Theo số liệu từ Tổng cục thống kê, tính đến 24/6, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 1,5% so với cuối năm 2023, ước đạt 13,575 triệu tỷ đồng. Đây là mức tăng tiền gửi thấp nhất trong nhiều năm qua.

Trước đó, số liệu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố, đến cuối tháng 3/2024, tổng tiền gửi của khách hàng cá nhân và tổ chức kinh tế tại các tổ chức tín dụng là 13,3 triệu tỷ đồng, tăng 1,1% so với tháng liền trước (tăng khoảng 140.000 tỷ đồng), nhưng vẫn giảm 0,5% so với mức đỉnh hồi cuối năm 2023 (giảm khoảng 70.000 tỷ đồng).

Như vậy, so sánh với hai số liệu trên, trong vòng 3 tháng huy động vốn của ngành ngân hàng chỉ tăng thêm hơn 2 triệu tỷ đồng, đây là mức tăng tiền gửi rất thấp.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính khiến tăng trưởng huy động vốn của các ngân hàng năm nay thấp hơn nhiều so với năm ngoái do các nhà băng đã duy trì mặt bằng lãi suất huy động thấp nhất trong nhiều năm. Thậm chí, theo đánh giá của các ngân hàng thương mại, mặt bằng lãi suất huy động trong các tháng đầu năm nay còn thấp hơn cả giai đoạn Covid-19.

Số liệu của WiChart cho biết, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng thương mại lớn đã chạm đáy 4,35%/năm vào cuối tháng 3 vừa qua. Trong khi lãi suất huy động cùng kỳ hạn của nhóm ngân hàng thương mại khác và nhóm ngân hàng quốc doanh (Vietcombank,BIDV, VietinBank, Agribank) cũng chạm đáy lần lượt là 4,52%/năm và 4,68%/năm vào đầu tháng 4.

Tuy nhiên, khoảng 2 tháng trở lại đây, các ngân hàng đã đồng loạt tăng lãi suất, có nơi điều chỉnh tới 1,7%. Mặt bằng lãi suất tăng nhẹ và ngày càng nhiều ngân hàng trả lãi suất từ 5% trở lên cho người gửi tiền. Động thái điều chỉnh này, theo chuyên gia, nhằm cân bằng lại với lợi suất sinh lời của các kênh đầu tư khác như USD, đặc biệt là sự áp đảo của vàng thời gian qua...

Theo báo cáo của Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcombank (VCBS), lãi suất huy động sẽ không còn dư địa để giảm tiếp dưới áp lực của tỷ giá và lạm phát. Áp lực lạm phát sẽ gia tăng từ quý III/2024 do giá lương thực, giá điện, giá nhà và điều chỉnh tiền lương. Áp lực từ chênh lệch tỷ giá USD/VND khiến mặt bằng lãi suất khó giảm thêm.

Nhóm chuyên gia từ VCBS cho biết, mặc dù lãi suất huy động đang có xu hướng tăng dần lên từ mức đáy, mặt bằng lãi suất hiện tại vẫn đang thấp hơn mức trung bình 3 năm trước giai đoạn dịch COVID-19 là 5,05%/năm. Chuyên viên phân tích dự báo lãi suất huy động sẽ nhích nhẹ trong quý II và III từ 0,3 đến 0,5 điểm phần trăm. Đồng thời, áp lực tăng có thể gia tăng trong quý IV/2024, kỳ vọng cả năm lãi suất có thể tăng từ 0,5 đến 1 điểm phần trăm.

Cùng quan điểm, báo cáo mới nhất của FiinRatings nhận định rằng mặc dù lãi suất huy động tại các ngân hàng tư nhân đã chạm đáy từ tháng 4, nhưng lãi suất tại các ngân hàng quốc doanh thuộc nhóm Big4 vẫn duy trì ổn định. Dữ liệu từ báo cáo cho thấy, trong tháng 5 và tháng 6, lãi suất tiết kiệm 12 tháng trung bình của các ngân hàng tư nhân đã tăng lần lượt 19 và 17 điểm cơ bản so với tháng trước đó. Với sự giảm bớt thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, các chuyên gia dự báo các ngân hàng quốc doanh sẽ tăng lãi suất huy động trong thời gian tới.

Theo các chuyên gia, lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới, trong bối cảnh lãi suất cho vay vẫn được yêu cầu giảm thêm để hỗ trợ doanh nghiệp và phục hồi kinh tế. Điều này sẽ tạo áp lực cho các ngân hàng thương mại trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao như thời gian qua. Mặt khác, nợ xấu tăng và chất lượng tài sản suy giảm cũng là những yếu tố quan trọng có thể kìm hãm tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của ngành ngân hàng trong thời gian tới.

Mặc dù xu hướng tăng lãi suất huy động tiếp tục được dự báo kéo dài đến cuối năm, song mức tăng sẽ không nhiều. Do vậy, các chuyên gia dự báo tăng trưởng huy động vốn của ngành ngân hàng cũng sẽ không mạnh do hiện nay nền kinh tế đang phục hồi, hoạt động sản xuất kinh doanh khởi sắc nên dòng tiền sẽ được mang đi đầu tư.

Thanh Hoa