Có thể lấy trường hợp "bắt tay" giữa CTCP Ô tô Trường Hải (THACO) và Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) được công bố chính thức hồi tuần qua để làm một ví dụ điển hình về tính hợp tác, liên kết của các "ông lớn" DN nội hiện nay trong bối cảnh sản xuất kinh doanh đầy thách thức.

Đồng thời để thấy rằng việc liên kết giữa các DN nội "thà muộn còn hơn không" trước nhiều sức ép cạnh tranh lớn từ khối ngoại, đặc biệt khi từng DN nội riêng lẻ không đủ điều kiện xử lý các vấn đề mới nảy sinh.

Hợp tác chiến lược

HAGL bị mất thanh khoản, không đủ khả năng trả nợ gốc và lãi vay đến hạn do gặp rủi ro đầu tư trồng cao su ở Việt Nam, Lào, Campuchia vì giá khai thác giảm sâu (hiện chỉ khoảng 1.300 USD/tấn so với lúc mới trồng có giá lên đến 5.000 USD/tấn). Đến nay, tổng dư nợ vay của HAGL vẫn còn khoảng 23.000 tỷ đồng, dẫn đến chi phí lãi vay phát sinh hàng năm rất lớn.

Dù đã chuyển hướng sang trồng cây ăn trái với tổng diện tích lên đến 12.000ha (mục đích lấy ngắn nuôi dài, tạo thanh khoản), bắt đầu thu hoạch và xuất khẩu sang các thị trường lớn đạt kim ngạch hàng trăm triệu USD mỗi năm, song HAGL vẫn gặp khó khăn về thanh khoản, giá cổ phiếu giảm sâu, đối diện với nguy cơ bị bán giải chấp để trả nợ cho các khoản vay đến hạn.

Trước bối cảnh như vậy, ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch HAGL, đã tìm đến gặp ông Trần Bá Dương, Chủ tịch THACO, đề nghị hợp tác đầu tư vào công ty con của HAGL là công ty Nông nghiệp HAGL (HNG) với mục đích chính là cùng nhau xây dựng công ty trở thành công ty nông nghiệp hàng đầu Việt Nam.

Trong khi đó, từ năm ngoái, THACO đã quan tâm và triển khai đầu tư cơ giới hóa nông nghiệp. Với lợi thế về năng lực về cơ khí, từ đầu năm nay, DN này đã đưa vào hoạt động nhà máy sản xuất máy móc nông nghiệp tại Chu Lai (Quảng Nam). Ngoài ra, THACO đã liên kết với Tập đoàn Lộc Trời xây dựng đề án sản xuất lúa và ngũ cốc theo hướng công nghiệp tại tỉnh Thái Bình.

Cho nên, ngay sau khi Chủ tịch HAGL mở lời, Chủ tịch THACO đã có chuyến đi thị sát những nông trường của HAGL và đi đến một quyết định hợp tác chiến lược để cùng giải quyết các vấn đề khó khăn của HAGL.

Như chia sẻ của ông Đoàn Nguyên Đức, tổng số tiền THACO đầu tư vào hai công ty con của HAGL là HNG và HAGL Myamar lên đến hơn 22.000 tỷ đồng (gần 1 tỷ USD).

Nhận định về sự hợp tác này, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho rằng thay vì cách giải cứu truyền thống là kêu gọi mọi người mua thanh long, dưa hấu rớt giá, thì chúng ta cùng nhau thúc đẩy xu hướng, căn cơ hơn là các nhà DN với tiềm lực lớn sẽ trực tiếp tham gia góp vốn, đem tâm sức, công nghệ và trình độ kỹ trị góp phần làm thay đổi nền tảng nông nghiệp nói chung.

"Đi săn theo đàn"

"Đây cũng là tạo niềm cảm hứng mới của DN trong nước mua bán, sáp nhập và hợp tác để hai bên cùng thắng, cùng phát triển. Sự hợp tác này đem đến cho tôi niềm tin rằng chúng ta sẽ không chỉ chứng kiến những cánh đồng, những trang trại tập trung quy mô lớn, mà chúng ta sẽ chứng kiến, những cánh đồng thông minh, trang trại tự động hóa, năng suất và hiệu quả cao", Thủ tướng khẳng định.

Mới đây, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) và CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk) cũng công bố chương trình hợp tác chiến lược. Theo đó, các sản phẩm của Vinamilk sẽ xuất hiện với bao bì được thiết kế riêng mang hình ảnh đồng thương hiệu trên các chuyến bay của Vietnam Airlines xuất phát từ Việt Nam.

Từ sự hợp tác này, tổng giá trị sản phẩm của Vinamilk cung cấp lên máy bay của Vietnam Airlines dự kiến tăng trưởng 10% mỗi năm. Đồng thời sẽ giúp đưa các sản phẩm văn hóa truyền thống, các sản phẩm tốt nhất mang thương hiệu Việt đến với thế giới.

Việc hợp tác chiến lược giữa hai DN lớn đầu ngành của Việt Nam, theo lời ông Dương Trí Thành, Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, sẽ là bước đi tạo cảm hứng cho chuỗi cung ứng kết nối thương hiệu Việt trong quá trình vươn ra thị trường quốc tế.

Giới chuyên gia cho biết những cái "bắt tay" giữa các "ông lớn" nội như vậy là rất đáng để khích lệ và cần lan tỏa sang các DN Việt khác. Trước áp lực cạnh tranh, các DN Việt năng động hơn trong việc cùng nhau liên kết hợp tác. Đặc biệt là cần có những hình thức liên kết giữa các DN nội để hình thành liên minh với nhiều phương thức linh hoạt như hợp tác, liên doanh, nhượng quyền

Mặt khác, bên cạnh việc tăng các mối liên kết ngang, liên kết dọc, giữa các DN nội cũng cần tăng cường liên kết chia sẻ thông tin, hoạch định chiến lược, quảng bá thương hiệu, hợp tác đầu tư…

Như khuyến nghị của ông Zulkifli Bin Baharudin, Chủ tịch điều hành Tập đoàn giao nhận và vận chuyển quốc tế ITL (Singapore), điểm hạn chế của các DN Việt là vừa yếu, vừa thích đi "săn mồi" một mình.

Vì vậy, để có thể thực sự bước chân được vào chuỗi cung ứng toàn cầu, các DN Việt cần phải "đi săn theo đàn", liên kết lại để có thể mạnh hơn và nhanh hơn.

Thế Vinh