Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng - PMI ngành Sản xuất Việt Nam của S&P Global tháng 5 ở mức 49,8 điểm, tăng so với 45,6 điểm của tháng 4. Đây là tháng thứ 2 liên tiếp PMI về dưới ngưỡng 50 nhưng S&P Global đánh giá các điều kiện kinh doanh của ngành sản xuất đã gần như ổn định.

Cụ thể, giống như tháng 4, số lượng đơn đặt hàng mới giảm trong tháng 5. Người tham gia khảo sát cho rằng nguyên nhân của sự giảm sút gần đây là do vấn đề thuế quan và nhu cầu thị trường giảm.

Tác động đến nhu cầu được cảm nhận rõ nhất ở các thị trường xuất khẩu, khi số lượng đơn đặt hàng mới từ nước ngoài giảm với tốc độ nhanh hơn nhiều so với tổng số đơn đặt hàng mới.

“Sự suy giảm số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới gần giống như những gì được ghi nhận vào tháng 4, trong khi mức giảm tổng số lượng đơn đặt hàng mới lại nhẹ hơn so với tháng trước”, báo cáo nêu.

Tuy nhiên, sản xuất đã tăng trưởng trở lại trong tháng 5. Sự ổn định hơn về chính sách thuế quan được cho là đã hỗ trợ cho việc tăng sản lượng trở lại. Bên cạnh đó là nhờ cải thiện công suất.

Niềm tin kinh doanh cũng cải thiện vào tháng 5 khi chính sách thuế ổn định hơn. Tuy nhiên, một số người trả lời khảo sát vẫn lo ngại về tác động tiềm tàng của thuế quan, từ đó tâm lý kinh doanh vẫn nằm dưới mức trung bình của lịch sử chỉ số.

Khối lượng công việc giảm và tình trạng nhân viên nghỉ việc đã góp phần khiến việc làm trong ngành tiếp tục giảm. Dù vậy, những nỗ lực nhằm tăng trưởng sản lượng khiến sự giảm sút trong kỳ này ở mức thấp và là chậm nhất kể từ tháng 10 năm ngoái.

Trong khi đó, lượng công việc tồn đọng tiếp tục giảm do số lượng đơn đặt hàng mới giảm. Nhưng tốc độ giảm đã chậm lại thành mức yếu nhất trong chuỗi 5 tháng giảm liên tiếp gần đây.

Những nỗ lực tăng sản lượng khiến các nhà sản xuất Việt Nam phải tăng nhẹ hoạt động mua hàng. Tồn kho hàng hóa đầu vào tiếp tục giảm. Tồn kho hàng thành phẩm cũng giảm, khi các công ty báo cáo về sự ngần ngại trong việc lưu trữ hàng tồn và việc giao hàng nhanh chóng cho khách hàng.

Thời gian giao hàng của nhà cung cấp đã kéo dài một chút vào tháng 5. Người trả lời khảo sát ghi nhận tình trạng giao thông chậm chạp.

Một môi trường nhu cầu yếu đã khiến một số nhà cung cấp giảm giá sản phẩm của họ trong tháng 5, từ đó khiến chi phí đầu vào giảm trong tháng. Đây là lần đầu tiên giá đầu vào giảm kể từ tháng 7/2023.

Với chi phí đầu vào giảm, các nhà sản xuất tiếp tục hạ giá bán hàng vào giữa quý II của năm. Giá bán hàng đến nay đã giảm trong suốt 5 tháng qua, khi giá đầu ra tiếp tục giảm nhẹ trong tháng 5.

“Tin tức về thuế quan tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc xác định xu hướng của ngành sản xuất Việt Nam. Tháng 5 đã chứng kiến một bức tranh ổn định hơn về các chính sách thuế quan của Mỹ so với tháng 4, từ đó khiến sản lượng tăng trở lại và niềm tin kinh doanh cải thiện. Tuy nhiên, các nhà sản xuất vẫn thận trọng về tác động của thuế quan và lại chứng kiến sự giảm mạnh của số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới, mà điều này đã góp phần làm tổng số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục giảm.

Một khía cạnh đáng chú ý khác của khảo sát chỉ số PMI kỳ này là chi phí đầu vào đã giảm lần đầu tiên trong gần hai năm khi các nhà cung cấp đã phải giảm giá trong bối cảnh nhu cầu giảm. Khi chúng ta tiến gần đến thời điểm giữa năm, mọi ánh mắt sẽ đổ dồn vào chính sách thuế quan của Mỹ để xem ngành sản xuất của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng như thế nào”, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhận định.

Đỗ Kiều