Gần đây, dư luận bày tỏ sự ngạc nhiên trước việc nguyên Chủ tịch HĐTV của Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN) bị khởi tố, bắt giam vì sai phạm trong quá khứ. Trước khi leo lên vị trí này, ông Nguyễn Xuân Sơn từng đảm nhận nhiều vị trí lãnh đạo tại một số doanh nghiệp lớn như: Ngân hàng TMCP Đại Dương (OceanBank), Tổng công ty tài chính CP dầu khí PVFC…

Nhưng, tận đến khi ông Sơn bị miễn nhiệm chức Chủ tịch PVN và bị khởi tố, bắt giam thì công chúng mới được biết vài “mẩu” thông tin ít ỏi về sai phạm của lãnh đạo này từ thời đương chức ở vị trí thấp hơn.

Trả lời báo chí về trường hợp nguyên Chủ tịch PVN bị khởi tố chỉ sau 1 năm tại vị ngắn ngủi, Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên khẳng định: để bổ nhiệm cán bộ lên chức vụ này là khá chặt chẽ, có từng bước, từng khâu với các công việc cụ thể. Trong đó, có nhận xét, đánh giá, xem xét điều kiện, thẩm định công việc có liên quan và công khai minh bạch, lấy ý kiến tổ chức và thẩm định chức năng quản lý…

Tuy nhiên, theo người phát ngôn của Chính phủ, quá trình thẩm định hồ sơ cán bộ của ông Nguyễn Xuân Sơn đã không phát hiện ra sai phạm của cán bộ này. Nhưng nay, khi những khâu quản lý, thẩm định chưa phát hiện, ngăn chặn được người vi phạm thì khâu cuối cùng - cơ quan điều tra - sẽ thẩm định, phát hiện và xử lý.

Lãnh đạo doanh nghiệp được bổ nhiệm nhiệm dù quá khứ có sai phạm, chưa phát hiện được?

Vì khi chưa có đủ chứng cứ buộc tội, vị Chủ tịch PVN vẫn đảm nhiệm chức vụ bình thường cho đến ngày 21/7/2015, mới chính thức bị khởi tố và bắt tạm giam để điều tra sai phạm trong vụ án Hà Văn Thắm- nguyên Chủ tịch HĐQT Ngân hàng OceanBank. Trong đó, ông Sơn được xác định là đồng phạm với bị can Hà Văn Thắm ở thời còn giữ chức Tổng giám đốc ngân hàng (từ tháng 10/2008 đến tháng 11/2010) và bị cáo buộc 2 tội danh: “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và “Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”.

Cũng theo ông Nên, khi tiến hành các quy trình bổ nhiệm ứng viên Nguyễn Xuân Sơn vào vị trí Chủ tịch PVN thì vẫn chưa phát hiện sai phạm. Chỉ sau khi mở rộng điều tra vụ án Hà Văn Thắm, Cơ quan điều tra mới phát hiện ông Sơn có 2 tội nêu trên.

Ông Ngô Văn Khánh, Phó tổng Thanh tra Chính phủ cũng thừa nhận thực tế bổ nhiệm lãnh đạo các tập đoàn kinh tế nhà nước, sau đó, cán bộ bị khởi tố và bắt giam vì sai phạm trong quản lý kinh tế. Thế nhưng, dù quy trình làm chặt chẽ, ông Khánh cũng thừa nhận “không phải lúc nào cũng phát hiện được sai phạm đầy đủ của cán bộ. Khi phát hiện ra sai phạm của cán bộ trước khi được bổ nhiệm, có lẽ là bài học chung cho các cơ quan chức năng”.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên cũng đánh giá, việc bổ nhiệm cán bộ là khâu quan trọng hàng đầu được Đảng và Nhà nước tập trung quan tâm, nhằm nâng cao chất lượng cán bộ. Khâu đánh giá cán bộ là khó nhất, đặc biệt là đánh giá phẩm hạnh đạo đức và thái độ chính trị bên trong. Do đó, Chính phủ hiện đang chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện quy trình, cơ chế quản lý cán bộ ngày càng chặt chẽ và hiệu quả hơn. 

Hải Hà