IMF cho rằng, mặc dù chênh lệch giữa lượng tiền tiết kiệm và đầu tư chi tiêu trong giai đoạn hiện nay tiềm ẩn ít rủi ro hơn so với thời kỳ tiền khủng hoảng tài chính 2008, song nó cũng cảnh báo nguy cơ nhất định về xu hướng áp dụng bảo hộ mậu dịch trong tương lai của các quốc gia.

Những con số không nói dối

IMF cũng bóng gió “nhắn nhủ” chính quyền Mỹ, khi công bố những phân tích chứng minh rằng việc áp đặt thuế quan và hàng rào thương mại, như lời Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ thực hiện, không thể giải quyết được vấn đề thâm hụt cán cân vãng lai hiện tại, thậm chí còn gây tổn hại cho cả kinh tế Mỹ nói riêng và kinh tế thế giới nói chung.

Theo ông Luis Cubeddu - tác giả báo cáo thường niên của IMF về tình trạng mất cân bằng kinh tế thế giới, phải hạn chế các biện pháp bảo hộ “bằng mọi giá”, vì nó không những không thể thay đổi tình hình, mà ngược lại còn khiến mọi việc thêm tồi tệ.

Theo số liệu của IMF, trong năm 2016, Đức thặng dư ngân sách 289 tỷ USD, tương đương với 8,3% GDP; Trung Quốc giảm thặng dư còn 196,4 tỷ USD, xấp xỉ 1,7% GDP.

Trong khi đó, Mỹ thâm hụt 451,7 tỷ USD (hay 2,4% GDP), gấp gần 4 lần con số 114,5 tỷ USD thâm hụt của Anh. Đây là hai nước có lượng thâm hụt lớn nhất thế giới năm 2016. Quốc gia đứng thứ ba là Canada, với con số thâm hụt chưa bằng một nửa của Anh, 50,5 tỷ USD.

Dù sao thì so với thời điểm trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, mức độ mất cân bằng của kinh tế thế giới đã giảm đáng kể. Cách đây 10 năm, thặng dư lớn của Trung Quốc và những nền kinh tế mới nổi khiến nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, bị thâm hụt nghiêm trọng.

Một trong những lo lắng của IMF là nguy cơ căng thẳng giữa các nền kinh tế phát triển với những yêu cầu nội tại của các quốc gia chịu thâm hụt, thông qua áp dụng chính sách bảo hộ.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đầu năm nhờ chiến dịch vận động đi ngược lại toàn cầu hóa thương mại, chính là minh chứng hùng hồn nhất cho những lo ngại của IMF.

Năm 2016, nước Đức thặng dư ngân sách 289 tỷ USD

Đức nên giảm thặng dư

Tổng thống Trump và các cố vấn cao cấp của Mỹ từng cáo buộc Đức lợi dụng sự mất giá của đồng euro để thu lợi cho thương mại nước mình. Cùng với đó, việc đe dọa sẽ áp đặt các loại thuế quan và hạn chế nhập khẩu đối với các mặt hàng như nhôm và thép từ các nước như Trung Quốc, Đức và Hàn Quốc.

Ông Trump cũng đã có những động thái khởi động tái đàm phán Hiệp định Mậu dịch Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với Canada và Mexico, cũng như một Hiệp định Thương mại song phương với Hàn Quốc, nhằm ưu tiên giảm thiểu thâm hụt của Mỹ đối với những quốc gia này và mang việc làm trở lại cho người lao động Mỹ.

Theo quan điểm của IMF, Mỹ nên tập trung giảm dần nợ công và cải thiện năng lực cạnh tranh, cũng như năng suất thông qua các chương trình giáo dục và đào tạo nghề quy củ hơn, thay vì chỉ chăm chăm áp đặt các hàng rào thương mại.

Không chỉ quan ngại với tình hình của Mỹ, IMF cũng kêu gọi Đức có những biện pháp giảm thiểu thặng dư. Tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng trong nước sẽ giúp tăng tiềm năng phát triển của Đức và giải quyết những vấn đề tồn đọng mà các nền kinh tế phát triển đều đang gặp phải, như năng suất lao động trì trệ.

Theo lời ông Cubeddu chia sẻ: “Chúng tôi không xem thặng dư của Đức như một mối đe dọa đến kinh tế thế giới. Tuy nhiên, việc giảm thiểu con số thặng dư đó… sẽ gia tăng lợi ích cho nền kinh tế toàn cầu”.

Hải Châu