gian qua, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các địa phương đã có nhiều chính sách ưu tiên nguồn vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) vay để phát triển sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là giải pháp quan trọng thứ hai (sau cải cách hành chính) nhằm tạo thuận lợi cho sự phát triển của doanh nghiệp.

“Bí” nguồn vốn

DNNVV hiện chiếm 97% trong tổng số doanh nghiệp của Việt Nam. Họ được xác định là động lực tăng trưởng, “xương sống” của nền kinh tế vì sử dụng 50% lao động và đóng góp hơn 40% GDP.

Tuy nhiên, đây là khu vực đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, trở ngại trong tiếp cận các nguồn lực kinh doanh như mặt bằng sản xuất, thị trường, nhất là vấn đề vốn vay.

Theo thống kê của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), trong số 97% DNNVV, tới 85 – 90% là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Đáng nói hơn, chỉ khoảng 40% số doanh nghiệp này tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng.

Thời gian qua, tình hình kinh doanh có khởi sắc, nhiều ngân hàng báo lãi lớn, song tỷ lệ nợ xấu cũng tăng theo. Đây là một trong những lý do khiến các ngân hàng thận trọng trong việc “mở hầu bao” cho doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp trong phân khúc nhỏ và siêu nhỏ, do đối tượng doanh nghiệp này chưa tạo được sự tin tưởng về năng lực vận hành, khả năng tài chính với ngân hàng.

Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp nhỏ kinh doanh tốt, muốn mở rộng sản xuất kinh doanh hay cải tiến hệ thống nhưng gặp khó khăn khi tiếp cận vốn vay ngân hàng.

Anh Vũ Huy Cường, hiện đang sở hữu hai cửa hàng cung cấp dịch vụ làm bánh tại quận Cầu Giấy và quận Ba Đình (Tp.Hà Nội), cho biết: “Sau hơn hai năm kinh doanh, số lượng khách hàng ngày một tăng hơn, tôi dự định mở rộng quy mô cửa hàng không chỉ ở Hà Nội mà còn hướng đến các tỉnh lân cận nhưng gặp trở ngại về vấn đề vay vốn”.

Vì vậy, doanh nghiệp vẫn bị vướng vào vòng luẩn quẩn “muốn mở rộng phải cần vốn nhưng muốn vay vốn thật không dễ vì quy mô nhỏ” mà chưa tìm được lối ra.

Để có vốn mở rộng kinh doanh, nhiều chủ sở hữu doanh nghiệp siêu nhỏ có xu hướng vay tín dụng cá nhân. Với cách này, “cửa ra” cho các doanh nghiệp sẽ rộng hơn bởi vì đối với cá nhân, ngân hàng không quá khắt khe về hồ sơ, thủ tục.

Một số ngân hàng thấu hiểu nỗi khổ của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ nên đã “mở hầu bao” bằng cách đưa ra các gói ưu đãi tín dụng dành riêng cho đối tượng này.

Song điều đó cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chịu thiệt thòi khi khoản vay này không được tính vào chi phí vận hành, được khấu trừ một khoản thuế thu nhập do vay dưới danh nghĩa cá nhân.

Cho đến nay, một số ngân hàng dường như thấu hiểu hơn nỗi khổ của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ nên đã “mở hầu bao” bằng cách đưa ra các gói ưu đãi tín dụng dành riêng cho đối tượng này như: cho vay phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với lãi suất từ 5 – 5,5%/năm; cho vay phát triển doanh nghiệp mới với lãi suất tối đa 6%/năm…

“Mở cửa” cho DN siêu nhỏ

Cụ thể như gói tín dụng “Đồng hành cùng doanh nghiệp siêu nhỏ” của BIDV với ưu đãi lãi suất chỉ từ 6,8%/năm. Tuy nhiên, mức lãi suất ưu đãi này chỉ áp dụng cho các khoản vay ngắn hạn dưới 12 tháng.

Còn ở ACB, sau khi đánh giá, phân loại khách hàng, xác minh tài chính, kế hoạch sử dụng vốn vay hợp lý… doanh nghiệp sẽ được vay tín chấp với lãi suất tùy theo thời điểm và tiềm lực của doanh nghiệp, mức độ rủi ro của từng khoản vay.

Đáng chú ý, gói ưu đãi vay “Linh hoạt cấp vốn –Đột phá tăng trưởng” của PVcomBank triển khai từ đầu năm 2017 được cho là một lựa chọn khá hấp dẫn, giúp doanh nghiệp siêu nhỏ không bị tuột mất cơ hội kinh doanh đang có trong tay.

Một lãnh đạo của PVcomBank cho hay, với tổng hạn mức gói ưu đãi lên đến 1.500 tỷ đồng, các doanh nghiệp sẽ được hưởng ưu đãi lãi suất vay vốn từ 7,5%/năm. Đặc biệt, bên cạnh hình thức thế chấp phổ biến là tài sản của chủ doanh nghiệp hay những cá nhân góp vốn, PVcomBank còn cho phép thế chấp tài sản một cách linh hoạt từ người thân của họ với các loại tài sản khác nhau như bất động sản, sổ tiết kiệm, ô tô…

Ngoài ra, đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ thuộc diện khởi nghiệp (starup), nếu thành lập mới chưa đủ 12 tháng thường khó đáp ứng những điều kiện vay vốn của các ngân hàng, nhưng khi đến với PVcomBank, các doanh nghiệp này sẽ được xem xét tham gia gói vay ưu đãi lãi suất nếu có thời gian hoạt động chỉ từ 6 tháng trên nền tảng phát triển từ hộ kinh doanh.

Những động thái của các ngân hàng cho thấy doanh nghiệp Việt Nam, nhất là những doanh nghiệp siêu nhỏ, sẽ “dễ thở” hơn khi nhắc đến vấn đề vay vốn để phát triển, mở rộng quy mô.

Tuy nhiên, bên cạnh việc vay vốn dễ hơn, giới chuyên gia cũng khuyến cáo, doanh nghiệp cần cẩn trọng hơn trong việc điều phối, vận hành cũng như đảm bảo duy trì tài chính để có thể đảm bảo khả năng chi trả tốt khoản nợ đã vay.

Đó cũng là một cách để doanh nghiệp siêu nhỏ gây được thiện cảm hơn nữa với ngân hàng.

Huyền Anh