Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho rằng, điều hành lãi suất là bài toán khó nhất trong điều hành kinh tế vĩ mô hiện nay. Dù vậy, nhà điều hành luôn kiên định với mục tiêu đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định tỷ giá.

Với tỷ giá, Phó Thống đốc khẳng định hiện nay, giá vàng và giá USD đang tăng theo giá thế giới, cung cầu thị trường tại thời điểm nhất định lúc cao lúc thấp, vấn đề này khiến nhiều ý kiến lo ngại, song ông Tú cho rằng thị trường phải chấp nhận cho lên xuống, nếu để cứng đơ thì không còn là kinh tế thị trường. Không thể có sự bất biến trong tỷ giá.

Tuy vậy, đại diện NHNN nhấn mạnh: "Doanh nghiệp cứ yên tâm với tỷ giá. Hiện tỷ giá vẫn đang biến động trong biên độ cho phép, chúng tôi khẳng định sẽ điều hành không để xảy ra tâm lý găm giữ ngoại tệ chờ tỷ giá tăng. Hiện nay, nguồn dự trữ ngoại hối dồi dào, dòng vốn FDI vẫn tiếp tục tăng trưởng, các nguồn ngoại tệ khác cũng diễn biến tích cực… là cơ sở để ổn định tỷ giá”.

Về lãi suất, Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết từ đầu năm thanh khoản rất dồi dào, ngân hàng thừa vốn, lượng vốn nằm ở các ngân hàng khá lớn. NHNN cũng đã có nhiều giải pháp tháo gỡ cho các doanh nghiệp khó khăn, như hạ lãi suất điều hành, qua đó tác động giảm giá vốn ngân hàng thương mại, các ngân hàng có điều kiện hạ lãi suất cho doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp khó khăn không trả được nợ thì giãn hoãn, giúp doanh nghiệp có sức chống chịu.

Tuy nhiên, Phó Thống đốc thừa nhận hiện nay một số khoản vay của doanh nghiệp vẫn phải chịu lãi suất cao (chủ yếu là những khoản vay cũ). Tuy quyền quyết định lãi suất cho vay ở mức nào là của ngân hàng thương mại, song lãnh đạo NHNN nhắc nhở, các ngân hàng phải điều hành lãi suất phù hợp với mặt bằng chung.

Bên cạnh thực hiện chủ trương giảm lãi suất của Chính phủ thì việc giảm lãi suất còn là yêu cầu bắt buộc để ngân hàng cạnh tranh lẫn nhau. Ngân hàng nào cố tình duy trì lãi suất cho vay cao sẽ bị doanh nghiệp “nghỉ chơi”.

Theo Phó Thống đốc Đào Minh Tú, điều hành lãi suất thời gian tới sẽ theo hướng ổn định, hạ thêm nữa khi có điều kiện, kể cả lãi suất điều hành cũng có thể giảm thêm nếu điều kiện phù hợp.

Do đó, lãnh đạo NHNN nhắc nhở các ngân hàng thương mại phải tính toán, không thể khư khư giữ lãi suất cao vì sẽ “không ai chơi” trong bối cảnh thị trường ngày càng công khai, minh bạch về giá cả, lãi suất.

“Hiện cả nước có hơn 100 ngân hàng lớn nhỏ, chưa kể các công tài chính cho vay tiêu dùng, quỹ tín dụng nhân dân… Không có cớ gì mà doanh nghiệp phải phụ thuộc vào một ngân hàng. Đây là quyền lựa chọn của người đi vay theo cơ chế thị trường. Nếu không có doanh nghiệp thì ngân hàng sống với ai? Ngân hàng cần doanh nghiệp. Doanh nghiệp khỏe, làm có lãi thì mới trả nợ được cho ngân hàng. Thế nên cần phải tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Nếu ngân hàng chỉ nhìn vào việc đạt chỉ tiêu lợi nhuận mà không chịu hạ lãi suất thì sao ổn", Phó Thống đốc nhắc nhở.

Bên cạnh nhóm big 4 đã tiên phong hạ sâu lãi suất, Phó Thống đốc yêu cầu các ngân hàng tiếp tục chủ động giảm lãi suất cho vay, nhất là với các khoản vay cũ.

Tất nhiên, khi lãi suất giảm sâu, sự ổn định tỷ giá có nguy cơ bị phá vỡ, ảnh hưởng tới vay nợ nước ngoài, xếp hạng tín nhiệm quốc gia… Đây là điều buộc NHNN phải cân nhắc hài hòa nhiều yếu tố trong điều hành chính sách tiền tệ.

Thanh Hoa