Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng mới đây đã chỉ đạo ngành điện cần nghiên cứu giảm bớt các bậc thang giá điện, bởi cách tính mới được áp dụng từ 16/3/2015 đã không cho thấy sự phù hợp với thực tế tiêu dùng điện và không phù hợp với lòng dân.

Giảm bậc giá điện 

Biểu giá điện 6 bậc được ngành điện áp dụng từ ngày 16/3/2015. Cụ thể, bậc 1: dưới 50 kwh/tháng, mức giá là 1.484 đồng/kwh; bậc 2: từ 51 - 100 kwh, có giá 1.533 đồng/kwh; bậc 3: từ 101 - 200 kwh, có giá 1.786 đồng/kwh; bậc 4: từ 201 - 300 kwh, giá 2.242 đồng/kwh; bậc 5: từ 301 - 400 kwh, giá 2.503 đồng/kwh; bậc 6: từ 401 kwh trở lên, giá bán lẻ lên đến 2.587 đồng/kwh.

Sau chưa đầy 4 tháng áp dụng cách tính mới, người dùng đã nhận ra sự bất hợp lý của cách tính giá điện. Bà Nguyễn Thúy Quỳnh (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ: “Sau khi áp dụng cách tính mới, số tiền điện nhà tôi tăng lên từ 3 - 4 lần, dù nhà tôi đã cố gắng sử dụng điện một cách tiết kiệm nhất có thể. Tháng đầu tiên nhà tôi còn tưởng tháng đó dùng quá tay, nhưng sau 3 tháng thì tôi nhận ra đó là vì cách tính giá mới”.

Giảm bậc giá, người dùng điện có được lợi hơn hay không?

Phản ứng và nỗi băn khoăn của người dân hoàn toàn có cơ sở. Theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt hiện hành có 6 bậc giá, thấp nhất là bậc 1 với giá 1.484/1kwh điện va cao nhất là bậc 6 với giá 2.587 đồng/1kwh. Nhìn vào khoảng cách giữa các bậc giá, sự chệnh lệch là không nhiều, nhưng nếu đem so sánh với giá bình quân 1.622 đồng/1kwh, trong khi giá bậc 1 (bậc thấp nhất) chỉ thấp hơn mức giá bình quân khoảng 9%, nhưng giá bậc 6 (bậc cao nhất) thì cao hơn bình quân tới 56% (gần 1.000 đồng/kwh).

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng biểu giá điện sinh hoạt hiện hành đang gây một sự thiệt thòi không nhỏ đối với người dùng điện. Vì trên lý thuyết, người tiêu dùng điện biết là cách tính giá điện theo lũy tiến, càng dùng nhiều giá điện càng cao. Nhưng thực tế, người dùng lại không nắm rõ cụ thể giới hạn số điện của từng bậc giá và giá của các bậc lại khác nhau. Chính điều này gây thiệt hại và bức xúc cho người dân.

Mục đích đưa ra lúc đầu khi áp dụng biểu giá điện mới với các bậc giá điện là để phân loại và khuyến khích người dân sử dụng điện tiết kiệm năng lượng. Một mục tiêu “ích nước lợi nhà” của ngành điện,

Nhưng thực tế, cách tính giá điện mới này lại chưa thực sự đem lại lợi ích cho người dân. Và sau rất nhiều ý kiến phản hồi từ người dân, Bộ Công Thương đã có chỉ đạo thay đổi.

Người dùng điện có lợi?

Vừa qua, Bộ Công Thương đã có chỉ đạo cho ngành điện thực hiện cách tính mới phù hợp hơn, với dự kiến là giảm biểu giá điện sinh hoạt từ 6 bậc hiện tại xuống còn 3 bậc. Và, câu hỏi đặt ra là giảm bậc giá, người dùng điện có được lợi hơn hay không?

Đại diện Bộ Công Thương cho biết: “Nhận thấy những điểm chưa hợp lý qua phản ánh của người dân, truyền thông và các chuyên gia, Bộ đã chỉ đạo ngành điện thay đổi biểu giá điện và dự kiến là giảm bậc giá điện từ 6 xuống 3 bậc. Mục tiêu là đem lại lợi ích cho người dân, nhưng hiện tại mới chỉ trong quá trính nghiên cứu, vì vậy, cần thời gian để biết người dân có được lợi hơn hay không (?)”.

Ông Trần Viết Ngãi - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, khẳng định cách tính giá điện 3 bậc sẽ có lợi hơn cho người dùng điện, đặc biệt là với các đối tượng thu nhập thấp. Vì dao động số lượng điện trong các bậc giá ở cách tính 3 bậc sẽ lớn hơn, nghĩa là, nếu trước đây chỉ cần tăng 15 số điện người dân đã phải chịu bậc giá cao hơn, thì nay có thể tăng nhiều hơn mới phải chịu bậc cao hơn.

Tuy nhiên, một lẽ dễ hiểu là dù là 3 bậc hay 6 bậc, lợi ích của người dân vẫn phụ thuộc vào lượng điện và giá của từng thang bậc. Nhưng giống như những gì đại diện lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết, tất cả mới chỉ… “đang trong quá tính nghiên cứu” và chỉ thời gian mới trả lời được sự đổi mới này có hợp lý hay không?

Người dân luôn hy vọng “cải cách” sẽ giúp cho tiền điện không còn tăng vọt như hiện nay. Nhưng chỉ cho đến khi cầm được tờ hóa đơn tiền điện trong tay (sau khi các bậc giá mới được áp dụng), người dân mới biết mình có được lợi hay không? Còn hiện tại vẫn phải chấp nhận “cắn răng chịu” với giá điện hiện hành.

Văn Hiến