Ông Ngô Tiến Dũng, Tổng thư ký Hiệp hội các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao (ATE), cho biết nền kinh tế nước ta đang hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu. Điều đó đồng nghĩa với việc sản phẩm chất lượng cao và trình độ quản lý hiện đại sẽ cạnh tranh quyết liệt với chúng ta ngay trên sân nhà.

Trong khi đó, trình độ của chúng ta còn nhiều hạn chế, sản phẩm ít có tính cạnh tranh. Các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay muốn phát triển thì không có con đường nào khác là phải ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất kinh doanh, quản lý để tạo ra những sản phẩm có sức cạnh tranh để tồn tại và phát triển.

Cần có chính sách tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến thương mại giúp sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao không những phát triển ở thị trường trong nước mà còn vươn ra thế giới.

Khó tiếp cận vốn vay

Tuy nhiên, ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt đầu tư sản xuất công nghệ cao vào nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn. Theo ông Ngô Tiến Dũng, Chính phủ cũng đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích đầu tư tư nhân nhưng doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn khi đầu tư vào sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là về đất đai, vốn và công nghệ. Hiện, cả nước mới chỉ có 6 doanh nghiệp nông nghiệp được công nhận có ứng dụng công nghệ cao, thấp hơn nhiều so với mục tiêu đề ra.

Tài chính là rào cản hàng đầu khiến doanh nghiệp khó tiếp cận nông nghiệp công nghệ cao. Tại một khảo sát mới đây do Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển nông nghiệp và nông thôn (IPSARD) với 200 doanh nghiệp cho thấy cứ 5 DN hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản thì chỉ có 1 DN cho biết họ có thể được vay vốn dễ dàng, 4 DN còn lại không thể vay được vốn.

Với những hoạt động tiếp cận_tín dụng_để mua máy móc chuyển giao công nghệ từ nước ngoài nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng, nguồn vốn dành cho DN còn khó khăn hơn. Hiện tại, chỉ có 1% số DN được hỗ trợ vốn xây dựng cơ sở hạ tầng nông nghiệp và với nguồn vốn phát triển nông nghiệp công nghệ cao, DN phải vay ngân hàng bằng cách thế chấp tài sản là_đất nông nghiệp.

Tâm huyết với nông nghiệp, công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long (Quảng Ninh) đang triển khai 9 dự án đầu tư vào nông nghiệp với tổng nguồn vốn khoảng 300 tỷ đồng. Hiện, DN đã chi 80 tỷ đồng cho các dự án này nhưng vẫn bí bách vì cần huy động thêm nguồn lực từ ngân hàng. Mặc dù DN này đã được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ký quyết định cho vay 66 tỷ đồng, song đáng buồn là thực tế không có ngân hàng nào dám mở hầu bao cho doanh nghiệp này vay.

Ông Lê Quang Thắng, Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long, cho rằng để những người đi làm nông nghiệp vay được vốn sản xuất, Chính phủ phải quy định một nguồn vốn dành riêng cho nông nghiệp vay.

“Các DN nông nghiệp ở Việt Nam còn hạn chế ứng dụng khoa học công nghệ vào lĩnh vực sản xuất thực phẩm và nông nghiệp, thiếu liên kết với các phòng thí nghiệm trọng điểm, thiếu vốn, thiếu năng lực và chuyên môn để nắm bắt đổi mới công nghệ hiệu quả và hưởng lợi từ cải cách công nghệ. Nguyên nhân chủ yếu là họ gặp khó khăn khi tiếp cận các nguồn tài chính để thực hiện đổi mới và chuyển giao công nghệ tại Việt Nam”, ông Ngô Tiến Dũng nhận xét.

Theo Ts. Nguyễn Trung Dũng, Tổng Giám đốc công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển công nghệ Bách khoa Hà Nội, thời gian qua, các DN vừa và nhỏ trong khu vực nông nghiệp, nông thôn đã bắt đầu chuyển dịch mạnh hơn từ sản xuất nguyên liệu thô sang chế biến sâu, mang lại giá trị gia tăng cao và hướng đến XK sang các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, EU…

Tuy nhiên, số lượng DN thực sự sẵn sàng chưa nhiều, thiếu khả năng chuyên môn để có thể tiếp thu hiệu quả cũng như hưởng lợi từ các cải tiến công nghệ. Trong khi đó, việc tiếp cận với các công nghệ mới trong quá trình sản xuất, chế biến những nông sản chất lượng cao còn nhiều vướng mắc do các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ cho DN trong lĩnh vực nông nghiệp còn chưa nhiều.

Cuộc chơi chỉ dành cho “ông lớn”?

Những khó khăn về nguồn tài chính, nhân lực bó buộc doanh nghiệp khiến đầu tư nông nghiệp công nghệ cao vẫn là giấc mơ mà nhiều doanh nghiệp dù tâm huyết nhưng khó chạm tay đến. Thực tế chỉ có một số ít đại gia mạnh về tiềm lực tài chính, chịu chi mới thành công với nông nghiệp công nghệ cao.

Ông Từ Minh Thiện, Phó Trưởng Ban quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao Tp.HCM, cho hay hiện nay số vốn đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao cũng chỉ chiếm khoảng 1%. Nền nông nghiệp vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ, chỉ những “đại gia” mới đầu tư bài bản công nghệ cao vào nông nghiệp. Các “ông lớn” này xây dựng được hệ thống bán lẻ riêng, giảm được nhiều khâu trung gian nên giá thành rất cạnh tranh.

Thực tế này đã được chứng minh bởi tên tuổi của nhiều ông lớn được ghi danh vào cuộc chơi đầy tính “kén chọn” này. Những cái tên như Tập đoàn TH với sản phẩm sữa TH True milk ứng dụng công nghệ cao khép kín tạo ra sản phẩm sữa chất lượng cao; Tập đoàn VinGroup với hơn 2.000 tỷ đồng đầu tư cho rau quả sạch, Tập đoàn Hòa Phát đầu tư vào thức ăn chăn nuôi và chăn nuôi gia súc, Hoàng Anh Gia Lai với dự án trồng mía đường, cao su, chăn nuôi bò…

Nhiều ý kiến cho rằng, để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, biến giấc mơ thành hiện thực, Nhà nước cần có chính sách ưu tiên, thu hút DN đầu tư vào lĩnh vực này. Nhà nước cần tháo gỡ các rào cản, thủ tục vay vốn cho doanh nghiệp và hỗ trợ các DN trong việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Thu Hường