Có thể thấy, đây không hẳn là một quyết định được NHNN đưa ra dựa vào tình hình khách quan về cung cầu trên thị trường tiền tệ và tín dụng tại thời điểm này, mà là một hành động giúp hỗ trợ tăng trưởng tín dụng lên 21%. Tuy nhiên nó lại là một “mũi tên” trúng nhiều đích.

Trước mắt, động thái nới room tín dụng cho nhiều NHTM sẽ giúp dư địa cho vay những tháng cuối năm cũng được mở ra, cùng với đó là nhiều nguồn vốn rẻ sẽ “đến tay” doanh nghiệp (DN).

Ngân hàng “mở cờ trong bụng”

Tính đến hết tháng 8, rất nhiều ngân hàng đã sử rụng hết room tín dụng cho cả năm (14 - 16%). Vì vậy, ngay đầu tháng 8, nhiều ngân hàng đã xin NHNN nâng room tín dụng để có thêm dư địa cho vay.

Cụ thể, đến hết tháng 7/2017, tăng trưởng tín dụng của VPBank đã đạt 13,3% so với đầu năm, trong khi đó NHNN giao chỉ tiêu cho ngân hàng là 16%. Như vậy, 5 tháng cuối năm, VPBank chỉ còn dư địa cho vay 2,7%.

Ngoài ra, rất nhiều ngân hàng khác như VIB, ACB, OCB… cũng đã sử dụng hết hơn nửa room tín dụng trong 6 tháng đầu năm. Trong khi đó, những tháng cuối năm, nhu cầu tín dụng tăng cao, nên các ngân hàng đã trình NHNN xin nâng thêm chỉ tiêu tín dụng.

Mới đây, NHNN cho biết, do nhu cầu phát triển kinh tế, Chính phủ yêu cầu phải nâng mức tăng trưởng tín dụng lên 21 - 22%. Đặc biệt, đến tháng 8, room tín dụng của nhiều NHTM đã cạn, nên NHNN đã xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các tổ chức tín dụng (TCTD) để mở rộng tín dụng có hiệu quả, hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ…

Động thái này của NHNN được cộng đồng DN đánh giá là một bước tiến quan trọng, góp phần hỗ trợ nền kinh tế. Như vậy, sẽ có thêm những nguồn vốn rẻ hỗ trợ DNNVV trong những tháng cuối năm.
Bên cạnh đó, một số tổ chức nghiên cứu thị trường cho rằng việc nới room tín dụng cũng giúp ngành ngân hàng đạt được mục tiêu tăng trưởng tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ.

Tại báo cáo “Triển vọng Thị trường Việt Nam” do HSBC vừa công bố, cũng nhận định Việt Nam có thể dễ dàng đạt được mục tiêu tăng trưởng tín dụng 21% vào cuối năm.

Nhiều ngân hàng được phép điều chỉnh room tín dụng

“Việc NHNN cắt giảm lãi suất bất ngờ trong tháng 7 đã thể hiện rõ Chính phủ Việt Nam có kế hoạch đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP 6,7% cho cả năm 2017 thông qua kênh tín dụng. Chi tiêu của Chính phủ đã được giám sát kỹ do nợ công đang gia tăng, gần đạt đến giới hạn do Chính phủ tự đề ra là 65% GDP”, bản báo cáo phân tích.

Trong danh sách những TCTD được nâng thêm hạn mức tăng trưởng tín dụng trong năm nay, hầu hết ngân hàng nước ngoài đều xin thêm hạn mức tăng trưởng tín dụng trong năm trên số vốn cụ thể cần tăng thêm, còn các ngân hàng trong nước chủ yếu là những ngân hàng có quy mô nhỏ. Đơn cử, OCB vừa được NHNN chấp thuận nới room tăng trưởng tín dụng năm 2017 từ 14% lên 22%.

Nắn tín dụng vào sản xuất kinh doanh

Mặc dù chỉ tiêu tăng trưởng được NHNN nới rộng nhưng giới chuyên gia cho rằng Chính phủ đã tính toán khi đưa ra mục tiêu tăng trưởng tín dụng, tuy nhiên chúng ta cần phải xem xét kỹ tăng trưởng tín dụng cao để đạt được mục tiêu tăng trưởng gì.

Theo quy luật thời vụ, cuối năm bao giờ nhu cầu vốn của DN cho SX-KD, chuẩn bị hàng hóa Tết cũng tăng cao và tháng 10 hàng năm là thời điểm nhiều nhà xuất khẩu ký các hợp đồng cho năm sau. Tín dụng được nắn đúng dòng sẽ là nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ông Trần Việt Anh, Chủ tịch công ty CP Nam Thái Sơn - chuyên sản xuất bao bì tự hủy theo quy trình sản xuất sạch, cho biết, hiện các đơn hàng của công ty đang ổn định, doanh thu đã đạt 96% kế hoạch năm. Tuy nhiên, DN đang có nhu cầu nâng cao công nghệ nên cần nhiều vốn. Hệ thống ngân hàng có chủ trương đưa thêm vốn ra thị trường sẽ là một điều kiện thuận lợi để DN có kế hoạch kinh doanh cho năm sau.

Trái ngược với kỳ vọng của DN, ông Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế, cho rằng đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng chưa hẳn đã thúc đẩy được tăng trưởng GDP. Bởi, chỉ cần 1% tăng trưởng tín dụng sẽ tác động đến lạm phát nhiều hơn so với tác động tích cực lên tăng trưởng kinh tế, khiến nợ xấu tăng cao.

“Nếu quyết định tăng thêm tín dụng, hiệu ứng của việc đẩy mạnh tăng trưởng vào những tháng cuối năm sẽ không tác động đến tăng trưởng kinh tế, mà kéo dài sang các tháng đầu năm 2018. Trong khi đó, năm 2018, chúng ta cần những giải pháp tăng trưởng khác, không hẳn là tín dụng”, ông Thiên phân tích.

Chính phủ khuyến khích các NHTM rót vốn vào năm lĩnh vực ưu tiên, nhưng đây chỉ là khuyến khích về định hướng, không phải là chỉ tiêu, nên dòng vốn tín dụng có được nắn vào sản xuất hay không hoàn toàn phụ thuộc vào các NHTM.

Thực tế thời gian qua, tín dụng tiêu dùng, tín dụng bán lẻ của các ngân hàng tăng rất mạnh, nhất là cho vay mua nhà đang chiếm thị phần rất lớn.

Số liệu khảo sát của Viện Chiến lược ngân hàng (thuộc NHNN) cho thấy, cho vay mua và sửa chữa nhà ở luôn chiếm tỷ trọng trên 50% tổng dư nợ cho vay tiêu dùng.

Tuy nhiên, lãnh đạo một số NHTM cho rằng bản thân các ngân hàng cũng phải có những bước đi thận trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

Huyền Anh