Năm 2015, Aixtron từng nhận được đơn đặt hàng khổng lồ của San’an Optoelectronics, có trụ sở tại Phúc Kiến (Trung Quốc); tuy nhiên, không hiểu vì lý do gì mà công ty Trung Quốc đã hủy đơn hàng vào phút chót khiến Aixtron điêu đứng. Cổ phiếu Aixtron sau đó rơi tự do vào cảnh hỗn loạn và cực chẳng đã, Aixtron phải “bán mình” cho Fujian Grand Chip Investment Fund.

Matthias Machnig, Thứ trưởng Bộ kinh tế, cho biết chính phủ Đức sẽ thu hồi giấy phép đã cấp vào tháng Chín vừa qua và xem xét lại thỏa thuận này sau khi nhận được một số thông tin mà trước đó chưa từng biết đến.

Tâm lý “ngại” Trung Quốc

Quyết định trên thể hiện thái độ ngày càng đề phòng đối với các dự án đầu tư của Trung Quốc tại Đức. Ông Sigmar Gabriel, Bộ trưởng Kinh tế kiêm Phó thủ tướng Đức, đã ủng hộ một đề xuất hạn chế doanh nghiệp nước ngoài thôn tính các công ty EU nếu liên quan đến “công nghệ chủ chốt có tầm quan trọng đặc biệt đối với phát triển công nghiệp”.

Lo ngại của Đức đối với làn sóng mua bán – sáp nhập từ Trung Quốc chạm ngưỡng chịu đựng khi Midea, hãng sản xuất thiết bị Trung Quốc, tung ra 4,5 tỷ euro để nuốt chửng Kuka – công ty sản xuất robot công nghiệp Đức, được đánh giá là có trình độ kỹ thuật tiên tiến nhất nước này.

Thời điểm đó, giới chức Đức đã rất trông chờ một nhà đầu tư khác của châu Âu cạnh tranh với Midea nhưng không thành. Ở cấp độ ngoại giao, bà Merkel từng phàn nàn rằng phía Trung Quốc không “có đi có lại” khi vẫn duy trì nhiều rào cản khó khăn đối với hoạt động đầu tư của doanh nghiệp Đức.

Đức đã trở thành điểm đến lý tưởng ở châu Âu cho hoạt động “săn mồi” của các công ty Trung Quốc những tháng gần đây. Theo thống kê của công ty tư vấn E&Y, nửa đầu năm 2016 này chứng kiến nhiều giao dịch với tổng giá trị kỷ lục 10,8 tỷ USD đã được công bố. Nhà đầu tư Trung Quốc thâu tóm 37 công ty của Đức trong thời gian đó, trong khi cả năm 2015 chỉ là 39 thương vụ.

Đức “cưỡng” lại làn sóng thâu tóm doanh nghiệp của Trung Quốc

Một dấu hiệu khác cho thấy người Trung Quốc vẫn chưa hết quan tâm tới doanh nghiệp Đức là việc San’an Optoelectronics tuyên bố đang đàm phán mua lại Osram, một công ty sản xuất LED- Chip cho ngành ô tô và điện thoại thông minh, tách ra từ Siemens vào năm 2013. Ngoài San’an, Go Scale cũng đã gặp gỡ lãnh đạo Osram vài tuần qua.

Mặc dù các công ty của Đức vượt xa đối thủ Trung Quốc và các nước khác về quy trình chất lượng và công nghệ, nhưng nếu Trung Quốc cứ chơi bài mua đứt như vậy thì chẳng mấy chốc họ sẽ qua mặt cả Đức.

Chiêu bài thôn tính

Tại nhiều quốc gia khác, tâm lý “ngại” nhà đầu tư Trung Quốc cũng xuất hiện ngày càng nhiều. Đầu năm nay, Go Scale, một công ty đầu tư vốn cổ phần của Trung Quốc, đã không thể hoàn tất thủ tục mua lại Lumileds, công ty kinh doanh sản phẩm chiếu sáng của Philips tại Mỹ. Vì lý do an ninh, chính phủ Úc từng kiên quyết loại nhà thầu Trung Quốc khi nhượng bán hệ thống lưới điện Ausgrid.

Chính phủ Trung Quốc từng đưa ra chiến lược phát triển kinh tế, trong đó có một mục tiêu đáng chú ý là đến năm 2025 sẽ biến nước này trở thành một nước có nền công nghệ cao.

Tuy nhiên, Trung Quốc không đặt nặng vào việc nâng cao khả năng nghiên cứu, phát triển công nghệ và lao động sáng tạo của doanh nghiệp nội địa, mà lại tập trung dùng tiền mua công nghệ cao, công nghệ nguồn, công nghệ đỉnh cao ở nước ngoài.

Với tiêu đề “Made in China 2025”, những nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh liệt kê những ngành nghề, lĩnh vực mà họ muốn mua ở những nước có nền công nghệ phát triển, trong đó đặc biệt nhằm vào Đức.

Nguồn tiền có thể từ các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, các quỹ. Những lĩnh vực mà Trung Quốc chú ý đến bao gồm kỹ thuật hàng không và vũ trụ, kỹ thuật đường sắt, công nghệ thông tin, kỹ thuật y tế, người máy và điều khiển học, cũng như tất cả những lĩnh vực khác mà Đức có thế mạnh hoặc dẫn đầu thế giới.

Hải Châu