Gập ghềnh đường đến Basel 2
Tháng 2/2016, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã lựa chọn 10 ngân hàng thương mại (NHTM) đầu tiên để lên kế hoạch thí điểm áp dụng chuẩn Basel 2. Sau gần 3 năm, đến nay, “sức khỏe” của các ngân hàng này như thế nào, có về đích đúng tiến độ hay không đang là mối quan tâm của cơ quan quản lý, giới chuyên gia và cả ngành ngân hàng.
Theo kế hoạch, 10 ngân hàng là Vietcombank, BIDV, VietinBank, ACB, MBBank, Sacombank, Techcombank, VPBank, VIB và MaritimeBank sẽ triển khai thí điểm, sau đó sẽ mở rộng áp dụng Basel 2 với các NHTM khác trong cả nước. Tuy nhiên, đến nay chưa có thành viên nào trong nhóm này công bố triển khai xong.
Cải thiện về “sức khỏe”
Sau 4 lần điều chỉnh, tháng 12/2016, NHNN đã ban hành Thông tư 41/2016/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được áp dụng theo chuẩn Basel 2. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2020.
Cụ thể, điều chỉnh hệ số CAR từ 9% xuống 8% nhưng bổ sung yêu cầu vốn cho rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động bên cạnh yêu cầu vốn đối với rủi ro tín dụng.
Như vậy, chỉ còn hơn 1 năm nữa, 10 ngân hàng phải chính thức áp dụng các tiêu chuẩn Basel 2 một cách toàn diện.
Vậy, hiện nay “sức khỏe” của các ngân hàng này ra sao, có đạt được mục tiêu mà NHNN quy định?
Theo số liệu báo cáo tài chính quý I của các ngân hàng, tổng vốn tự có (vốn chủ sở hữu) đều tăng so với cuối năm 2017.
Chẳng hạn, Vietcombank cho biết, tính đến hết ngày 31/3/2018, vốn chủ sở hữu của nhà băng này ở mức 56.065 tỷ đồng, tăng 6,7% so với đầu năm. BIDV đạt 50.803 tỷ đồng, tăng 4%. VietinBank là trên 63.000 tỷ đồng, ACB ở mức 17.177 tỷ đồng, tăng 7,2%. Vốn chủ sở hữu của MB Bank đạt 18.983 tỷ đồng.
Kết thúc năm 2017, Sacombank ghi nhận đạt hơn 18.166 tỷ đồng vốn chủ sở hữu, kế hoạch cuối năm 2018 là hơn 24.150 tỷ đồng. Techcombank hiện tại là hơn 26.000 tỷ đồng, VPBank ở mức 31.635 tỷ đồng, tăng 6,5%…
Vốn chủ sở hữu của các ngân hàng liên tục tăng, song vốn điều lệ lại không được cải thiện đáng kể.
Đơn cử, tính đến hết quý I/2018, Maritimebank duy trì vốn điều lệ 11.750 tỷ đồng kể từ sau cuộc sáp nhập với MekongBank hơn 2 năm trước. BIDV vẫn dừng ở con số 34.187 tỷ đồng.
Còn VietinBank trong nhiều năm vẫn không thể tăng vốn điều lệ. Ông Lê Đức Thọ, Chủ tịch VietinBank, cho biết từ năm 2013 đến nay chưa tăng được vốn điều lệ vì đã tìm nhiều cách và khai thác hết dư địa trong đa dạng cổ đông.
Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu ở 10 ngân hàng đã có những chuyển biến tích cực. Tính đến cuối tháng 3/2018, nợ xấu của Sacombank còn 9.204 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ nợ xấu là 4,14%, giảm so với 4,67% vào đầu năm.
Hiện nay, tỷ lệ nợ xấu của VIB được kiểm soát ở mức 2,5%, không thay đổi so với cuối năm 2017, trong đó tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay mới của 4 năm trở lại đây là 0,7%.
Khó tăng vốn theo chuẩn
Hiệp ước Basel 2 là chuẩn mực quốc tế mà hệ thống các NHTM Việt Nam đang hướng đến thí điểm từng bước áp dụng, nhằm củng cố an toàn và hiệu quả hoạt động.
Để đáp ứng được chuẩn Basel 2, việc tăng vốn là vô cùng cần thiết, bởi không chỉ tăng năng lực cạnh tranh và cải thiện tỷ suất lợi nhuận, mà tăng vốn mới giúp ngân hàng cải thiện CAR.
Tuy nhiên, với những quy định chặt chẽ hơn về dòng vốn, nguồn vốn, sẽ không còn hiện tượng “vốn ảo” mà đòi hỏi phải có “tiền tươi thóc thật” sẽ càng làm khó cho các ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng nhỏ.
Sau nhiều năm kế hoạch tăng vốn điều lệ bị “phá sản”, tại Đại hội cổ đông thường niên năm 2018, lãnh đạo VietinBank cho biết, dù không tăng được vốn điều lệ nhưng đã thực hiện nhiều biện pháp để tăng vốn tự có, trong đó có phát hành trái phiếu thứ cấp, nên vẫn đảm bảo được CAR.
Tính đến cuối năm 2017, CAR của VietinBank là 10%, cao hơn so với yêu cầu của NHNN (9%). “Chúng tôi tiếp tục duy trì CAR an toàn. Khi thực hiện Basel 2, chúng tôi sẽ giữ CAR ở mức 9%, cao hơn mức 8% theo yêu cầu của Basel 2. 1% để làm bước đệm dự phòng”, ông Thọ cho biết.
Trong số 10 ngân hàng áp dụng thí điểm chuẩn Basel 2, mới đây, lãnh đạo Vietcombank cho biết dự kiến trong tháng 7/2018, nhà băng này sẽ chính thức áp dụng Basel 2 một cách toàn diện và đầy đủ.
Hiện nay, Vietcombank đang thực hiện những công đoạn cuối cùng, trong đó có việc tăng vốn điều lệ để nâng cao năng lực tài chính, đặc biệt là để đáp ứng hệ số CAR bằng cách phát hành cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài.
Theo lãnh đạo Vietcombank, kế hoạch này đang đi đến những bước cuối cùng. Tuy nhiên, nếu kế hoạch bị chậm, ngân hàng có thể sẽ sử dụng phương án phát hành trái phiếu dài hạn để tăng vốn cấp 2, nâng cao hệ số CAR để đảm bảo lộ trình dự kiến.
Huyền Anh
Lướt sóng chung cư rục rịch thoát hàng vì sợ 'bão lãi suất'?
Dự án Sunbay Park Hotel & Resort: Cấp sai 17 sổ đỏ, chưa nộp ngân sách hàng trăm tỷ
Chứng khoán 2026 đón cơ hội lớn
Thanh tra Chính phủ “tuýt còi” Panorama Nha Trang vì giao đất không đấu giá
In và Bao bì Goldsun huy động 800 tỷ đồng trái phiếu giữa áp lực đòn bẩy tài chính
Kỳ vọng VN-Index sớm quay lại mốc 1.800 điểm
Rục rịch rót tiền ‘đón sóng’ căn hộ ven vành đai
Cùng chuyên mục
Kênh đầu tư năm 2026: Thời kỳ “tiền đắt” và chiến lược phòng thủ lên ngôi
Bước sang năm 2026, bức tranh tài chính Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt. Khi kỷ nguyên “tiền rẻ” chính thức khép lại, các nhà đầu tư buộc phải thay đổi tư duy: từ trạng thái hưng phấn sang thận trọng, từ dàn trải sang chọn lọc, và đặc biệt là đề cao tính phòng thủ trong danh mục tài sản.
Các ngân hàng đồng loạt kiến nghị giải pháp bứt phá cho năm 2026
VietinBank, BIDV và Agribank đã đồng loạt đề xuất các cơ chế đặc thù về tăng vốn điều lệ và trích lập dự phòng rủi ro công nghệ, chuẩn hóa chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các bộ ngành nhằm giảm thiểu rủi ro nợ xấu và thúc đẩy dòng vốn chảy mạnh vào các dự án xanh, hạ tầng trọng điểm.
Giá vàng năm 2026 sẽ lập đỉnh mới sau năm 2025 tăng trưởng kỷ lục?
Sau một năm 2025 biến động dữ dội với mức tăng trưởng lên tới 70%, giá vàng thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa năm 2026 với kỳ vọng tiếp tục xác lập những kỷ lục mới. Dù khó lặp lại mức tăng đột biến, giá kim loại quý này vẫn được dự báo có thể chạm mốc 5.000 - 5.400 USD/ounce nhờ lực cầu mạnh mẽ từ các định chế tài chính và bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Chuyển biến tích cực từ gói tín dụng nhà ở xã hội 145.000 tỷ đồng
Với sự khơi thông từ chính sách, nguồn cung dự án dồi dào và quy trình vay vốn được đơn giản hóa, năm 2026 được dự báo sẽ là thời điểm then chốt để dòng vốn từ gói tín dụng 145.000 tỷ đồng thẩm thấu mạnh mẽ vào thị trường, mở ra cơ hội an cư lớn cho người thu nhập thấp.
Tín dụng 2025: Bất động sản và bán lẻ là "thỏi nam châm", hạ tầng bứt tốc nhận 500.000 tỷ đồng
Trong bối cảnh các kênh huy động vốn từ cổ phiếu và trái phiếu thu hẹp, gần 2,8 triệu tỷ đồng đã được hệ thống ngân hàng "bơm" mạnh vào nền kinh tế năm 2025. Trong đó, bán lẻ duy trì quy mô dư nợ lớn nhất, bất động sản đóng vai trò "đầu kéo" tăng trưởng tại các nhà băng lớn, trong khi các lĩnh vực ưu tiên và hạ tầng chiến lược đang trở thành đích đến mới của dòng vốn quy mô kỷ lục.
TPBank tăng trưởng phân khúc cao cấp nhờ chiến lược xây dựng trải nghiệm cá nhân hóa
Phân khúc khách hàng cao cấp của TPBank đã có một giai đoạn tăng trưởng bứt phá, với số lượng khách hàng tăng gấp 5 lần chỉ trong 5 năm. Đó là thành tựu nhờ chiến lược rõ nét: cá nhân hóa bằng các đặc quyền và trải nghiệm số chuyên biệt mượt mà.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
