Năm 2015, tổng giá trị của ngành hàng nước dừa trên toàn thế giới ước đạt trên 1 tỷ USD, cùng mức tăng trưởng “vũ bão”. Việt Nam nằm trong số các “cường quốc” hàng đầu thế giới về sản lượng dừa, với hơn 1,2 tỷ trái dừa/năm, cũng đang có nhiều vận hội phát triển.

Cơ hội mới cho ngành dừa

Cuối tháng 7/2016, lần đầu tiên sản phẩm dừa tươi Bến Tre đóng hộp XK thành công sang thị trường châu Âu và một số nước châu Á. Đây là một bước đi đột phá, trong bối cảnh ngành hàng nước dừa đóng hộp đang có tốc độ tăng trưởng cao trên toàn thế giới.

Bến Tre được mệnh danh là “thủ phủ” dừa của Việt Nam, với tổng diện tích dừa trên 70.000 ha (chiếm 44% sản lượng dừa toàn quốc), đang là đơn vị tiên phong trong XK các sản phẩm từ dừa như sữa dừa, cơm dừa nạo sấy, than hoạt tính, thảm dừa, dầu dừa… Năm 2015, kim ngạch XK ngành dừa Bến Tre đạt 160 triệu USD. Đến nay, các sản phẩm dừa Việt Nam đã có mặt tại hơn 60 quốc gia.

Bà Châu Kim Yến - Tổng Giám đốc công ty CP XNK Bến Tre (Betrimex), đơn vị đi đầu trong XK dừa tươi đóng hộp, cho biết: “Việc XK thành công sản phẩm dừa tươi đóng chai là một bước tiến mới cho ngành dừa Việt Nam. Đem lại cơ hội lớn cho ngành sản xuất dừa tại Việt Nam nói chung và người nông dân trồng dừa nói riêng”.

Rõ ràng, việc bắt kịp với sự phát triển của ngành công nghiệp dừa toàn cầu mở ra nhiều cơ hội cho DN Việt Nam. Với mức tăng trưởng dự báo hơn 25% của ngành hàng nước dừa toàn cầu, nếu các DN trong nước đón đầu được xu thế, nắm bắt được công nghệ sản xuất, thì cơ hội là vô cùng rộng mở.

Ngành dừa Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển

Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam - bà Nguyễn Thị Kim Thanh, nhấn mạnh: “Với tổng diện tích hơn 150.000 ha (tương đương hơn 20 triệu cây), dừa chỉ đứng sau cao su, điều và cà phê. Nếu được đầu tư đúng mức, có chiến lược phát triển đúng, ngành dừa sẽ đem lại giá trị kinh tế cao”.

Con đường XK được khai thông không chỉ đem lại cơ hội cho DN, mà còn tạo lợi ích lớn cho người nông dân trồng dừa. Thực tế cho thấy, dù có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng việc quy hoạch sản xuất dừa tại Việt Nam chưa ổn, giá trị kinh tế đem lại cho người dân chưa cao.

Sự liên kết giữa DN và người trồng dừa sẽ giúp người dân có được sự đầu tư mạnh hơn, bảo đảm đầu ra, giá cả ổn định hơn. Người trồng dừa sẽ được đưa vào khuôn khổ với các phương thức sản xuất khoa học, bảo đảm năng suất và chất lượng trái dừa cao hơn.

Không chỉ mang lại giá trị cao về kinh tế cho DN và người trồng dừa, việc phát triển diện tích dừa tự nhiên còn mang lại giá trị về môi trường tự nhiên. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gây hậu quả nghiêm trọng, dừa có khả năng chống sạt lở, xâm nhập mặn rất tốt.

Nâng cao sức cạnh tranh

Với sản lượng hơn 1,2 tỷ trái dừa/năm, Việt Nam là một “cường quốc” về dừa. Tuy nhiên, giá trị sản xuất và hiệu quả kinh tế của dừa đem lại cho ngành dừa Việt Nam nói chung và người trồng dừa nói riêng là chưa cao. Trong khi đó, sự phát triển của ngành công nghiệp dừa toàn cầu mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đem lại nhiều thách thức và sự cạnh tranh gay gắt cho ngành XK dừa Việt Nam.

Ông Trần Anh Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Dừa Bến Tre, cho biết: “Sự cạnh tranh trên thị trường quốc tế ngày càng gay gắt. Ngay cả mặt hàng XK chủ lực của Việt Nam là cơm dừa sấy cũng đang bị cạnh tranh gay gắt từ Philippines. Dừa Việt cũng đang vấp phải cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ mạnh như Thái Lan, Indonesia, Trung Quốc… Nếu không thay đổi, Việt Nam sẽ có nguy cơ “đuối sức” khi bước ra sân chơi toàn cầu”.

Thực tế này đòi hỏi ngành dừa Việt Nam, các DN và cả nông dân trồng dừa cần có kế hoạch và những bước đi phù hợp nhằm gia tăng năng suất, chất lượng, từ đó nâng cao sức cạnh tranh của dừa Việt Nam với các thị trường nước ngoài.

Để nâng cao sức cạnh tranh, các DN Việt Nam cần liên kết chặt chẽ hơn, tránh tình trạng “đấu đá nội bộ”, để nâng cao công nghệ chế biến, giảm XK thô, tăng các sản phẩm chất lượng cao, giành thị phần. Nắm bắt các công nghệ cao trong chế biến và bảo quản. Từ đó, tăng giá trị và đa dạng hóa sản phẩm nước dừa.

Bên cạnh đó, người dân trồng dừa cũng cần chú trọng hơn đến khâu trồng và sản xuất dừa. Diện tích dừa tại Việt Nam khá lớn, nhưng thiếu quy hoạch, người dân trồng tự phát, nhỏ lẻ, thiếu liên kết, vì vậy chất lượng sản phẩm không cao. Muốn dừa có đủ sức cạnh tranh, các cơ quan quản lý cần chấn chỉnh và hoạch định kế hoạch khoa học hơn.

Những bước tiến mới của ngành dừa Việt Nam đang hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội kinh doanh mới cho các DN, nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm, từ đó cải thiện đời sống kinh tế cho người trồng dừa, đồng thời cung cấp những sản phẩm có giá trị cho người tiêu dùng.

Hiến Nguyễn