Ông Bùi Văn Nhất - Đội quản lý thị trường (QLTT) số 11, Chi cục QLTT Hà Nội, cho biết: “Trong 2 tháng 4 và 5/2016, đơn vị đã phát hiện nhiều vụ việc vi phạm về sử dụng hóa chất, phụ gia trong thực phẩm. Các cơ quan chức năng đang vào cuộc mạnh mẽ để bảo đảm an toàn cho người dân. Tuy nhiên, khi thị trường diễn biến phức tạp, bản thân người dân nên tỉnh táo để tự bảo vệ mình”.

Bát nháo kinh doanh

Thực tế cho thấy, dù đã có rất nhiều những cảnh báo nguy hiểm, nhưng thị trường chất phụ gia, hóa chất thực phẩm vẫn rất phức tạp, gây nhiễu loạn cho NTD. Khảo sát tại các chợ lớn trên địa bàn Hà Nôi, như Đồng Xuân, Phùng Khoang, Nghĩa Tân, Tam Trinh.... các loại hóa chất, phụ gia không rõ nguồn gốc, chất lượng được bày bán công khai.

Tại chợ Đồng Xuân, hay Phùng Khoang không khó để bắt gặp những ki-ốt bán các loại chất phụ gia thực phẩm với đủ chủng loại, màu sắc, giá. Điển hình là các loại hương liệu để chế biến nước giải khát, như tinh chất hương cam, chanh, cà phê, táo... với mức giá bình quân 60.000 - 200.000 đồng/kg (hoặc lít).

Phụ gia, hương liệu chế biến thức ăn cũng đa dạng không kém, với đủ loại, từ tinh chất tạo màu, tạo mùi... đến các loại hóa chất khử màu, làm trắng giúp thực phẩm bắt mắt, hấp dẫn hơn.

Phổ biến như tinh chất tạo mùi thịt bò, gà, tôm, cua... với mức giá 100.000 đến 350.000 đồng/kg (hoặc lít). Các loại bột tẩy bóng, khử mùi, làm trắng thực phẩm có giá bình quân 70.000 - 100.000 đồng/kg.

Không chỉ “bát nháo” tại các khu chợ, các loại phụ gia, hóa chất còn được bán tràn lan trên các trang mạng. Chỉ cần một cú nhấp chuột, người cần có thể mua được hầu hết các loại hóa chất dùng cho thực phẩm.

Theo các chuyên gia, tại nhiều nước trên thế giới, các chất phụ gia, hóa chất thực phẩm được quản lý rất chặt chẽ. Nhưng tại Việt Nam, thị trường bị “thả nổi”, các loại hóa chất, phụ gia được tự do kinh doanh, buôn bán trên thị trường, khiến NTD rơi vào thế bị động và găp nguy hiểm.

Ts. Đỗ Việt Hà - chuyên gia về ATTP, cho hay: “Do những quy định quản lý chưa nghiêm nên trên thị trường hiện nay đang bày bán tràn lan các phụ gia trôi nổi, kém chất lượng. Nếu sử dụng trong thời gian dài, các kim loại nặng trong hóa chất rất có thể khiến người sử dụng mắc các bệnh mãn tính, sỏi thận, thậm chí ung thư”.

Thị trường chất phụ gia thực phẩm đang bị thả nổi

Hệ lụy khôn lường

Thực phẩm bẩn là nỗi bất an của NTD Việt Nam trong cả thập kỷ trở lại đây. Và một trong những “thủ phạm” của tình trạng này là các loại hóa chất, phụ gia độc hại, kém chất lượng chưa được kiểm soát chặt chẽ, được mua bán và sử dụng bừa bãi, gây ra hàng loạt các vụ ngộ độc thực phẩm, gây chết người, tăng nguy cơ nhiễm bệnh nan y...

Trước thực trạng trên, Bộ Công Thương đã yêu cầu Cục Hóa chất, Vụ Pháp chế rà soát khung khổ pháp lý, chức năng, cơ chế quản lý, “xốc” lại bộ máy và tổ chức phân cấp thực hiện ở các địa phương về vấn đề này.

Ts. Ngô Trí Long - chuyên gia kinh tế, cũng nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc “siết” lại quản lý thị trường: “Trách nhiệm hàng đầu thuộc về cơ quan quản lý. Cần ban hành các quy định để quản lý chặt chẽ việc kinh doanh, buôn bán hóa chất, phụ gia thực phẩm. Nhanh chóng loại bỏ các loại hóa chất đôc hại trong danh mục các chất được phép bán trên thị trường”.

Rõ ràng, sự quản lý chặt chẽ của các cơ quan chức năng là giải pháp hàng đầu trong việc ngăn chặn tình trạng kinh doanh tràn lan hóa chất, phụ gia độc hại. Tuy nhiên, giải pháp triệt để cho vấn đề này là ý thức của người buôn bán, nên có trách nhiệm buôn bán các loại phụ gia chính hãng, có chất lượng bảo đảm. Người sử dụng cũng cần nâng cao ý thức trong việc sử dụng chất phụ gia, không nên hám lợi để gây hại cho sức khỏe NTD.

Hiến Nguyễn