Chiều 11/7, tại buổi công bố Báo cáo kinh tế vĩ mô quý II do Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VERP) tổ chức, Ts. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VERP, cho rằng mức tăng này nằm trong dự báo. Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm dự báo sẽ có các cuộc chiến tranh thương mại giữa Mỹ và các đối tác thương mại lớn nổ ra, các nền kinh tế mở và nhỏ như Việt Nam sẽ đón nhận cả cơ hội và rủi ro.

Dẫn số liệu của Tổng cục Thống kê, ông Thành cho biết kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng tốt trong quý II/2018, đạt 6,79%, tuy không cao bằng 3 quý trước đó, nhưng là mức tăng trưởng quý II cao nhất trong 10 năm qua.

Chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm tăng 10,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của cả nền kinh tế với mức chỉ số sản xuất tăng cao 12,7%.

Ngành khai khoáng tăng trưởng âm trở lại đặt ra thách thức tái cơ cấu lại ngành từng là ngành công nghiệp chủ đạo của Việt Nam. Lạm phát quý II tiếp tục gia tăng trong bối cảnh giá thực phẩm phục hồi mạnh mẽ cùng với sự gia tăng liên tục của giá nhiên liệu. Trong khi đó, lạm phát lõi trở lại ổn định sau khi tăng mạnh vào tháng 2 cho thấy Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ thận trọng.

Thương mại Việt Nam vẫn trên đà tăng trưởng tích cực trong bối cảnh tương đối thuận lợi của thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, độ mở của nền kinh tế lớn ở mức trên 190% như hiện tại cũng đặt Việt Nam dưới nhiều rủi ro thách thức nếu nền kinh tế toàn cầu bước vào thời kỳ suy giảm vì các cuộc chiến thương mại.

Do vậy, theo các chuyên gia kinh tế, bên cạnh thị trường thế giới vẫn là cơ hội lớn nhất để sản phẩm của Việt Nam phát triển trong dài hạn nhờ lợi thế quy mô, thì với sự bất ổn của tình hình thế giới, giải pháp khả thi là các doanh nghiệp cần tập trung hơn vào thị trường nội địa với sức mua ngày càng lớn. Nếu bỏ qua thị trường nội địa đầy tiềm năng, khả năng thua ngay trên “sân nhà” là rất lớn khi hiện tại có rất nhiều doanh nghiệp nước ngoài đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại Việt Nam.

Ngoài ra, số liệu công bố từ VERP cho thấy, cán cân ngân sách của Việt Nam thâm hụt trở lại vào quý II, trong khi quý I đạt thặng dư. Sự không ổn định này dự báo Việt Nam còn phải đối mặt nhiều thách thức trong ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo các chuyên gia, hiện nay, nguồn thu của Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào các loại thuế tiêu dùng. Bất kỳ đề xuất tăng các khoản thuế tiêu dùng nào (VAT, tiêu thụ đặc biệt…) cũng cần được xem xét thận trọng, vì thuế tiêu dùng tuy hiệu quả về hành thu nhưng được xem là không có tác động tốt đến công bằng trong chi tiêu.

Thay vào đó, Chính phủ nên nghĩ tới việc cải cách lại các loại thuế tài sản, vì tỷ trọng đóng góp của các loại thuế này vào ngân sách hiện nay còn khiêm tốn. Tuy nhiên, do các loại thuế trực thu dễ gây cảm giác “đau đớn” cho người nộp thuế, trước khi tăng thuế, Chính phủ cần nâng cao tính minh bạch và trách nhiêm giải trình trong thu chi ngân sách để có thể thuyết phục người dân.

Thanh Hoa