Ngày 16/9, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã ra phán quyết về khiếu nại của Trung Quốc liên quan đến các mức thuế bổ sung mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp đối với lượng hàng hóa Trung Quốc trị giá hàng trăm tỷ USD.

Cụ thể, Ủy ban chuyên gia do Cơ quan Giải quyết tranh chấp của WTO thành lập, đã phán quyết các mức thuế mà Mỹ áp đặt đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trong năm 2018, trị giá 400 tỷ USD, là “không phù hợp” với các quy định thương mại toàn cầu, đồng thời khuyến cáo "Mỹ cần đưa ra các biện pháp nhằm thực hiện các cam kết của mình”.

Tuy nhiên, dù phán quyết của WTO ủng hộ các khiếu nại của Trung Quốc, Washington có thể phủ quyết quyết định này bằng cách đưa ra kháng cáo trong vòng 60 ngày tới.

Trong một phản ứng đầu tiên, Mỹ đã tuyên bố phán quyết trên là không công bằng và WTO đã thiên vị Trung Quốc. Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer nêu rõ Mỹ “phải được quyền tự vệ trước những quy tắc thương mại không công bằng và chính quyền của Tổng thống Trump sẽ không để Trung Quốc lợi dụng WTO để có lợi thế hơn công nhân, doanh nghiệp, nông dân và chủ trang trại Mỹ”.

Tranh cãi thương mại Mỹ - Trung tập trung vào việc Mỹ sử dụng điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 nhằm đơn phương khởi động tranh chấp thương mại chống Trung Quốc, với cáo buộc nước này vi phạm luật sở hữu trí tuệ và áp đặt các chính sách cưỡng ép chuyển giao công nghệ.

Điều khoản trên cho phép Tổng thống Mỹ áp thuế và các biện pháp hạn chế nhập khẩu khác khi một nước thực hiện các quy tắc thương mại không công bằng, gây ảnh hưởng đến hoạt động thương mại của Mỹ.

Trung Quốc cho rằng các mức thuế nói trên vi phạm Nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) của WTO, vì các biện pháp đó không được áp dụng tương tự với các nước khác. Đồng thời cáo buộc các mức thuế đó đã vi phạm quy định chủ chốt trong giải quyết tranh chấp, đòi hỏi các nước phải khiếu nại lên WTO trước khi áp đặt các biện pháp trả đũa chống một nước khác.

Vào những năm 1990, Mỹ đã nhất trí tuân thủ tiến trình giải quyết tranh chấp của WTO trước khi áp dụng các hành động trả đũa thương mại.

Đ.N