Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) vừa công bố kết luận thanh tra về việc thanh tra hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và nội dung liên quan tại Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ AIA (Việt Nam).

Năm 2022, AIA đã bán bảo hiểm thông qua 6 tổ chức tín dụng: Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank - VPB), Ngân hàng TMCP Bản Việt (Viet Capital Bank- BVB), Ngân hàng TMCP Kiên Long Bank (KLB), Ngân hàng TNHH MTV Public Bank Việt Nam (PVB), Ngân hàng CitiBank Việt Nam (Citibank), Ngân hàng TNHH MTV HSBC Việt Nam (HSBC). Trong đó, ngân hàng có doanh thu bảo hiểm khai thác mới chiếm tỷ trọng lớn nhất là VPBank.

Kết luận thanh tra tại AIA đã nêu rõ các tồn tại, vi phạm của công ty trong hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Cụ thể, có các cá nhân thuộc đại lý tổ chức không đảm bảo đủ điều kiện theo quy định pháp luật khi thực hiện hoạt động đại lý, giới thiệu, chào bán sản phẩm bảo hiểm thuộc nghiệp vụ bảo hiểm liên kết đầu tư.

Hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có nội dung chưa thực hiện đầy đủ theo quy định do công ty ban hành.

Kết luận cũng cho thấy công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ AIA (Việt Nam) phải bổ sung gần 918 tỉ đồng vào doanh thu để tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Số tiền này do doanh nghiệp hạch toán chi phí chưa đúng quy định. Ngoài ra, doanh nghiệp còn vi phạm hàng loạt quy định như: ban hành chương trình khuyến mãi với nội dung không phù hợp, các cá nhân thuộc đại lý tổ chức không đảm bảo đủ điều kiện theo quy định...

Cụ thể, công ty đã ban hành chương trình khuyến mãi với nội dung không phù hợp với quy định pháp luật; hạch toán các khoản chi phí liên quan đến hoạt động đại lý bảo hiểm là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không đúng theo quy định.

Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm kiến nghị xử lý tài chính đối với kỳ kế toán năm 2022 như sau: hạch toán giảm chi phí hoa hồng đại lý bảo hiểm, chi phí thưởng cho đại lý tổ chức là VPB tương ứng với 232 hợp đồng bảo hiểm liên kết chung được giới thiệu, chào bán bởi 167 nhân viên ngân hàng không đủ điều kiện hoạt động đại lý theo quy định pháp luật với tổng số tiền là hơn 4,7 tỉ đồng.

Hạch toán giảm chi phí hoa hồng đại lý bảo hiểm, chi phí thưởng cho các đại lý tổ chức tương ứng với 15.842 hợp đồng bảo hiểm liên kết đơn vị với tổng số tiền là hơn 344 tỉ đồng.

Hạch toán giảm chi phí hỗ trợ ban đầu chi trả cho VPBank (đối với số tiền đã hạch toán chi phí năm 2022) số tiền là hơn 80 tỉ đồng.

Hạch toán giảm chi phí "phụ cấp quản lý - hỗ trợ quản lý" chi trả cho BVB, KLB, PVB, HSBC (đối với số tiền đã hạch toán chi phí năm 2022) số tiền là hơn 51,5 tỉ đồng.

Hạch toán giảm chi phí "thưởng tái tục" chi trả cho HSBC, BVB (đối với số tiền đã hạch toán chi phí năm 2022) hơn 620 triệu đồng.

Hạch toán giảm chi phí thưởng cho nhân viên thuộc đại lý tổ chức (nhân viên ngân hàng) số tiền hơn 60 tỉ đồng. Hạch toán giảm các khoản chi cho đại lý bảo hiểm cá nhân số tiền hơn 376 tỉ đồng.

Như vậy, tổng chi phí hạch toán giảm là gần 918 tỉ đồng. Theo đó, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm yêu cầu Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ AIA (Việt Nam) thực hiện điều chỉnh hạch toán kế toán, xác định, tính toán lại kê khai bổ sung thuế thu nhập doanh nghiệp tương ứng; Không phân bổ các chi phí chi trả, hạch toán không đúng theo quy định pháp luật.

Đồng thời, cơ quan này kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền rà soát các hành vi vi phạm hành chính của công ty tại kết luận thanh tra (nếu có) để tiến hành xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm.

Cơ quan thuế có thẩm quyền đôn đốc, rà soát việc Công ty TNHH bảo hiểm nhân thọ AIA (Việt Nam) thực hiện kê khai, tuân thủ quy định pháp luật về thuế, hóa đơn; qua đó tiến hành xử lý đối với các hành vi vi phạm hành chính thuế, hóa đơn (nếu có) và hướng dẫn, xử lý các trường hợp tương tự.

Ngoài ra, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đề nghị Tổng giám đốc Công ty TNHH bảo hiểm nhân thọ AIA (Việt Nam) thực hiện rà soát, tăng cường công tác quản lý hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài để kiểm soát tình trạng hủy hợp đồng bảo hiểm nhằm đảm bảo quyền lợi của người mua bảo hiểm, an toàn tài chính của doanh nghiệp bảo hiểm.

Đồng thời, rà soát, hoàn thiện việc xây dựng, triển khai và giám sát việc thực hiện các quy trình, quy chế, thường xuyên kiểm tra để đảm bảo việc chấp hành pháp luật, các quy trình nghiệp vụ và quy định nội bộ của công ty...

Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm lưu ý, việc ban hành các quy định về hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải đảm bảo để thực hiện các quy định pháp luật; đảm bảo khách hàng khi tham gia bảo hiểm phải được tư vấn phù hợp với nhu cầu và tình hình tài chính, phải nhận thức rõ được quyền lợi bảo hiểm, các rủi ro đầu tư có thể gặp phải và các khoản phí mà doanh nghiệp bảo hiểm tính cho khách hàng theo quy định pháp luật…

Bên cạnh đó, rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý đại lý bảo hiểm; đại lý bảo hiểm phải đảm bảo đủ điều kiện hoạt động và thực hiện đúng các quy định pháp luật, quy định của công ty.

"Trong quá trình tiếp nhận, xử lý thông tin, kiến nghị, phản ánh của khách hàng tham gia bảo hiểm, trường hợp phát hiện hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm thì chuyển ngay hồ sơ, tài liệu đến cơ quan điều tra hoặc viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền để xử lý theo quy định pháp luật", kết luận thanh tra nêu rõ.

Trước đó, tại họp báo thường kỳ quý I/2024 của Bộ Tài chính tổ chức chiều 29/3, bà Phạm Thu Phương, Phó cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đã chia về tiến độ thanh tra các doanh nghiệp bảo hiểm. Theo đó, năm 2023, Cục đã tiến hành thanh tra 5 doanh nghiệp bảo hiểm, trong đó có 3 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và 2 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ). Đến nay, công tác thanh tra đã hoàn thành.

Cụ thể, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đã thực hiện công bố công khai kết luận thanh tra Công ty Bảo hiểm Dai-ichi từ tháng 2/2024 trên cổng thông tin điện tử của Cục.

Trước đó ngày 30/6/2023, Bộ Tài chính đã công bố kết luận thanh tra 4 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ gồm Prudential, Sun Life, BIDV Metlife, MB Ageas.

Như vậy, tính đến thời điểm hiện tại, Bộ Tài chính đã công bố kết luận thanh tra 6/10 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ trong kế hoạch thanh tra năm 2023.

Thanh Hoa