Đìu hiu thị trường mua bán nợ
Nguồn cung cho thị trường mua bán nợ của Việt Nam khá dồi dào, trong khi nguồn cầu còn hạn chế do những rào cản về chính sách, khiến thị trường nhiều người bán, ít người mua.
Hiện, nguồn cung cho thị trường mua bán nợ đạt khoảng 6 triệu tỷ đồng, bằng 125% GDP, trong đó nợ xấu và nợ tiềm ẩn khoảng 8,61%, tương đương 566.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, do thị trường mua bán nợ còn thiếu hành lang pháp lý nên sự tham gia của các chủ thể còn hạn chế, thiếu các nhà môi giới, định giá tài sản chuyên nghiệp, các nhà đầu tư có tổ chức…
Doanh số rất thấp
Trên thị trường mua bán nợ Việt Nam hiện nay, ngoài công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) và công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC) còn có hơn 20 công ty quản lý nợ và khai thác tài sản (AMC) thuộc các ngân hàng thương mại và khoảng 30 công ty mua bán nợ tư nhân.
Tuy nhiên, thực tế, doanh số mua bán nợ của các tổ chức này còn rất thấp so với con số nợ xấu đang tồn tại trên thị trường.
Tại Hội nghị quốc tế IPAF lần thứ 4 với chủ đề: Củng cố an ninh tài chính châu Á và giải pháp thực hiện diễn ra sáng 15/11, ông Lê Việt Dũng, Phó Trưởng ban phụ trách Ban Giám sát tổng hợp, Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia (NFSC), cho biết trên thực tế, tỷ lệ nợ xấu của toàn hệ thống cao hơn nhiều so với số liệu báo cáo của các tổ chức tín dụng (TCTD).
Số liệu do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thống kê chỉ tính các khoản nợ xấu nội bảng mà không tính đến các khoản nợ được cơ cấu lại, các khoản nợ xấu tiềm ẩn. Chẳng hạn, tháng 3/2012 là 8,6%, tháng 6/2012 là 10%, cuối năm 2016 là 10,8%, cuối năm 2017 còn 7,7%, 6 tháng đầu năm 2018 còn 6,67%, tương ứng với 486.000 tỷ đồng. Tuy vậy, nếu bao gồm cả các khoản nợ tiềm ẩn thì con số nợ xấu sẽ có sự thay đổi đáng kể.
Trên thực tế, quá trình xử lý nợ xấu có chuyển biến rõ nét kể từ khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 42/2017/QH14. Theo đó, hàng loạt cơ chế được áp dụng như quyền thu giữ tài sản đảm bảo, thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản đảm bảo, cho phép bán nợ theo giá thị trường, có thể cao hoặc thấp hơn dư nợ gốc…
Vì vậy, kết quả xử lý nợ xấu trong giai đoạn từ 2012 đến nay đã có những kết quả tích cực, tổng nợ xấu đã xử lý trong 6 tháng đầu năm nay đạt khoảng 60.000 tỷ đồng. Trước đó, cuối năm 2017 đạt 120.000 tỷ đồng, trong đó nợ xấu đã bán cho VAMC khoảng 30.000 tỷ đồng.
Hiện nay, hầu hết các TCTD đã xây dựng kế hoạch xử lý nợ xấu cho giai đoạn 2017 –2020. Trong đó, năm 2018 dự kiến xử lý được khoảng 20-30%, đến cuối năm 2020 đưa tỷ lệ nợ xấu thực tế (bao gồm nợ xấu nội bảng, nợ xấu đã bán cho VAMC) xuống dưới 3%.
Tại Hội nghị, các chuyên gia khẳng định để đạt được mục tiêu phát triển thị trường mua bán nợ, Việt Nam phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.
Mua bằng “tiền tươi, thóc thật”
Ông Phạm Tiến Đạt, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, cho biết hiện nay, cơ chế xử lý nợ xấu của VAMC bằng cách phát hành trái phiếu đặc biệt, vì thế nợ chỉ được mua theo giá trị sổ sách và bị động trong xử lý thu hồi nợ. VAMC không phải trích lập dự phòng khi mua nợ xấu bằng trái phiếu đặc biệt và cũng không chịu áp lực nợ xấu.
Trong khi đó, mua bán nợ theo thị trường rất thấp, 9 tháng đầu năm 2018, mua nợ theo giá thị trường mới chỉ đạt 427 tỷ đồng.
Riêng các TCTD, phần lớn nợ xấu là do các tổ chức này tự xử lý qua dự phòng rủi ro, thu nợ từ khách hàng. Các hình thức như bán nợ, phát mại tài sản đảm bảo… chiếm tỷ lệ rất nhỏ.
Vì vậy, theo ông Đạt, để đẩy nhanh hơn nữa quá trình xử lý nợ xấu, cần hình thành thị trường mua bán nợ với sự tham gia tích cực của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Kinh nghiệm ở hầu hết quốc gia cho thấy AMC thường mua lại nợ xấu của ngân hàng bằng “tiền tươi, thóc thật”, sau đó tìm cách xử lý khoản nợ này chủ yếu bằng cách mua bán nợ theo thỏa thuận.
Thực tế, nhiều nước châu Á đã thành công với mô hình xử lý nợ xấu này. Chẳng hạn, năm 1997, Quỹ giải quyết nợ xấu của Hàn Quốc được thành lập, với phương pháp giải quyết nợ xấu là đấu thầu quốc tế và thoái vốn cổ phần cho bên thứ ba bằng hình thức đấu giá công khai, đến cuối năm 2012 đã thu hồi được 47.000 tỷ Won.
Hầu hết các chuyên gia đều khẳng định để xử lý nợ xấu cần thiết phải phát triển thị trường mua bán nợ.
Tuy nhiên, trong khi đợi khuôn khổ pháp lý hình thành, ông Đạt cho rằng cần phải phát huy vai trò chủ đạo của tổ chức mua bán nợ như VAMC, công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC), tạo điều kiện để thị trường hoạt động và thu hút các chủ thể mới tham gia, đa dạng hóa các sản phẩm nợ và phương thức xử lý nợ.
Hoàng Hà
Lướt sóng chung cư rục rịch thoát hàng vì sợ 'bão lãi suất'?
Dự án Sunbay Park Hotel & Resort: Cấp sai 17 sổ đỏ, chưa nộp ngân sách hàng trăm tỷ
Chứng khoán 2026 đón cơ hội lớn
Thanh tra Chính phủ “tuýt còi” Panorama Nha Trang vì giao đất không đấu giá
In và Bao bì Goldsun huy động 800 tỷ đồng trái phiếu giữa áp lực đòn bẩy tài chính
Kỳ vọng VN-Index sớm quay lại mốc 1.800 điểm
Rục rịch rót tiền ‘đón sóng’ căn hộ ven vành đai
Cùng chuyên mục
Kênh đầu tư năm 2026: Thời kỳ “tiền đắt” và chiến lược phòng thủ lên ngôi
Bước sang năm 2026, bức tranh tài chính Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt. Khi kỷ nguyên “tiền rẻ” chính thức khép lại, các nhà đầu tư buộc phải thay đổi tư duy: từ trạng thái hưng phấn sang thận trọng, từ dàn trải sang chọn lọc, và đặc biệt là đề cao tính phòng thủ trong danh mục tài sản.
Các ngân hàng đồng loạt kiến nghị giải pháp bứt phá cho năm 2026
VietinBank, BIDV và Agribank đã đồng loạt đề xuất các cơ chế đặc thù về tăng vốn điều lệ và trích lập dự phòng rủi ro công nghệ, chuẩn hóa chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các bộ ngành nhằm giảm thiểu rủi ro nợ xấu và thúc đẩy dòng vốn chảy mạnh vào các dự án xanh, hạ tầng trọng điểm.
Giá vàng năm 2026 sẽ lập đỉnh mới sau năm 2025 tăng trưởng kỷ lục?
Sau một năm 2025 biến động dữ dội với mức tăng trưởng lên tới 70%, giá vàng thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa năm 2026 với kỳ vọng tiếp tục xác lập những kỷ lục mới. Dù khó lặp lại mức tăng đột biến, giá kim loại quý này vẫn được dự báo có thể chạm mốc 5.000 - 5.400 USD/ounce nhờ lực cầu mạnh mẽ từ các định chế tài chính và bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Chuyển biến tích cực từ gói tín dụng nhà ở xã hội 145.000 tỷ đồng
Với sự khơi thông từ chính sách, nguồn cung dự án dồi dào và quy trình vay vốn được đơn giản hóa, năm 2026 được dự báo sẽ là thời điểm then chốt để dòng vốn từ gói tín dụng 145.000 tỷ đồng thẩm thấu mạnh mẽ vào thị trường, mở ra cơ hội an cư lớn cho người thu nhập thấp.
Tín dụng 2025: Bất động sản và bán lẻ là "thỏi nam châm", hạ tầng bứt tốc nhận 500.000 tỷ đồng
Trong bối cảnh các kênh huy động vốn từ cổ phiếu và trái phiếu thu hẹp, gần 2,8 triệu tỷ đồng đã được hệ thống ngân hàng "bơm" mạnh vào nền kinh tế năm 2025. Trong đó, bán lẻ duy trì quy mô dư nợ lớn nhất, bất động sản đóng vai trò "đầu kéo" tăng trưởng tại các nhà băng lớn, trong khi các lĩnh vực ưu tiên và hạ tầng chiến lược đang trở thành đích đến mới của dòng vốn quy mô kỷ lục.
TPBank tăng trưởng phân khúc cao cấp nhờ chiến lược xây dựng trải nghiệm cá nhân hóa
Phân khúc khách hàng cao cấp của TPBank đã có một giai đoạn tăng trưởng bứt phá, với số lượng khách hàng tăng gấp 5 lần chỉ trong 5 năm. Đó là thành tựu nhờ chiến lược rõ nét: cá nhân hóa bằng các đặc quyền và trải nghiệm số chuyên biệt mượt mà.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
