Vừa gửi tiết kiệm ở ngân hàng 5 tỷ đồng kỳ hạn 60 tháng hồi đầu tháng, chị Mai chỉ hưởng lãi gần 32 triệu đồng mỗi tháng, trong khi hiện giờ được hơn 38 triệu đồng.

Cùng tâm lý với chị Mai, nhiều khách hàng cảm thấy tiếc nuối khi chỉ trong vòng 10 ngày họ đã để mất đi vài triệu đồng tiền lãi gửi tiết kiệm do lãi suất huy động tiền đồng của các ngân hàng bất ngờ tăng khá mạnh.

Lãi suất huy động đạt đỉnh

Đứng đầu danh sách tăng lãi suất huy động tiền gửi là các ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) thuộc tốp trung. Trong đó, ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) có mức điều chỉnh lãi suất cao chưa từng có suốt mấy năm qua, lên 9,2%/năm áp dụng kỳ hạn 5 năm khi khách khách hàng cá nhân lĩnh lãi cuối kỳ. Kể từ ngày 9/3, các lãi suất khác cũng được điều chỉnh tăng ở mức 7,5 – 9,1%.

Các ngân hàng TMCP khác cũng không nằm ngoài cuộc đua tăng lãi suất huy động. Sacombank tung ra chương trình huy động lãi suất 8,88%/năm với chứng chỉ tiền gửi 7 năm và 8,48% đối với kỳ hạn 5 năm 1 ngày.

Maritimebank tăng lãi suất ở các kỳ hạn ngắn 1 và 2 tháng, từ mức 5,05% lên 5,2%/năm; Oceanbank tăng lãi suất kỳ hạn 6 tháng, 11 tháng, 12 tháng lên mức 7,3%/năm; OCB tăng lãi suất huy động lên cao nhất, ở mức 7,8%; Techcombank tăng lãi suất kỳ hạn 36 tháng thêm 0,1%, lên mức cao nhất 7,1%/năm…

Ở khối các ngân hàng TMCP nhỏ, hầu hết cũng điều chỉnh mạnh ở kỳ hạn dài vài năm như ngân hàng LienVietPostBank cũng điều chỉnh nhiều kỳ hạn với lãi suất cao nhất được áp dụng là 8,8%/năm. Ngân hàng NCB và Eximbank áp dụng lãi suất huy động cho kỳ hạn 1 – 3 năm là 8%.

Trong khi đó, các ngân hàng TMCP nhà nước như Vietcombank, Vietinbank, BIDV và Agribank không điều chỉnh tăng ở kỳ hạn dài, nhưng điều chỉnh tăng ở các kỳ hạn từ 1 – 4 tháng nhưng vẫn thấp hơn khoảng 50 điểm phần trăm so với các ngân hàng TMCP.

Mấy ngày nay, thông tin điều chỉnh lãi suất huy động ở hầu hết các ngân hàng khiến nhiều khách hàng tiếc nuối. Chị Mai (Linh Đàm – Hà Nội) chia sẻ, đầu tháng Ba, chị đến ngân hàng gửi tiết kiệm một sổ với số tiền 5 tỷ đồng có lãi suất 7,9%/năm, hưởng lãi gần 32 triệu. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, chị đã mất đi 6 triệu/tháng khi lãi suất được điều chỉnh tăng. “Nếu biết có sự điều chỉnh này, tôi chỉ cần gửi chậm vài ngày là số tiền lãi tôi được hưởng mỗi tháng đã tăng lên 6 triệu”, chị Mai chia sẻ.

Trong khi đó, những khách hàng chọn đúng thời điểm tỏ ra vui mừng. Bà Liên – cán bộ hưu trí bộc bạch: “Với người già như chúng tôi sống chủ yếu vào đồng lương hưu và một chút tiền tích lũy gửi tiết kiệm thì tiền lãi tăng dù ít dù nhiều cũng là niềm vui”.
Tình trạng thanh khoản ngân hàng hiện nay đang khá dồi dào. Vậy tại sao lại “nổ” ra cuộc đua tăng lãi suất huy động?

Theo các chuyên gia ngành tài chính – ngân hàng, cuộc đua lãi suất huy động chủ yếu diễn ra ở các ngân hàng nhỏ, có tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn đang vượt quá quy định do sự điều chỉnh của Ngân hàng Nhà nước về Thông tư 06 buộc những ngân hàng này phải cơ cấu, sắp xếp lại nguồn vốn.

Dù lãi suất của gói chứng chỉ tiền gửi dài hạn sẽ rất cao nhưng nếu rút tiền trước thời gian đáo hạn, mức lãi suất được hưởng sẽ thấp hơn nhiều so với gửi thông thường.

Sức ép Thông tư 06?

Thông tư 06 về giảm tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ mức 60% xuống mức 50% chính thức có hiệu lực kể từ tháng 1/2017 khiến các ngân hàng nhỏ gặp nhiều khó khăn về thanh khoản do trước đây, nhóm này sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn cao hơn các ngân hàng lớn.

Đối với các ngân hàng thuộc tốp trung, dù áp lực không lớn bằng các ngân hàng nhỏ nhưng cũng chịu sức ép về hệ số Basel II và kế hoạch tín dụng cho thời gian tới.

Để bù đắp, các ngân hàng này đã tăng lãi suất huy động tiền gửi kỳ dài hạn nhằm hút thêm nguồn vốn trung và dài hạn, còn kỳ hạn ngắn để tăng giá trị tuyệt đối cho tổng nguồn vốn ngắn hạn.

Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng dù thanh khoản dồi dào nhưng không đồng đều, một số ngân hàng nhỏ vẫn thiếu hụt thanh khoản tạm thời, hoặc nợ xấu tăng cao nên cần hút thêm tiền gửi nhằm mở rộng hoạt động kinh doanh, cải thiện các chỉ số an toàn vốn.

Ngoài ra, một yếu tố khác khiến các ngân hàng chạy đua tăng lãi suất chính là tâm lý lo ngại ngân hàng tăng lãi suất sẽ “vợt” hết khách hàng có tiền gửi lớn nên các ngân hàng cùng đồng loạt buộc phải tăng lãi suất dù không có nhu cầu huy động vốn nữa.

Do đó, các chuyên gia cho rằng những diễn biến tăng đối với mặt bằng lãi suất huy động mấy ngày qua chủ yếu mang tính cục bộ tại nhóm ngân hàng trung và nhỏ do hiệu ứng của Thông tư 06. Cho nên, đây không phải là cuộc chạy đua lãi suất mà chỉ là động thái thông thường của các ngân hàng để huy động vốn dài hạn. Với thời hạn dài tới 5 năm, việc đưa ra lãi suất cao cũng là điều dễ hiểu.

Vì vậy, một số chuyên gia khuyến cáo khách hàng nên cân nhắc trong việc sử dụng nguồn tiền của mình. Dù lãi suất của gói chứng chỉ tiền gửi dài hạn sẽ rất cao nhưng nếu rút tiền trước thời gian đáo hạn, mức lãi suất được hưởng sẽ thấp hơn nhiều so với gửi thông thường.

Huyền Anh