Ủy ban châu Âu (EC) cho biết quá trình điều tra “xác nhận các sản phẩm của Trung Quốc đã được bán ở châu Âu với giá quá thấp”.

Mặt hàng thép dẹt cán nóng và thép tấm dày khiến cơ quan chức năng EU lưu tâm, khi các nhà sản xuất châu Âu liên tiếp đưa ra nhiều lời phàn nàn về việc đối thủ Trung Quốc đang xuất sang thị trường châu Âu với giá thiếu cạnh tranh lành mạnh.

15% rắc rối đến từ Trung Quốc

Đầu năm nay, Hiệp hội Thép châu Âu (Eurofer) đã có đơn khiếu nại, thay mặt cho các nhà sản xuất chiếm hơn 90% tổng sản lượng EU đối với một số sản phẩm sắt cán nóng phẳng, thép không hợp kim và thép hợp kim.

Ông Charles de Lusignan - Giám đốc truyền thông Eurofer, hoan nghênh EC đã đưa ra biện pháp kịp thời và chỉ mất 8 tháng thay vì 9 tháng như thông lệ, chứng tỏ EU cũng nghiêm túc nhìn nhận là họ “cần phải phản ứng nhanh hơn để bảo vệ ngành công nghiệp thép trước hành vi bán phá giá”.

Mức thuế tạm thời mà EU sẽ áp đặt đối với thép Trung Quốc dao động từ 65,1 - 73,7% đối với thép tấm dày và 13,2 - 22,6% đối với thép cán nóng, tùy theo công ty xuất khẩu và sẽ kéo dài trong 6 tháng, đồng thời để ngỏ khả năng mở rộng lên thành 5 năm, trong khi chờ kết quả điều tra cuối cùng.

EU hiện có hơn 100 biện pháp phòng vệ thương mại, 37 trong số đó nhằm vào những sản phẩm thép nhập khẩu với 15 sản phẩm đến từ Trung Quốc. Tại thời điểm này, hơn 12 cuộc điều tra liên quan đến các sản phẩm thép vẫn đang diễn ra, 2 trong số đó đã dẫn tới biện pháp áp thuế tạm thời kể trên.

600 triệu tấn thép dư thừa của Trung Quốc đã gây thiệt hại cho ngành công nghiệp thép thế giới

Theo số liệu thống kê của EC, ngành công nghiệp thép chiếm 1,3% tổng sản phẩm nội địa của EU và cung cấp khoảng 328.000 việc làm trong năm 2015. Dư thừa nguồn cung trong lĩnh vực thép đã và đang khiến hàng nghìn người mất việc làm ở châu Âu trong năm qua và buộc các nhà sản xuất thép trên toàn cầu phải nhờ cậy vào sự che chở của chính phủ trước tình trạng rớt giá thê thảm trên thị trường.

“Chuyên gia” phá giá thị trường

Có thể nói, quan hệ thương mại giữa EU và Trung Quốc gặp khá nhiều “ổ gà” chỉ vì chủ đề bán phá giá của hàng hóa, dịch vụ Trung Quốc khi vào thị trường EU.

Ngày 4/8, EU từng áp thuế chống bán phá giá đối với các sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Trung Quốc với lời tuyên bố “sẽ áp dụng các công cụ bảo hộ thương mại nhằm tái lập một sân chơi bình đẳng giữa các nhà sản xuất của EU và nước ngoài”.

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) từng có kết luận sản lượng thép dư thừa 600 triệu tấn của Trung Quốc đã gây thiệt hại cho ngành công nghiệp thép trên thế giới và đó là lý do tại sao một số quốc gia và khu vực đã quyết định áp dụng các biện pháp phòng vệ.

Còn nhớ, tại Hội nghị Bộ trưởng Thương mại G20 diễn ra tại Thượng Hải (Trung Quốc) trong nửa đầu tháng 7 vừa qua, câu chuyện dư thừa năng lực sản xuất trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là thép, đã thu hút rất nhiều sự quan tâm cũng như thời lượng trao đổi.

Tình trạng dư thừa này không bị đổ lỗi cho quốc gia nào cụ thể, nhưng cũng vô hình trung tăng thêm áp lực quốc tế đối với nước chủ nhà hội nghị. Gần 15 năm sau khi Trung Quốc gia nhập WTO, nhiều đối tác thương mại toàn cầu của nước này đã đề nghị Bắc Kinh có biện pháp xử lý tình trạng sản xuất thừa mứa nhiều mặt hàng như thép, nhôm, hóa chất, bông… tràn ngập thị trường nước ngoài trong khi nhu cầu thực tế rất hạn chế.

Trả lời báo chí, Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc - ông Gao Hucheng - cố gắng né tránh vấn đề trên song vẫn phải thừa nhận sản lượng thép trong nước đã tăng lên đến một mức độ khiến G20 quan ngại.

Lãnh đạo các nước G20 còn thừa nhận cuộc khủng hoảng thừa thép là một vấn đề mang tính toàn cầu và đã thông qua chủ trương thiết lập một cơ chế trao đổi thông tin và thành lập một tổ chức quốc tế chuyên trách giám sát, theo dõi tình hình.

Hải Châu