Việc giao thẩm quyền trên cho công an cấp xã nhằm đảm nhiệm chức năng, nhiệm vụ phòng, chống tội phạm khi không còn Công an cấp huyện.

Ngày 3/12, tại Phiên họp thứ 52, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến và biểu quyết thông qua dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo pháp lệnh tập trung sửa đổi, bổ sung quy định về chủ thể thực hiện thẩm quyền tiến hành các hoạt động kiểm tra việc chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Bổ sung quy định kiểm tra phương tiện, đồ vật, địa điểm khi trực tiếp phát hiện có dấu hiệu tội phạm, vi phạm hành chính hoặc khi có tố giác, tin báo về tội phạm, vi phạm hành chính.

Dự thảo sửa đổi tên gọi lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường phù hợp các quy định của pháp luật hiện nay và điều chỉnh tên gọi của bộ, ngành chức năng phù hợp với tổ chức mới.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung trưởng công an xã, phường, đặc khu, đồn công an có thẩm quyền kiểm tra việc chấp hành pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm.

Việc giao thẩm quyền trên cho công an cấp xã, đồn công an nhằm bảo đảm chủ thể, lực lượng đảm nhiệm chức năng, nhiệm vụ phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm khi không còn công an cấp huyện.

Việc giao thẩm quyền này cũng đảm bảo việc phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm ngay từ sớm, từ địa bàn cơ sở.

Pháp lệnh hiện hành quy định về "tổ chức của Cảnh sát môi trường", trong dự thảo mới đổi tên thành "lực lượng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường". Ngoài ra, dự thảo pháp lệnh đổi tên "Cảnh sát môi trường" bằng cụm từ "Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường".

Chính phủ cho biết lý do đổi tên do các văn bản mới được ban hành đã ghi nhận tên gọi mới là Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Luật Bảo vệ môi trường, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự...) và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ thực tế.

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo pháp lệnh.

Cơ quan thẩm tra nhất trí về tên gọi của lực lượng thành "Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường" để bảo đảm phù hợp các quy định của pháp luật hiện nay.

Một số ý kiến đề nghị giữ nguyên tên gọi của lực lượng là "Cảnh sát môi trường" hoặc đổi thành "Cảnh sát phòng, chống tội phạm về tài nguyên, môi trường và an toàn thực phẩm" hoặc "Cảnh sát bảo vệ môi trường".

Đồng thời đề nghị lấy tên gọi của pháp lệnh là "Pháp lệnh Cảnh sát môi trường (sửa đổi)" hoặc "Pháp lệnh Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường" hoặc "Pháp lệnh Cảnh sát bảo vệ môi trường".

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết sửa đổi pháp lệnh rất cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường trong bối cảnh vi phạm đang diễn biến phức tạp, tinh vi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của nhân dân, phát triển bền vững và an ninh phi truyền thống.

Ông lưu ý đồng bộ hóa tổ chức bộ máy với mô hình mới, trong đó có chuyển giao thẩm quyền từ cấp huyện về cấp xã, làm sao để cảnh sát môi trường ở cơ sở là công an xã tập trung tuần tra ở địa phương, giảm khoảng trống, tăng hiệu quả xử lý vi phạm nhỏ lẻ ở địa phương.

"Bỏ cấp huyện còn cấp tỉnh, cấp xã. Mà tỉnh mà xuống xã lâu thì giao quyền hạn cho công an xã, phường", ông nêu rõ.

Ông chia sẻ, pháp lệnh cần nhấn mạnh tăng cường phòng ngừa, vai trò cộng đồng, "làm sao phòng ngừa, giáo dục là chính" và nhấn mạnh dù có bao nhiêu cảnh sát môi trường nhưng phòng ngừa, ý thức của người dân không cao sẽ không thể làm được. Ông đề nghị hằng tháng, hằng quý, cảnh sát môi trường phải xuống với địa bàn, cơ sở để tuyên truyền.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu, cần mở rộng quyền hạn đối với các công nghệ mới và công tác phối hợp liên ngành trong xử lý các vấn đề về môi trường như: có công nghệ số, cảm biến, dữ liệu vệ tinh để giám sát theo thời gian thực.

Đồng thời, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xử lý ô nhiễm, phối hợp với Bộ Y tế trong bảo đảm an toàn thực phẩm, phối hợp với hải quan trong ngăn chặn nhập lậu chất thải.

Hồng Hương