Sự cố vừa qua tại khu vực Kim Mã không chỉ gây bất tiện mà còn hé lộ một lỗ hổng đáng báo động: các thiết bị sóng vô tuyến không đạt chuẩn vẫn âm thầm len lỏi vào đời sống đô thị. Chỉ cần một lỗi nhỏ, hậu quả có thể lan rộng tới hàng trăm phương tiện thông minh - loại xe đang ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại.

"Cơn bão vô hình” trên phố 

Trong gần một tháng, người dân sống và làm việc quanh các số nhà 253, 255, 259 đường Kim Mã (Hà Nội) liên tục phản ánh về hiện tượng kỳ lạ: hàng loạt xe máy sử dụng khóa thông minh (smart key) bỗng dưng không thể khởi động. Người dân buộc phải dắt xe đi hàng trăm mét khỏi khu vực để xe hoạt động trở lại.

Sự việc khiến nhiều người hoang mang, lo ngại rằng xe bị lỗi hoặc thậm chí là có bàn tay can thiệp bất hợp pháp. Tuy nhiên, nguyên nhân không nằm ở công nghệ khóa xe, mà là một “kẻ gây nhiễu” hoạt động ngay giữa lòng Thủ đô.

Chiều 23.8, Cục Tần số vô tuyến điện (thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) nhận được phản ánh chính thức từ người dân qua Fanpage. Ngay sáng 24.8, tổ công tác của Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I đã có mặt tại hiện trường để đo kiểm sóng.

Kết quả xác định, “thủ phạm” là một thiết bị quét mã QR để tra kết quả xổ số Vietlott đặt trong khu vực. Do lỗi kỹ thuật, thiết bị này liên tục phát tín hiệu gây nhiễu mạnh lên dải tần 433.05 - 434.79 MHz - vốn được sử dụng bởi các thiết bị điều khiển từ xa như khóa smartkey.

Đây là dải tần được miễn cấp phép theo Thông tư 08/2021/TT-BTTTT nhưng vẫn yêu cầu thiết bị sử dụng phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt.

Ngay khi thiết bị gây nhiễu được ngắt và xử lý, toàn bộ hệ thống khóa thông minh trong khu vực đã trở lại hoạt động bình thường, chấm dứt chuỗi ngày bất tiện cho người dân.

Đại diện Cục Tần số vô tuyến điện cho biết: “Nguyên nhân chính là do các thiết bị ứng dụng sóng vô tuyến không đạt chuẩn chất lượng hoặc bị lỗi kỹ thuật. Chúng tôi luôn khuyến cáo người dân, tổ chức nên sử dụng thiết bị có xuất xứ rõ ràng, được chứng nhận hợp quy, gắn dấu hợp chuẩn”.

Cảnh báo cho một đô thị thông minh

Sự cố tại Kim Mã không phải là lần đầu tiên Hà Nội đối mặt với tình trạng này. Năm 2023, cư dân khu vực phố Vọng (phường Hai Bà Trưng) cũng từng gặp hiện tượng tương tự.

Hàng loạt xe máy và ô tô dùng khóa thông minh đột nhiên không thể khởi động. Người dân địa phương đã làm đơn trình báo cơ quan chức năng. Sau kiểm tra, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I xác định nguyên nhân gây nhiễu đến từ thiết bị điều khiển từ xa để bật/tắt máy bơm nước tự động tại một hộ dân.

Điểm chung của hai vụ việc là thiết bị phát sóng đều nằm trong dải tần không cần cấp phép - một chính sách nhằm khuyến khích sự phổ cập của các công nghệ điều khiển không dây, từ khóa xe, máy bơm, cửa cuốn đến các thiết bị gia dụng.

Tuy nhiên, sự “mở cửa” về chính sách này cũng đi kèm rủi ro nếu thiết bị không đạt chuẩn, không được kiểm soát và kiểm định đầu vào. Trong bối cảnh các phương tiện sử dụng khóa thông minh ngày càng phổ biến, những sự cố như vậy gây ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống và an ninh.

Một thiết bị phát sóng bị lỗi có thể làm “tê liệt” cả trăm phương tiện chỉ trong bán kính vài chục mét, đây là một con số không thể xem nhẹ khi áp dụng vào các khu vực đông đúc như Hà Nội, TP.HCM hay các thành phố lớn.

Sự cố “smartkey tê liệt” gióng lên hồi chuông cảnh báo về những rủi ro mới trong quá trình xây dựng đô thị thông minh - nơi kết nối không dây và các công nghệ thông minh ngày càng đóng vai trò trung tâm.

Bên cạnh đó, cần một hành lang pháp lý rõ ràng, cơ chế hậu kiểm thực chất và trách nhiệm từ cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng để sóng vô tuyến thực sự phục vụ đô thị thông minh, chứ không trở thành mối nguy vô hình trên từng con phố.

Tiến Anh