Thông thường trước đây, so với mức lãi suất huy động ở các ngân hàng thương mại, lãi suất tiền gửi ở các ngân hàng quốc doanh cao hơn, còn hiện nay đang có sự đảo chiều.

Thấp nhất chỉ còn 3%/năm

Ghi nhận trên thị trường cho thấy, 4 "ông lớn" ngân hàng thương mại nhà nước là Agribank, VietinBank, BIDV và Vietcombank chiếm tới 50% tổng tiền gửi trên hệ thống ngân hàng tại Việt Nam, hiện đang huy động lãi suất kỳ hạn 1 và 2 tháng là 3,70%/năm; kỳ hạn 3 và 5 tháng là 4%/năm; kỳ hạn 6 tháng là 4,4%/năm.

Trong khi đó, ở khối ngân hàng thương mại, một số nhà băng đang huy động tiền gửi cách xa mức trần 4,25% của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Cụ thể, từ ngày 9/7, Techcombank điều chỉnh giảm lãi suất các kỳ hạn từ 1 - 5 tháng. Theo đó, tiết kiệm thường trả lãi định kỳ ở kỳ hạn 1 tháng là 3%/năm; kỳ hạn 2 tháng là 3,1%/năm. Các khoản tiền gửi kỳ hạn từ trên 2 tháng đến 5 tháng có lãi suất 3,2%/năm. Nếu trả lãi cuối kỳ, lãi suất dao động từ 3,15 - 3,7%/năm tuỳ thuộc số tiền và các khoản tiền gửi là từ 1 - 5 tháng.

Như vậy, tính từ đầu tháng 7 đến nay, Techcombank đã 2 lần điều chỉnh lãi suất huy động kỳ hạn ngắn. Theo đó, giảm từ 0,1 - 0,15 điểm phần trăm so với biểu lãi suất áp dụng từ ngày 6 - 8/7 và giảm 0,25 điểm phần trăm so với biểu lãi suất áp dụng thời điểm từ ngày 1 - 5/7 cho các các kỳ hạn 1 - 5 tháng.

Trong khi đó, ở các ngân hàng thương mại cổ phần khác, lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng phổ biến là 3,7 - 4%/năm. Kỳ hạn 6 tháng đến dưới 12 tháng phổ biến từ 5,5 - 6,5%/năm tuỳ thuộc số tiền. Kỳ hạn 12 tháng trở lên cũng chỉ trên dưới 7%/năm. So với biểu lãi suất áp dụng trước ngày 1/7, lãi suất hiện tại của các nhà băng này thấp hơn khoảng 0,4 - 0,5 điểm phần trăm, có nơi thậm chí giảm 1%/năm.

Theo ghi nhận của Thời báo Kinh Doanh, nhiều ngân hàng cổ phần nhỏ trước đây áp dụng lãi suất cao, lên đến trên 9%/năm cho các kỳ hạn gửi dài, nay chỉ còn áp dụng mức cao nhất khoảng 7,2%/năm cho các khoản tiền gửi vài chục đến vài trăm tỷ đồng, kỳ hạn 13 tháng trở lên.

Chẳng hạn, ở các kỳ hạn trung và dài, Techcombank đang huy động ở mức rất thấp dành cho khách hàng cá nhân. Cụ thể, tiết kiệm thường trả lãi định kỳ đang được áp dụng mức lãi suất chỉ từ 4,4 - 4,8%/năm. Tiết kiệm thường trả lãi cuối kỳ dành cho khách hàng ưu tiên cao nhất cũng chỉ ở mức 5,4%/năm.

Với mức lãi suất 7,1%/năm, Techcombank chỉ áp dụng đối với các khoản tiền gửi tiết kiệm thường trả lãi cuối kỳ, kỳ hạn 12 tháng, mức tiền gửi từ 30 tỷ trở lên và khách hàng cam kết không được tất toán trước hạn.

Theo đánh giá của các chuyên gia, trên thực tế, ít cá nhân nào có thể với đến mức lãi suất này. Phần lớn lãi suất kỳ hạn 13 tháng neo ở mức cao do các ngân hàng dùng kỳ hạn này làm tham chiếu để tính lãi suất cho vay.

Khó dùng hết room được nới

Theo thống kê của NHNN, đến ngày 29/6, tín dụng toàn hệ thống mới tăng 3,26%, trong khi hạn mức tín dụng đề ra từ đầu năm là 13 - 14%/năm.

Có thể thấy, nửa năm tài chính đã đi qua, nhưng sức hấp thụ vốn của nền kinh tế vẫn rất thấp, khiến cho tình trạng thừa vốn tại các ngân hàng ngày càng tăng.

Các ngân hàng cho biết, hiện nay, tình trạng chung là đang dư tiền vì huy động nhiều mà chưa cho vay được. Thậm chí có những gói tín dụng mà ngân hàng đã triển khai khá lâu nhưng khó giải ngân sau dịch vì nhu cầu vốn của khách hàng lúc này chưa có.

Mặc dù nhu cầu vốn thấp, nhưng mới đây, NHNN đã chấp nhận nới thêm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho một số ngân hàng. Mức tăng ở mỗi ngân hàng khác nhau, tùy thuộc vào năng lực tài chính, cơ cấu nguồn vốn của từng đơn vị, phù hợp với định hướng đảm bảo an toàn hệ thống.

Theo đó, các ngân hàng phải đảm bảo cân đối nguồn vốn giữa huy động và cho vay. Nguồn vốn cần xây dựng từ thị trường 1, không thể phụ thuộc vốn từ thị trường 2 để cho vay. Mặt khác, huy động vốn cũng phải trên nền tảng lãi suất thấp. Các ngân hàng không được phép tăng lãi suất tiết kiệm, vì định hướng của NHNN là tạo cơ sở để hạ lãi suất cho vay.

Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến lãi suất huy động liên tục được các ngân hàng điều chỉnh giảm trong thời gian qua.

Đánh giá về việc điều chỉnh nới room tín dụng cho một số ngân hàng, một chuyên gia cho rằng, với tình hình đầu ra tín dụng vẫn khó như hiện nay, các ngân hàng có thể không dùng hết phần "room" được NHNN nới thêm.

Báo cáo về thị trường vĩ mô vừa được Chứng khoán KB (KBSC) phát hành cũng đưa ra kỳ vọng tăng trưởng tín dụng sẽ trở lại trong nửa cuối năm nay khi hoạt động sản xuất đang dần phục hồi sau dịch. Tuy nhiên, KBSC đánh giá nhu cầu tín dụng của nền kinh tế sẽ khó có thể phục hồi về trạng thái bình thường như trước khi xảy ra dịch.

Được biết, mục tiêu tăng trưởng tín dụng của ngành ngân hàng cũng như được Thủ tướng chỉ đạo, là tăng trưởng không dưới 10% trong năm nay, nhưng hiện tại đã qua hơn nửa đầu năm, tín dụng mới tăng được hơn 3%.

Thanh Hoa