc chiến tranh ở Trung Đông bùng phát.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định ngành sản xuất Việt Nam đã kết thúc nửa đầu năm 2026 với tín hiệu tích cực, khi cả số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng đều duy trì đà tăng.

“Điều đáng khích lệ là người tham gia khảo sát PMI kỳ này cho rằng tăng trưởng được thúc đẩy bởi nhu cầu đang cải thiện của khách hàng nhiều hơn so với những nỗ lực tăng tồn kho mang tính phòng ngừa như đã ghi nhận trong tháng 5. Nỗ lực tăng hàng tồn kho giảm có khả năng đã phản ánh mức hạ nhiệt đáng kể của áp lực lạm phát trong tháng”, ông Andrew Harker cho biết.

Theo ông, điểm kém tích cực trong tháng 6 là việc làm tiếp tục giảm dù sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới tăng. Điều này cho thấy khối lượng công việc vẫn cần thêm thời gian để quay về mức có thể tạo áp lực lên công suất.

“Nhìn chung, ngành sản xuất bước vào nửa cuối năm trên một nền tảng tích cực, và các công ty sẽ ở vị trí thuận lợi để duy trì đà tăng trưởng nếu môi trường quốc tế ổn định hơn trong thời gian còn lại của năm 2026”, ông Andrew Harker nhận định.

Đỗ Kiều